Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που το βάρος των πραγμάτων σε ωθεί να κοιτάς κάτω. Το κεφάλι σου σκύβει από μόνο του, σαν να σε τραβάει η βαρύτητα πιο δυνατά από ό,τι συνήθως. Οι ώμοι σου λυγίζουν, τα πόδια σου βαραίνουν και νιώθεις πως το έδαφος είναι η μόνη σταθερά σου. Μα εκεί, μέσα σε αυτή την παράξενη σκοτεινιά, βρίσκεται η πιο μεγάλη παγίδα: να ξεχάσεις ότι πάνω από αυτό το χώμα υπάρχει ένας ουρανός. Και εκεί, κάπου στον ορίζοντα, ίσως περιμένει ένα ουράνιο τόξο.
Ο Τσάρλι Τσάπλιν, με αυτή τη φαινομενικά απλή φράση, μας αφήνει ένα από τα πιο βαθιά μαθήματα ζωής. «Δεν θα βρεις ποτέ το ουράνιο τόξο αν κοιτάς κάτω.» Σαν να μας ψιθυρίζει ότι η ελπίδα, η ομορφιά, η χαρά βρίσκονται πάντα κάπου αλλού, λίγο πιο πέρα από το σημείο που έχουμε καθηλωθεί. Πώς, όμως, ξεκινάς να κοιτάς ψηλά όταν το κεφάλι σου αρνείται να σηκωθεί; Πώς βρίσκεις το κουράγιο να αναζητήσεις το χρώμα μέσα στη γκρίζα βροχή;
Σκέφτομαι τον ίδιο τον Τσάπλιν, έναν άνθρωπο που έζησε σε συνθήκες φτώχειας, που βίωσε απορρίψεις και δυσκολίες, κι όμως δημιούργησε έναν κόσμο γεμάτο χαμόγελα. Έναν κόσμο όπου το χιούμορ συναντά την αλήθεια και η θλίψη μετατρέπεται σε τέχνη. Δεν μπορούσε να μιλήσει για ουράνια τόξα χωρίς να έχει περπατήσει πρώτα μέσα στη βροχή. Μήπως, λοιπόν, το πρώτο βήμα είναι να αποδεχτείς τη βροχή;
Συχνά, όταν κοιτάμε κάτω, ψάχνουμε κάτι. Μια σταθερότητα, μια ασφάλεια, μια λύση που ίσως κρύβεται στις σκιές. Αλλά το κάτω δεν είναι πάντα απάντηση. Το κάτω μπορεί να γίνει το καταφύγιο της αποφυγής. Σηκώνω τα μάτια μου, σημαίνει αποδέχομαι ότι η βροχή πέφτει πάνω μου, ότι δεν μπορώ να ελέγξω το κρύο των σταγόνων, αλλά μπορώ να ελέγξω την κατεύθυνση της ματιάς μου. Και αυτή η αλλαγή, τόσο μικρή αλλά τόσο ουσιαστική, μπορεί να ανοίξει μια νέα θέα.
Το ουράνιο τόξο δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια συνάντηση αντίθετων δυνάμεων. Η βροχή και το φως, το σκοτάδι και η λάμψη. Δεν μπορείς να έχεις το ένα χωρίς το άλλο. Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο μάθημα που μας δίνει η φύση. Η ζωή δεν θα είναι ποτέ μόνο ήλιος, όπως δεν θα είναι ποτέ μόνο καταιγίδα. Η ομορφιά βρίσκεται στο ενδιάμεσο, σε αυτό το λεπτό σημείο όπου οι αντιθέσεις συμφιλιώνονται και δημιουργούν κάτι μαγικό. Αλλά για να το δεις, πρέπει να κοιτάξεις ψηλά.
Σκέψου τις στιγμές που κοιτούσες κάτω. Ήταν εκείνες οι φορές που φοβόσουν την αποτυχία, που ντρεπόσουν, που ήσουν κουρασμένος από τις προσπάθειες. Ήταν οι μέρες που η απογοήτευση σε έκανε να αισθάνεσαι μικρός, ανίκανος, σαν να μην άξιζες να αντικρίσεις το φως. Κι όμως, εκείνες τις στιγμές, το ουράνιο τόξο ήταν ήδη εκεί. Σου μιλούσε, σιωπηλά, περιμένοντας να στρέψεις το βλέμμα σου προς αυτό.
Δεν είναι εύκολο να κοιτάξεις ψηλά όταν το μέσα σου βαραίνει. Κάθε φορά που το προσπαθώ, μοιάζει σαν να αντιμάχομαι τον ίδιο μου τον εαυτό. Είναι σαν να παλεύω να αφήσω τη γη για να αγγίξω τον ουρανό. Όμως, σε αυτές τις στιγμές της προσπάθειας, θυμάμαι κάτι. Ότι το ουράνιο τόξο δεν είναι στόχος, δεν είναι κάτι που πρέπει να φτάσεις. Είναι απλώς εκεί για να σου θυμίσει την ομορφιά της ύπαρξης. Είναι το δώρο της φύσης που μας υπενθυμίζει ότι ακόμα και μετά την πιο δυνατή καταιγίδα, υπάρχει φως.
Υπάρχουν φορές που το ουράνιο τόξο δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά. Μπορεί να κρύβεται πίσω από τα σύννεφα ή να είναι τόσο μακριά που μοιάζει αδύνατο να το πλησιάσεις. Κι όμως, είναι εκεί. Η ύπαρξή του δεν εξαρτάται από το αν το βλέπουμε. Είναι εκεί για όλους όσοι επιλέγουν να κοιτάξουν ψηλά. Και αυτή είναι η μεγαλύτερη αλήθεια. Η ομορφιά, η χαρά, το φως, δεν μας εγκαταλείπουν ποτέ. Εμείς είμαστε αυτοί που συχνά τα αγνοούμε, χαμένοι μέσα στους φόβους και τις έγνοιες μας.
Κάθε φορά που σκέφτομαι την έννοια του ουράνιου τόξου, αναρωτιέμαι: τι είναι αυτό που ψάχνω πραγματικά; Είναι η ευτυχία, είναι η λύτρωση, είναι μια απλή στιγμή ελπίδας; Ίσως να είναι όλα μαζί. Ίσως το ουράνιο τόξο να είναι το σύμβολο όλων όσων έχουμε ανάγκη για να συνεχίσουμε. Και ίσως, πιο σημαντικό από όλα, να είναι η υπενθύμιση ότι η ζωή δεν τελειώνει στη βροχή.
Στη ζωή, μαθαίνεις να προχωράς κοιτάζοντας μπροστά. Αλλά μαθαίνεις να ζεις κοιτάζοντας ψηλά. Και αυτό δεν σημαίνει να αγνοείς τις δυσκολίες σου. Δεν σημαίνει να αρνείσαι τον πόνο ή να κρύβεις τα δάκρυά σου. Αντίθετα, σημαίνει να αγκαλιάζεις κάθε πτυχή της εμπειρίας σου, γνωρίζοντας ότι μέσα σε κάθε σταγόνα βροχής κρύβεται η υπόσχεση του φωτός. Σημαίνει να θυμάσαι ότι η ζωή δεν μετριέται μόνο από τις επιτυχίες ή τις αποτυχίες, αλλά από το θάρρος να σηκώσεις το βλέμμα σου όταν όλα μοιάζουν να σε κρατούν κάτω.
Είναι άραγε το ουράνιο τόξο κάτι που πρέπει να περιμένεις; Ή μήπως είναι κάτι που πρέπει να δημιουργήσεις; Ίσως να είναι και τα δύο. Ίσως να είναι εκεί για να μας δείξει ότι, ακόμα κι αν δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη βροχή, μπορούμε πάντα να την αφήσουμε να γίνει κομμάτι του δικού μας φωτός.
Ο Τσάρλι Τσάπλιν ήξερε ότι το γέλιο είναι το πιο δυνατό μας όπλο. Ήξερε ότι ακόμα και όταν κοιτάς κάτω, μπορείς να βρεις ένα τρόπο να χαμογελάσεις. Αλλά ήξερε επίσης ότι το χαμόγελο δεν είναι μόνο πράξη. Είναι απόφαση. Είναι η απόφαση να σηκώσεις το κεφάλι σου, να κοιτάξεις μπροστά και να αναζητήσεις το φως. Γιατί μόνο τότε μπορείς να δεις το ουράνιο τόξο.
Και τι είναι το ουράνιο τόξο αν όχι μια γέφυρα; Μια γέφυρα που μας ενώνει με κάτι μεγαλύτερο, με κάτι πιο όμορφο από τον εαυτό μας. Μια υπενθύμιση ότι, όσο κι αν αισθάνεσαι μόνος στη βροχή, ποτέ δεν είσαι πραγματικά μόνος. Η φύση πάντα συνωμοτεί για να σου δείξει ότι η ζωή είναι γεμάτη εκπλήξεις. Αρκεί να έχεις την τόλμη να κοιτάξεις.
Θυμάμαι μια στιγμή που έπιασα τον εαυτό μου να κοιτάζει κάτω για πολύ καιρό. Είχα κουραστεί από το να προσπαθώ, είχα απογοητευτεί από τον εαυτό μου. Μα, ξαφνικά, μια ακτίνα φωτός διέκοψε τη σκέψη μου. Σήκωσα το βλέμμα και είδα κάτι απροσδόκητο: ένα ουράνιο τόξο, χαμηλά στον ορίζοντα. Και τότε κατάλαβα. Το φως είναι πάντα εκεί. Η ελπίδα είναι πάντα εκεί. Εγώ ήμουν αυτή που έπρεπε να τη βρω.
«Δεν θα βρεις ποτέ το ουράνιο τόξο αν κοιτάς κάτω.» Ίσως αυτό να σημαίνει ότι η ζωή απαιτεί κίνηση. Απαιτεί προσπάθεια, απαιτεί θάρρος. Αλλά πάνω απ’ όλα, απαιτεί πίστη. Πίστη ότι ακόμα και όταν δεν βλέπεις τίποτα μπροστά σου, κάτι όμορφο σε περιμένει πιο πέρα.
Και αν, για μια στιγμή, νιώσεις ότι η βροχή είναι υπερβολικά δυνατή, αν νιώσεις ότι δεν μπορείς να σηκώσεις το κεφάλι σου, θυμήσου ότι ακόμα και το πιο δυνατό ουράνιο τόξο χρειάζεται χρόνο. Δεν εμφανίζεται αμέσως. Χρειάζεται να περιμένεις, να επιμείνεις, να πιστέψεις. Και τότε, όταν έρθει, θα σε ανταμείψει με την ομορφιά του.
Αν έμαθα κάτι μέσα από τις δικές μου καταιγίδες, είναι ότι η ζωή δεν μας εγκαταλείπει ποτέ. Εμείς την εγκαταλείπουμε, όταν κοιτάμε μόνο κάτω. Μα κάθε φορά που βρίσκουμε τη δύναμη να σηκώσουμε το βλέμμα μας, ο κόσμος μας ανταμείβει με κάτι που αξίζει. Και αυτό, ίσως, να είναι το μεγαλύτερο ουράνιο τόξο από όλα.
