Όταν ετοιμάζουμε τα παιδιά για το σχολείο, είναι σχεδόν αδύνατο να μη θυμηθούμε τα δικά μας μαθητικά χρόνια. Το πρωινό ξύπνημα, η βιασύνη για να προλάβουμε το κουδούνι, οι σχολικές τσάντες, οι συμμαθητές και εκείνη η γνώριμη αγωνία μήπως δεν έχουμε διαβάσει το μάθημα.
Κάποτε, το σχολείο ήταν γεμάτο αντικείμενα και συνήθειες που σήμερα μοιάζουν μακρινές αναμνήσεις. Κασετίνες με κουμπάκια, μολύβια με ανταλλακτικές μύτες, σχολικές ποδιές, πίνακες με κιμωλία και τετράδια που τα προσέχαμε σαν θησαυρό. Οι 17 φωτογραφίες που ακολουθούν μας ταξιδεύουν πίσω σε εκείνα τα χρόνια.
Θυμάστε τότε που τρέχαμε το πρωί για να προλάβουμε την προσευχή; Άλλες φορές φτάναμε λαχανιασμένοι και άλλες μπαίναμε τελευταία στιγμή στην αυλή, ελπίζοντας να μη μας προσέξει ο δάσκαλος.
Κοιτάζοντας σήμερα τα παιδιά να μπαίνουν στις τάξεις, οι αναμνήσεις επιστρέφουν σχεδόν από μόνες τους. Και μαζί τους έρχονται εικόνες από αντικείμενα που κάποτε θεωρούσαμε απολύτως απαραίτητα.
Τότε που η πιο εντυπωσιακή τεχνολογία της κασετίνας μας ήταν τα μαγνητάκια και τα κουμπιά που άνοιγαν κρυφές θήκες!
Μια κασετίνα με πολλά κουμπιά μπορούσε να γίνει αντικείμενο θαυμασμού για ολόκληρη την τάξη. Άνοιγε η μία θήκη, πεταγόταν η άλλη και όλοι ήθελαν να τη δοκιμάσουν.
Και φυσικά υπήρχαν τα μολύβια με τις ανταλλακτικές μύτες!
Μόλις τελείωνε η μπροστινή μύτη, τη βγάζαμε και τη βάζαμε στην πίσω πλευρά για να εμφανιστεί η επόμενη. Αν χανόταν έστω και μία, το μολύβι δεν λειτουργούσε πια όπως έπρεπε.
Τότε που «ντύναμε» τα σχολικά βιβλία με αυτοκόλλητο πλαστικό.
Προσπαθούσαμε να μην αφήσουμε ούτε μία φουσκάλα κάτω από το αυτοκόλλητο και να μη διπλώσουμε τις γωνίες. Ένα περιποιημένο βιβλίο ήταν μικρή περηφάνια για τον μαθητή, αλλά συχνά και για τη μητέρα που είχε αναλάβει όλη τη διαδικασία.
Τότε που στολίζαμε τα μολύβια μας με Ευχούληδες!
Οι μικρές πολύχρωμες φιγούρες με τα όρθια μαλλιά ήταν από τα πιο αγαπημένα σχολικά αξεσουάρ. Μπορεί να μη βοηθούσαν καθόλου στο γράψιμο, αλλά έκαναν το μολύβι μας να ξεχωρίζει.
Τότε που η Φυτολογία είχε τη δική της ξεχωριστή θέση στα σχολικά μας χρόνια.
Μαθαίναμε για τα φυτά, τους σπόρους και τον τρόπο που μεγαλώνουν. Για αρκετούς μαθητές ήταν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μαθήματα, ιδιαίτερα όταν μπορούσαμε να δοκιμάσουμε στην πράξη όσα διαβάζαμε.
Και τότε που μαθαίναμε πώς γίνεται η σπορά.
Ένα μικρό φυτό που ξεπρόβαλλε από το χώμα μπορούσε να μας γεμίσει ενθουσιασμό. Ήταν από εκείνες τις σχολικές δραστηριότητες που τις θυμόμαστε ακόμη και μετά από τόσα χρόνια.
Και βέβαια, για πολλούς από εμάς, ο μεγάλος φόβος ήταν η Γεωγραφία!
Ποτάμια, βουνά, πρωτεύουσες και γεωγραφικοί χάρτες. Η στιγμή που ο δάσκαλος μας καλούσε να δείξουμε μια περιοχή στον χάρτη μπορούσε να μας κάνει να ξεχάσουμε ακόμη και όσα είχαμε διαβάσει το προηγούμενο βράδυ.
Τότε που το πιο στιλάτο παγούρι ήταν αρκετό για να κερδίσει τις εντυπώσεις.
Τα σχολικά παγούρια είχαν κάθε λογής σχέδια και χρώματα. Κάποια ήταν τόσο εντυπωσιακά, ώστε οι συμμαθητές μας ήθελαν να τα περιεργαστούν στο διάλειμμα.
Ή τότε που είχαμε το πτυσσόμενο ποτήρι στην τσάντα!
Το ανοίγαμε τραβώντας τους πλαστικούς δακτυλίους και το κλείναμε ξανά για να χωρέσει παντού. Ήταν ένα από εκείνα τα μικρά αντικείμενα που έκαναν την καθημερινότητά μας λίγο πιο διασκεδαστική.
Και φυσικά, ποιος μπορεί να ξεχάσει τα σκουλαρίκια-αυτοκόλλητα;
Μικρά, πολύχρωμα και λαμπερά, κολλούσαν στα αυτιά χωρίς να χρειάζονται τρύπες. Μπορεί να ξεκολλούσαν μέσα σε λίγες ώρες, αλλά για πολλά παιδιά ήταν ένα από τα αγαπημένα τους αξεσουάρ.
Οι σχολικές τσάντες, οι πίνακες και οι μεγάλες αλλαγές
Όταν πηγαίναμε εμείς σχολείο, οι τσάντες με ροδάκια δεν ήταν συνηθισμένο θέαμα.
Οι περισσότεροι κουβαλούσαμε τις τσάντες στην πλάτη ή στον ώμο, γεμάτες βιβλία, τετράδια και κασετίνες. Και όταν η τσάντα ήταν ολοκαίνουργια, προσπαθούσαμε να την κρατήσουμε καθαρή για όσο περισσότερο μπορούσαμε.
Τότε που ο πίνακας ήταν μαυροπίνακας και η κιμωλία άφηνε σκόνη παντού.
Το σφουγγάρι του πίνακα, οι πολύχρωμες κιμωλίες και τα χέρια που γέμιζαν λευκή σκόνη ήταν μέρος της σχολικής μας καθημερινότητας. Όταν ο δάσκαλος ζητούσε από κάποιον να καθαρίσει τον πίνακα, πολλές φορές σηκωνόταν ένα μικρό σύννεφο σκόνης.
Και ήρθε η εποχή που καταργήθηκε το πολυτονικό σύστημα από τη σχολική εκπαίδευση.
Το 1982 καθιερώθηκε το μονοτονικό σύστημα στην εκπαίδευση, μια σημαντική αλλαγή για τους μαθητές της εποχής. Για όσους είχαν μάθει να γράφουν με ψιλές, δασείες και περισπωμένες, η μετάβαση έφερε έναν διαφορετικό τρόπο γραφής.
Την ίδια χρονιά καταργήθηκε και η υποχρεωτική σχολική ποδιά.
Η χαρακτηριστική μπλε ποδιά με τον λευκό γιακά αποτελούσε για πολλά χρόνια αναπόσπαστο κομμάτι της σχολικής ζωής, ιδιαίτερα για τα κορίτσια. Η κατάργησή της το 1982 προκάλεσε διαφορετικές αντιδράσεις: άλλοι χάρηκαν που μπορούσαν να ντύνονται ελεύθερα και άλλοι πίστευαν ότι η ποδιά περιόριζε τις εμφανείς διαφορές ανάμεσα στους μαθητές.
Όταν η σχολική καθημερινότητα ήταν διαφορετική
Κάποιοι από εμάς πρόλαβαν να πηγαίνουν σχολείο και τα Σάββατα. Άλλοι θυμούνται τις περιόδους που τα σχολεία λειτουργούσαν σε πρωινή και απογευματινή βάρδια, με τους μαθητές να αλλάζουν ωράριο ανά εβδομάδα.
Για αρκετά παιδιά ήταν συνηθισμένο να πηγαίνουν στο σχολείο με τα αδέλφια τους, με φίλους της γειτονιάς ή ακόμη και μόνα τους. Οι διαδρομές αυτές αποτελούσαν ένα μικρό κομμάτι ανεξαρτησίας, αν και οι συνθήκες δεν ήταν ίδιες για όλες τις οικογένειες και όλες τις περιοχές.
Θυμάστε τις παρέες που σχηματίζονταν στον δρόμο για το σχολείο;
Η επιστροφή από το σχολείο μπορούσε να κρατήσει λίγο περισσότερο από το κανονικό, ειδικά όταν η παρέα σταματούσε για παιχνίδι ή για μια κουβέντα. Η γειτονιά ήταν πολλές φορές προέκταση της σχολικής ζωής.
Τότε που τα ιδιαίτερα μαθήματα στο Δημοτικό δεν ήταν τόσο διαδεδομένα όσο αργότερα.
Για πολλά παιδιά το διάβασμα γινόταν αποκλειστικά στο σπίτι, με τη βοήθεια των γονιών ή των μεγαλύτερων αδελφών. Οι απαιτήσεις και οι δυνατότητες κάθε οικογένειας διέφεραν, αλλά η εικόνα του μαθητή σκυμμένου πάνω από τα τετράδιά του ήταν γνώριμη σχεδόν σε κάθε σπίτι.
Υπήρχε όμως και μια πλευρά της παλιάς σχολικής ζωής που δεν αξίζει να εξιδανικεύουμε. Οι σωματικές τιμωρίες και η ιδιαίτερα αυστηρή πειθαρχία αποτελούσαν πραγματικότητα σε αρκετά σχολεία παλαιότερων δεκαετιών. Το γεγονός ότι πολλοί τις θυμούνται δεν σημαίνει ότι ήταν σωστές ή ωφέλιμες για τα παιδιά.
Και ένα σύνθημα που έγραφαν οι μαθητές παντού
Ανάμεσα στις πιο χαρακτηριστικές αναμνήσεις βρίσκονται και τα συνθήματα που γράφαμε στα τετράδια, στα θρανία ή στα χαρτάκια που ανταλλάσσαμε κρυφά την ώρα του μαθήματος.
Υπήρχε ένα σύνθημα που πολλοί μαθητές εκείνων των χρόνων θυμούνται ακόμη.
Μπορεί το σχολείο να έχει αλλάξει, μαζί με τα βιβλία, τις τσάντες, τους πίνακες και τον τρόπο διδασκαλίας, όμως ορισμένα πράγματα παραμένουν ίδια. Η αγωνία πριν από ένα διαγώνισμα, οι φιλίες που γεννιούνται στο διάλειμμα, τα γέλια μέσα στην τάξη και η χαρά όταν χτυπά το τελευταίο κουδούνι.
Οι παλιές φωτογραφίες δεν μας θυμίζουν μόνο αντικείμενα που χάθηκαν από την καθημερινότητα. Μας θυμίζουν τα παιδιά που ήμασταν, τις παρέες μας, τους δασκάλους και εκείνες τις μικρές στιγμές που, χωρίς να το καταλαβαίνουμε τότε, έγιναν αναμνήσεις για μια ολόκληρη ζωή.
Γιατί τα σχολικά χρόνια μπορεί να πέρασαν, αλλά μια παλιά κασετίνα, μια σχολική ποδιά ή η μυρωδιά της κιμωλίας αρκούν για να μας ταξιδέψουν πίσω στην τάξη μας.
