Μετά τα 50, η επιδερμίδα συχνά γίνεται πιο ξηρή, λεπτή και ευαίσθητη, ενώ οι λεπτές γραμμές, οι δυσχρωμίες και η απώλεια ελαστικότητας μπορεί να γίνουν πιο εμφανείς. Πρόκειται για φυσικές αλλαγές που συνδέονται τόσο με τη βιολογική γήρανση όσο και με τη συσσωρευμένη έκθεση στον ήλιο.
Οι βιταμίνες μπορούν πράγματι να παίξουν σημαντικό ρόλο, αλλά όχι όλες με τον ίδιο τρόπο. Άλλες μας ενδιαφέρουν κυρίως μέσω της διατροφής και άλλες έχουν μελετηθεί ως συστατικά καλλυντικών προϊόντων, όπως η βιταμίνη C και τα παράγωγα της βιταμίνης Α.
Τι αλλάζει στο δέρμα καθώς μεγαλώνουμε;
Με την πάροδο του χρόνου μειώνεται σταδιακά η παραγωγή συστατικών που συμβάλλουν στη δομή και την ελαστικότητα του δέρματος, ενώ η ανανέωση των κυττάρων γίνεται πιο αργή. Η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί επίσης να επιταχύνει αυτές τις μεταβολές, μια διαδικασία που είναι γνωστή ως φωτογήρανση.
Στις γυναίκες, οι ορμονικές μεταβολές γύρω από την εμμηνόπαυση μπορούν να επηρεάσουν επιπλέον την ενυδάτωση, το πάχος και την ελαστικότητα της επιδερμίδας. Γι’ αυτό αρκετοί άνθρωποι μετά τα 50 παρατηρούν μεγαλύτερη ξηρότητα και ανάγκη για πιο πλούσια ενυδάτωση.
Δεν υπάρχει όμως ένα συγκεκριμένο ποσοστό μείωσης κολλαγόνου ή ελαστικότητας που να ισχύει για όλους. Η κατάσταση του δέρματος επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα, η έκθεση στον ήλιο, το κάπνισμα και η γενικότερη φροντίδα του.
Βιταμίνη C: τι μπορεί πραγματικά να προσφέρει;
Η βιταμίνη C είναι ένα από τα περισσότερο μελετημένα αντιοξειδωτικά στην περιποίηση της επιδερμίδας. Συμμετέχει στη σύνθεση κολλαγόνου και μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση ορισμένων δυσχρωμιών και των επιπτώσεων του οξειδωτικού στρες.
Η L-ασκορβική μορφή της βιταμίνης C είναι από τις περισσότερο μελετημένες, αλλά έχει ένα μειονέκτημα: είναι ασταθής και μπορεί να οξειδωθεί όταν εκτίθεται σε φως, αέρα και θερμότητα. Για τον λόγο αυτό η συνολική σύνθεση και η συσκευασία ενός προϊόντος έχουν μεγάλη σημασία.
Στην αγορά υπάρχουν επίσης πιο σταθερά παράγωγα βιταμίνης C. Δεν σημαίνει όμως ότι οποιοδήποτε προϊόν αναγράφει «βιταμίνη C» στην ετικέτα θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα.
Ποιες τροφές περιέχουν βιταμίνη C;
- Πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή
- Κόκκινες και πράσινες πιπεριές
- Φράουλες
- Ακτινίδια
- Μπρόκολο
Μια ισορροπημένη διατροφή με φρούτα και λαχανικά παρέχει τη βιταμίνη C που χρειάζεται συνολικά ο οργανισμός. Η διατροφική πρόσληψη, όμως, δεν πρέπει να συγχέεται με την τοπική εφαρμογή ενός καλλυντικού προϊόντος.
Βιταμίνη Α και ρετινόλη: το συστατικό με την ισχυρότερη τεκμηρίωση
Τα ρετινοειδή είναι παράγωγα της βιταμίνης Α και αποτελούν από τα περισσότερο μελετημένα συστατικά για τη φωτογήρανση. Μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της υφής, των λεπτών γραμμών και ορισμένων δυσχρωμιών, επηρεάζοντας την ανανέωση των κυττάρων και τις διαδικασίες που σχετίζονται με το κολλαγόνο.
Χρειάζεται όμως να ξεχωρίζουμε τη ρετινόλη που συναντάμε σε καλλυντικά από ισχυρότερα ρετινοειδή, όπως η τρετινοΐνη, η οποία χρησιμοποιείται ως φαρμακευτική θεραπεία και έχει μελετηθεί εκτενώς για τη φωτογήρανση.
Η ρετινόλη μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα, κοκκινίλα ή ξεφλούδισμα, ειδικά στην αρχή. Συνήθως είναι προτιμότερο να εισάγεται σταδιακά στη βραδινή ρουτίνα και να συνοδεύεται από καλή ενυδάτωση και καθημερινή αντηλιακή προστασία.
Αν υπάρχει πολύ ευαίσθητη επιδερμίδα, δερματολογικό πρόβλημα ή χρήση άλλης θεραπείας, είναι προτιμότερο να ζητείται η συμβουλή δερματολόγου.
Πού βρίσκουμε βιταμίνη Α στη διατροφή;
- Αυγά
- Γαλακτοκομικά προϊόντα
- Συκώτι
- Καρότα και γλυκοπατάτες ως πηγές καροτενοειδών
- Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
Η κατανάλωση αυτών των τροφών συμβάλλει σε μια ισορροπημένη διατροφή, αλλά δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα με την τοπική εφαρμογή ενός ρετινοειδούς.
Τι ισχύει για τη βιταμίνη Ε;
Η βιταμίνη Ε λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό και χρησιμοποιείται συχνά σε ενυδατικά και αντιοξειδωτικά προϊόντα. Μπορεί να συμβάλει στην υποστήριξη του δερματικού φραγμού και συνδυάζεται συχνά με άλλα αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη C.
Δεν πρέπει όμως να θεωρείται αυτόνομη «θεραπεία ρυτίδων». Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από ολόκληρη τη σύνθεση του προϊόντος και από τις ανάγκες της συγκεκριμένης επιδερμίδας.
Καλές διατροφικές πηγές βιταμίνης Ε είναι τα αμύγδαλα, οι ηλιόσποροι, ορισμένα φυτικά έλαια, το αβοκάντο και διάφοροι ξηροί καρποί.
Βιταμίνη D: σημαντική για τον οργανισμό, αλλά όχι λόγος για απροστάτευτη ηλιοθεραπεία
Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού και το ανθρώπινο σώμα μπορεί να τη συνθέσει όταν το δέρμα εκτίθεται στην υπεριώδη ακτινοβολία. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να επιδιώκουμε απροστάτευτη έκθεση στον ήλιο για χάρη της βιταμίνης D.
Η υπεριώδης ακτινοβολία είναι σημαντικός παράγοντας φωτογήρανσης και συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Επομένως η προστασία από τον ήλιο παραμένει βασικό μέρος της φροντίδας της επιδερμίδας.
Βιταμίνη D μπορούμε επίσης να πάρουμε από τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια, ο κρόκος αυγού και εμπλουτισμένα τρόφιμα. Αν υπάρχει υποψία ανεπάρκειας, ο σωστός τρόπος αξιολόγησης είναι η ιατρική συμβουλή και, όταν χρειάζεται, η κατάλληλη εξέταση αίματος.
Και τι γίνεται με τη βιταμίνη Κ;
Η βιταμίνη Κ είναι απαραίτητη για φυσιολογικές λειτουργίες του οργανισμού, ιδιαίτερα για την πήξη του αίματος. Χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένα καλλυντικά προϊόντα για την περιοχή των ματιών ή για την εμφάνιση μελανιών.
Οι αποδείξεις όμως για εντυπωσιακή βελτίωση των μαύρων κύκλων από τη βιταμίνη Κ δεν είναι τόσο ισχυρές όσο συχνά παρουσιάζεται. Οι μαύροι κύκλοι μπορεί να οφείλονται σε μελάγχρωση, λεπτό δέρμα, αγγεία, ανατομικούς παράγοντες ή συνδυασμό αυτών, επομένως ένα μόνο συστατικό δεν μπορεί να αντιμετωπίσει όλες τις περιπτώσεις.
Χρειάζονται συμπληρώματα βιταμινών για καλύτερο δέρμα;
Όχι απαραίτητα. Για τους περισσότερους ανθρώπους, μια ισορροπημένη διατροφή παραμένει η βασική πηγή βιταμινών. Τα συμπληρώματα έχουν ουσιαστικό ρόλο όταν υπάρχει ανεπάρκεια, αυξημένη ανάγκη ή συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη.
Περισσότερο δεν σημαίνει πάντοτε καλύτερο. Οι βιταμίνες Α και D, για παράδειγμα, είναι λιποδιαλυτές και η υπερβολική πρόσληψη μέσω συμπληρωμάτων μπορεί να προκαλέσει προβλήματα. Γι’ αυτό υψηλές δόσεις δεν πρέπει να λαμβάνονται αυθαίρετα για «αντιγήρανση» ή καλύτερη επιδερμίδα.
Ποια είναι μια απλή ρουτίνα περιποίησης μετά τα 50;
Δεν χρειάζεται ένα ντουλάπι γεμάτο προϊόντα. Μια απλή και σταθερή ρουτίνα είναι συνήθως πιο πρακτική και πιο εύκολο να ακολουθηθεί.
Το πρωί
- Ήπιος καθαρισμός: αποφύγετε προϊόντα που αφήνουν έντονη αίσθηση ξηρότητας.
- Αντιοξειδωτικό προϊόν: ένας ορός βιταμίνης C μπορεί να ενταχθεί στη ρουτίνα εφόσον τον ανέχεται η επιδερμίδα.
- Ενυδάτωση: επιλέξτε προϊόν που βοηθά στη διατήρηση του δερματικού φραγμού.
- Αντηλιακό: χρησιμοποιήστε αντηλιακό ευρέος φάσματος SPF 30 ή υψηλότερο στις περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο.
Το βράδυ
- Καθαρισμός: αφαιρέστε μακιγιάζ, αντηλιακό και ρύπους χωρίς επιθετικό τρίψιμο.
- Ρετινόλη ή άλλο κατάλληλο δραστικό συστατικό: ξεκινήστε σταδιακά αν το δέρμα σας δεν έχει συνηθίσει τα ρετινοειδή.
- Ενυδατική κρέμα: συστατικά όπως ceramides και άλλα ενυδατικά μπορούν να υποστηρίξουν τον δερματικό φραγμό.
Αν ένα προϊόν προκαλεί επίμονο κάψιμο, έντονη ερυθρότητα ή ξεφλούδισμα, η λύση δεν είναι να συνεχίσετε επειδή «πρέπει να δουλέψει». Μειώστε τη συχνότητα ή διακόψτε τη χρήση και, αν το πρόβλημα επιμένει, ζητήστε συμβουλή δερματολόγου.
Ποιες βιταμίνες έχουν τελικά το μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά τα 50;
Αν μιλάμε για τοπική περιποίηση, τα παράγωγα της βιταμίνης Α και η βιταμίνη C είναι ανάμεσα στα συστατικά με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τη φωτογήρανση. Η βιταμίνη Ε μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, ενώ η βιταμίνη D έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία για τη συνολική υγεία παρά ως συστατικό μιας αντιγηραντικής ρουτίνας.
Το σημαντικότερο, πάντως, δεν βρίσκεται σε κάποιο «θαυματουργό» μπουκαλάκι βιταμινών. Η καθημερινή αντηλιακή προστασία, η σωστή ενυδάτωση, μια ισορροπημένη διατροφή και η συνεπής χρήση καλά μελετημένων δραστικών συστατικών αποτελούν πολύ πιο ρεαλιστική βάση για τη φροντίδα της ώριμης επιδερμίδας.
