Κάθε χειμωνιάτικο πρωινό, πολλοί οδηγοί βάζουν μπροστά το αυτοκίνητο και περιμένουν μερικά λεπτά πριν ξεκινήσουν. Πιστεύουν ότι έτσι προστατεύουν τον κινητήρα από τη φθορά και του δίνουν χρόνο να ζεσταθεί. Είναι όμως πραγματικά απαραίτητη αυτή η συνήθεια ή μήπως καταναλώνουμε άσκοπα καύσιμο;
Η απάντηση εξαρτάται κυρίως από την τεχνολογία και την ηλικία του αυτοκινήτου. Οι περισσότεροι σύγχρονοι κινητήρες δεν χρειάζονται την πολύλεπτη προθέρμανση που ήταν συνηθισμένη παλαιότερα. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο ξεκινάμε και οδηγούμε τα πρώτα λεπτά.
Γιατί παλιότερα αφήναμε τον κινητήρα να ζεσταθεί;
Στα παλαιότερα βενζινοκίνητα αυτοκίνητα με καρμπιρατέρ, η προθέρμανση είχε ουσιαστικό λόγο ύπαρξης. Όταν ο κινητήρας ήταν κρύος, η ανάμειξη του αέρα με το καύσιμο δεν γινόταν με την ίδια αποτελεσματικότητα. Έτσι, το αυτοκίνητο μπορούσε να παρουσιάζει ασταθές ρελαντί, δισταγμό στην επιτάχυνση ή ακόμη και να σβήνει.
Οι σύγχρονοι κινητήρες χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό ψεκασμό και συστήματα διαχείρισης που προσαρμόζουν αυτόματα τη λειτουργία τους ανάλογα με τη θερμοκρασία. Παράλληλα, τα κατάλληλα σύγχρονα λιπαντικά είναι σχεδιασμένα να προσφέρουν προστασία και κατά την κρύα εκκίνηση. Γι’ αυτό η πολύλεπτη αναμονή στο ρελαντί δεν αποτελεί πλέον γενική ανάγκη για τα περισσότερα αυτοκίνητα.
Πόση ώρα πρέπει να περιμένετε πριν ξεκινήσετε;
Για τα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα, αρκεί να βάλετε μπροστά, να αφήσετε τον κινητήρα να σταθεροποιηθεί για λίγες στιγμές και να ξεκινήσετε ήρεμα. Μια σύντομη αναμονή περίπου 20–30 δευτερολέπτων είναι συνήθως αρκετή υπό φυσιολογικές συνθήκες. Δεν χρειάζεται να περιμένετε μέχρι να φτάσει ο δείκτης θερμοκρασίας στη συνηθισμένη θέση λειτουργίας.
Το σημαντικό είναι να αποφύγετε τις απότομες επιταχύνσεις και το μεγάλο φορτίο στον κινητήρα όσο παραμένει κρύος. Με ήπια οδήγηση, ο κινητήρας φτάνει συνήθως στη θερμοκρασία λειτουργίας του γρηγορότερα από ό,τι όταν το αυτοκίνητο παραμένει ακίνητο. Αν το εγχειρίδιο του κατασκευαστή δίνει διαφορετικές οδηγίες, εκείνες έχουν προτεραιότητα.
Τι συμβαίνει στο λάδι του κινητήρα όταν κάνει κρύο;
Όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλή, το λάδι του κινητήρα γίνεται πιο παχύρρευστο και η ροή του μπορεί να είναι πιο αργή. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ο κινητήρας λειτουργεί χωρίς λίπανση κάθε φορά που ξεκινάμε κρύοι. Η αντλία λαδιού αρχίζει να λειτουργεί με την εκκίνηση και το λιπαντικό κυκλοφορεί στα σημεία που χρειάζονται προστασία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η χρήση λαδιού με τις προδιαγραφές και το ιξώδες που προβλέπει ο κατασκευαστής. Ένα ακατάλληλο λιπαντικό ή η παράλειψη της τακτικής συντήρησης μπορεί να επηρεάσει περισσότερο τη μακροχρόνια προστασία του κινητήρα από μια σύντομη αναμονή στο ρελαντί. Επίσης, αν εμφανιστεί προειδοποίηση χαμηλής πίεσης λαδιού που δεν σβήνει μετά την εκκίνηση, πρέπει να σβήσετε τον κινητήρα και να διερευνήσετε το πρόβλημα πριν συνεχίσετε.
Χρειάζεται περισσότερη προθέρμανση όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από το μηδέν;
Σε συνθήκες έντονου ψύχους, το λάδι, η μπαταρία και διάφορα μηχανικά συστήματα λειτουργούν κάτω από μεγαλύτερη καταπόνηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σύγχρονο αυτοκίνητο χρειάζεται υποχρεωτικά πέντε ή δέκα λεπτά ρελαντί. Συνήθως μπορείτε να ξεκινήσετε μετά από σύντομη αναμονή, αρκεί ο κινητήρας να λειτουργεί ομαλά και να τηρείτε τις οδηγίες του κατασκευαστή.
Αν όμως τα τζάμια έχουν πάγο ή υγρασία που περιορίζει την ορατότητα, πρέπει πρώτα να τα καθαρίσετε και να εξασφαλίσετε ότι βλέπετε σωστά τον δρόμο. Αυτό μπορεί να απαιτήσει περισσότερο χρόνο για τη λειτουργία του συστήματος ξεθαμπώματος, αλλά πρόκειται για ζήτημα ασφάλειας και όχι για ανάγκη πολύλεπτης προθέρμανσης του κινητήρα. Σε ακραίες θερμοκρασίες ή σε ειδικούς τύπους οχημάτων ενδέχεται να ισχύουν διαφορετικές οδηγίες.
Η πολύλεπτη προθέρμανση αυξάνει ή μειώνει την κατανάλωση;
Ένας κρύος κινητήρας μπορεί να καταναλώνει περισσότερο καύσιμο από έναν κινητήρα που έχει φτάσει στη φυσιολογική θερμοκρασία λειτουργίας του. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι συμφέρει να τον αφήνουμε πολλή ώρα στο ρελαντί. Όσο το αυτοκίνητο παραμένει ακίνητο με τον κινητήρα αναμμένο, καίει καύσιμο χωρίς να διανύει καμία απόσταση.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας, η αποφυγή του περιττού ρελαντί αποτελεί έναν από τους τρόπους περιορισμού της κατανάλωσης. Επιπλέον, ο κινητήρας συνήθως ζεσταίνεται γρηγορότερα όταν το όχημα κινείται ήπια. Επομένως, η σύντομη αναμονή και η προσεκτική εκκίνηση είναι γενικά προτιμότερες από τη συνήθεια να αφήνουμε το αυτοκίνητο αναμμένο για αρκετά λεπτά κάθε πρωί.
Πώς πρέπει να οδηγείτε τα πρώτα λεπτά;
Η καλύτερη πρακτική είναι να ξεκινάτε ομαλά και να αυξάνετε σταδιακά την ταχύτητα. Αποφεύγετε το βαθύ πάτημα του γκαζιού, τις πολύ υψηλές στροφές και τη μεγάλη καταπόνηση του κινητήρα μέχρι να ζεσταθεί επαρκώς. Δεν υπάρχει ένας απόλυτος αριθμός στροφών, όπως οι 3.000 rpm, που να ισχύει για κάθε αυτοκίνητο, επειδή οι κινητήρες έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά λειτουργίας.
Επιπλέον, μην ξεχνάτε ότι δεν ζεσταίνεται μόνο ο κινητήρας. Το κιβώτιο ταχυτήτων, τα διαφορικά και άλλα μέρη της μετάδοσης αποκτούν θερμοκρασία καθώς το αυτοκίνητο κινείται. Η παρατεταμένη ακινησία με τον κινητήρα αναμμένο δεν τα φέρνει απαραίτητα στη φυσιολογική θερμοκρασία λειτουργίας τους. Γι’ αυτό η ήπια οδήγηση είναι σημαντική και για τη συνολική μηχανική λειτουργία του οχήματος.
Ισχύει το ίδιο για βενζίνη, diesel και παλαιότερα αυτοκίνητα;
Οι περισσότεροι σύγχρονοι κινητήρες βενζίνης και diesel μπορούν να ξεκινήσουν την πορεία τους χωρίς παρατεταμένη αναμονή. Στους diesel, πάντως, χρειάζεται να ακολουθείτε τις ενδείξεις και τις οδηγίες του κατασκευαστή για την προθέρμανση πριν από την εκκίνηση, όπως την ενδεικτική λυχνία των προθερμαντήρων όπου υπάρχει. Αυτή η διαδικασία δεν είναι το ίδιο με το να αφήνετε τον κινητήρα να λειτουργεί για αρκετά λεπτά αφού πάρει μπροστά.
Τα παλαιότερα αυτοκίνητα με καρμπιρατέρ, οι ειδικοί κινητήρες και ορισμένα επαγγελματικά οχήματα μπορεί να έχουν διαφορετικές ανάγκες. Επίσης, μετά από απαιτητική οδήγηση, κάποιοι υπερτροφοδοτούμενοι κινητήρες ενδέχεται να χρειάζονται συγκεκριμένη διαδικασία πριν από το σβήσιμο, σύμφωνα με τον κατασκευαστή. Αυτό όμως αφορά την ψύξη μετά τη χρήση και δεν πρέπει να συγχέεται με το ζέσταμα πριν από την αναχώρηση.
Τι πρέπει να αποφεύγετε όταν αφήνετε το αυτοκίνητο αναμμένο;
Μην αφήνετε ποτέ τον κινητήρα να λειτουργεί σε κλειστό γκαράζ ή σε άλλο ανεπαρκώς αεριζόμενο χώρο. Τα καυσαέρια μπορούν να περιέχουν μονοξείδιο του άνθρακα, ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο αέριο που δεν έχει χρώμα ή οσμή. Ακόμη και με ανοιχτή γκαραζόπορτα μπορεί να υπάρξει κίνδυνος, επομένως η ασφαλής πρακτική είναι να μη γίνεται προθέρμανση σε κλειστό χώρο.
Αποφύγετε επίσης να αφήνετε το αυτοκίνητο αναμμένο χωρίς επίβλεψη. Αν χρειάζεται να καθαρίσετε πάγο ή χιόνι, φροντίστε πρώτα να εξασφαλίσετε ασφαλείς συνθήκες και καθαρή ορατότητα. Η προστασία του κινητήρα δεν πρέπει ποτέ να προηγείται της ασφάλειας του οδηγού και των επιβατών.
Τελικά, το μυστικό για τη σωστή προθέρμανση δεν είναι να περιμένετε πολλά λεπτά πριν από κάθε διαδρομή. Στα περισσότερα σύγχρονα αυτοκίνητα, αρκεί μια σύντομη αναμονή μετά την εκκίνηση και προσεκτική οδήγηση μέχρι να ζεσταθούν τα μηχανικά μέρη. Μαζί με τη σωστή συντήρηση και τη χρήση κατάλληλου λιπαντικού, αυτή είναι μια συνήθεια που βοηθά να χρησιμοποιείτε το αυτοκίνητό σας σωστά, χωρίς περιττή κατανάλωση.
Πηγές:
