Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα

Το Φράγμα του Μαραθώνα συμπλήρωσε 90 χρόνια από την κατασκευή του.

Πρόκειται για ένα έργο που χαρακτηρίστηκε ως “θαύμα της εποχής”, κάλυψε τις ανάγκες ύδρευσης της Αθήνας και άλλων πόλεων, μία περίοδο που η πρωτεύουσα δέχτηκε περίπου 1.300.000 πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία.

Συγκεκριμένα, φέτος συμπληρώνονται 90 χρόνια από τα επίσημα εγκαίνια της ανέγερσης ενός έργου διεθνούς σημασίας, του φράγματος του Μαραθώνα.

Φράγμα του Μαραθώνα: Έκθεση με ελεύθερη είσοδο

Με αφορμή την επέτειο των 90 χρόνων, η ΕΥΔΑΠ διοργανώνει έκθεση με τίτλο “Η μεγαλύτερη πρόσκληση: 90 χρόνια Φράγμα Μαραθώνα”, η οποία πραγματοποιείται στο Κέντρο Πολιτισμού “Ελληνικός Κόσμος” (Πειραιώς 254, Ταύρος), εκθέτοντας τεκμήρια από το ιστορικό της αρχείου, προσφέροντας στο κοινό δίοδο γνώσης σε αδημοσίευτο υλικό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι το μοναδικό φράγμα στον κόσμο εξ’ ολοκλήρου επενδυμένο με πεντελικό μάρμαρο, όμοιο με αυτό που χρησιμοποιήθηκε για τον Παρθενώνα, ενώ χρειάστηκε 3 χρόνια για να ολοκληρωθεί (1926 – 1929).

Μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο και την ελληνοτουρκική ανταλλαγή πληθυσμών, η Αθήνα δέχτηκε μεγάλο αριθμό προσφύγων. Ειδικότερα, στη δεκαετία του 1920, υπολογίζεται ότι εισέρρευσαν περίπου 1.300.000 πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, με αποτέλεσμα τη δραματική αύξηση των αναγκών για νερό.

Η ιδέα ενός φράγματος στον Μαραθώνα ήταν η ιδανική λύση στο επικείμενο πρόβλημα.

Την εργολαβία ανέλαβε η αμερικανική εταιρεία ULEN, η οποία υπέγραψε συμβόλαιο με το ελληνικό δημόσιο και την Τράπεζα των Αθηνών, στις 22 Δεκεμβρίου 1924, οργανώθηκε η κατασκευή του φράγματος, μίας τεχνητής λίμνης, ενός αγωγού 21.500 μ., καθώς επίσης ενός αντλιοστάσιου.

Το μεγαλόπνοο έργο εγκρίθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων και ταυτόχρονα αποφασίστηκε η ίδρυση της Ελληνικής Εταιρείας Ύδρευσης, που ανέλαβε τον ρόλο της επίβλεψης της κατασκευής και της παροχής ύδρευσης για την Αθήνα και άλλες πόλεις.

Υπέρογκο κόστος κατασκευής

Εκτός προϋπολογισμού βγήκε το κόστος και καθώς η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος αδυνατούσε να το χρηματοδοτήσει, το ελληνικό δημόσιο σύναψε δάνειο 10.000.000 δολαρίων με την κατασκευάστρια εταιρεία.

Έτσι, υπό την εποπτεία της ΕΕΥ, δημιουργήθηκε μια κοινοπραξία μεταξύ της Ούλεν, της Τράπεζας των Αθηνών και το ελληνικό δημόσιο.

Τα εγκαίνια του φράγματος τελέστηκαν τον Οκτώβριο του 1926, ενώ παραβρέθηκαν μεγάλες προσωπικότητες, όπως ο τότε πρωθυπουργός Αλέξανδρος Ζαΐμης και ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

Απασχολήθηκαν γύρω στους 450 εργάτες (οι οποίοι δούλευαν σε βάρδιες 24ωρα) και επίσημα ολοκληρώθηκε πλήρως τον Μάιο του 1931.

Έναν χρόνο μετά τα εγκαίνια, η σήραγγα Μπογιατίου μετέφερε 500 γαλόνια νερό ανά δευτερόλεπτο, από τον Μαραθώνα στις υδρευτικές εγκαταστάσεις του Γαλατσίου, ενώ η όλη εγκατάσταση χρησιμοποιούνταν μέχρι και το 1959, καθώς κρίθηκε σκόπιμη η άντληση νερού από τη λίμνη Υλίκη.

Τρεις θεματικές ενότητες στην έκθεση

Μία έκθεση που μέσα από τρεις κεντρικές θεματικές ενότητες (μία σύνθετη κατασκευή, ένα πρότυπο και πολυπληθές εργοτάξιο και διατήρηση στη μνήμη), μας ταξιδεύει σε μία άλλη εποχή και μας πληροφορεί για τη σημασία του έργου.

Σε όλη την έκθεση, ο επισκέπτης ακούει τον ήχο από τρεχούμενο νερό, συλλέγει ιστορικές πληροφορίες, πλούσιο φωτογραφικό υλικό σε έντυπη και ψηφιακή παρουσίαση, αρχιτεκτονικά σχέδια και χάρτες, έγγραφα τεκμήρια, αντικείμενα όπως εργαλεία χρήσης για την κατασκευή του φράγματος, αλλά και παρακολουθεί κινηματογραφική ταινία μικρού μήκους της εποχής.

Ωστόσο, την παράσταση κλέβουν οι συγκλονιστικές φωτογραφίες – ντοκουμέντα:

Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 2

Κατασκευή υδαταποθήκης στο Γαλάτσι, 1929 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 3

Άποψη του Φράγματος Μαραθώνα, π. 1930-1931 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 4

Στάδιο κατασκευής του Φράγματος Μαραθώνα, 1927 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 5

Άποψη του Φράγματος και του κτίσματος, αντιγράφου του Θησαυρού των Αθηναίων, περίπου 1931 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ

Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 6

Τα εγκαίνια του Φράγματος του Μαραθώνα. Στο κέντρο απεικονίζεται ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος, 1929 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 7

Μηχανικός και εργάτης του έργου φωτογραφίζονται στο μεγάλο μεταλλικό δακτύλιο που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή της Σήραγγας του Μπογιατίου, 1928 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 8

Στιγμιότυπο από την τελετή εγκαινίων του νέου δικτύου ύδρευσης των πόλεων Αθηνών, Πειραιώς και περιχώρων, στους Στύλους του Ολυμπίου Διός, 03 Ιουνίου 1931. Η Ελληνική Εταιρεία Υδάτων διαφημίζεται μέσω της τοποθέτησης πιδάκων νερού στην τελετή των εγκαινίων. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 9

Τα εγκαίνια του Φράγματος του Μαραθώνα, 1929 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 10

Τοποθέτηση υδρομετρητών, περίπου 1927-1928 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 11

Αναβρυτήρια που τοποθέτησε η Ελληνική Εταιρεία Υδάτων για τους διερχόμενους στο Ζάππειο ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ

Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 12

Εργασίες μηχανικών για την κατασκευή της Σήραγγας Μπογιατίου ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ Πως χτίστηκε το φράγμα του Μαραθώνα το 1929 μέσα από ένα σπάνιο και εντυπωσιακό φωτογραφικό αφιέρωμα - Εικόνα 13

Συνεργείο που εργάστηκε στη διάνοιξη της Σήραγγας Μπογιατίου, σε αναμνηστική φωτογραφία ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ

Πληροφορίες για την έκθεση

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο ευρύ κοινό.

Ώρες και ημέρες λειτουργίας Έκθεσης:

Δευτέρα Κλειστά

Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη 9:00-13:30

Παρασκευή 9:00-20:00

Σάββατο 11:00-16:00

Κυριακή 10:00-18:00

Πρόσβαση στην έκθεση

Πειραιώς 254, Ταύρος Λεωφορείο:

Λεωφορείο: 049 (Πειραιάς – Ομόνοια).

Στάση: Σχολή Καλών Τεχνών.

Περπατήστε 1 λεπτό μέχρι τον προορισμό.

Λεωφορείο: 914 (Ομόνοια – Λαχαναγορά – Παλαιά Κοκκινιά).

Στάση: Σχολή Καλών Τεχνών.

Περπατήστε 1 λεπτό μέχρι τον προορισμό.

ΗΣΑΠ: Γραμμή 1.

Σταθμός: Καλλιθέας.

Περπατήστε 10 λεπτά μέχρι τον προορισμό.

Πηγή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ