Το μέρος του πλανήτη που δεν μπορεί να επισκεφτεί κανείς τουρίστας
Σε μια εποχή που μπορείτε να κλείσετε εισιτήρια για σχεδόν οποιοδήποτε σημείο της Γης με λίγα κλικ, υπάρχει ένα μέρος που παραμένει ουσιαστικά απαγορευμένο. Όχι επειδή δεν θέλει επισκέπτες, αλλά επειδή δεν αντέχει να τους δεχτεί. Η Ανταρκτική είναι το μοναδικό κομμάτι του πλανήτη που δεν έχει παραδοθεί στον τουρισμό. Και όχι τυχαία.
Γιατί η Ανταρκτική δεν έγινε ποτέ τουριστικός προορισμός
Ζούμε στην εποχή του υπερτουρισμού. Πόλεις γεμίζουν ψηφιακούς νομάδες, νησιά ασφυκτιούν και αεροδρόμια δουλεύουν στο κόκκινο. Κι όμως, στον Νότιο Πόλο δεν μπορείτε απλώς να πάτε για διακοπές.
Η πρόσβαση επιτρέπεται μόνο σε αυστηρά ελεγχόμενες επιστημονικές αποστολές και σε ελάχιστες ειδικές αποστολές με τρομερούς περιορισμούς. Όχι ξενοδοχεία. Όχι Airbnb. Όχι selfies.
Οι πρώτοι άνθρωποι που πλήρωσαν ακριβά την εξερεύνηση
Στις αρχές του 20ού αιώνα, η Ανταρκτική έγινε εμμονή για τους μεγάλους εξερευνητές. Ο Ρόμπερτ Φάλκον Σκοτ, ο Έρνεστ Σάκλετον και άλλοι επιχείρησαν να φτάσουν στον Νότιο Πόλο, συχνά χωρίς επαρκή εφόδια.
Οι αποστολές τους ήταν αγώνας με τον θάνατο. Ο Άμουντσεν τα κατάφερε και επέστρεψε ζωντανός. Άλλοι όχι. Ο Σάκλετον πέθανε από ασιτία. Η Ανταρκτική απέκτησε φήμη τόπου που δεν συγχωρεί λάθη.
Κάτω από τον πάγο κρύβονται ολόκληροι κόσμοι
Αυτό που κάνει την Ανταρκτική ακόμα πιο απαγορευτική είναι ό,τι κρύβεται κάτω από τον πάγο. Κυριολεκτικά.
Κάτω από στρώματα πάγου τριών και τεσσάρων χιλιομέτρων, υπάρχουν εκατοντάδες υπόγειες λίμνες. Η πιο γνωστή είναι η λίμνη Βοστόκ, θαμμένη για πάνω από 20 εκατομμύρια χρόνια. Το νερό της παραμένει υγρό σε θερμοκρασίες κάτω από το μηδέν.
Σε άλλες λίμνες, όπως η Whillans, έχουν βρεθεί ζωντανοί μικροοργανισμοί που δεν έχουν δει ποτέ ήλιο. Ζουν από μεθάνιο και αμμώνιο. Για τους επιστήμονες, είναι σαν να μελετούν εξωγήινη ζωή.
Η λίμνη που μυρίζει θάνατο
Στην Ανατολική Ανταρκτική υπάρχει η Deep Lake. Μια λίμνη τόσο αλμυρή που θυμίζει τη Νεκρά Θάλασσα. Το νερό δεν παγώνει, παρότι η θερμοκρασία πέφτει στους -20°C.
Το οικοσύστημα εκεί είναι σχεδόν εχθρικό προς τη ζωή. Έχουν βρεθεί ελάχιστα μικρόβια και θεωρείται επικίνδυνη για τα περισσότερα ζώα. Το όνομα «Νεκρά Θάλασσα» δεν είναι υπερβολή.
Ο καταρράκτης που μοιάζει με αίμα
Στις ξηρές κοιλάδες McMurdo υπάρχει ένα από τα πιο ανατριχιαστικά φυσικά φαινόμενα του πλανήτη. Ο Καταρράκτης του Αίματος.
Κόκκινο νερό ρέει από τον παγετώνα σαν ανοιχτή πληγή. Δεν είναι αίμα, αλλά νερό πλούσιο σε σίδηρο που οξειδώνεται όταν έρχεται σε επαφή με τον αέρα. Το θέαμα είναι τόσο ακραίο που μοιάζει εξωπραγματικό.
Τα πιο περίεργα πλάσματα της Γης
Παρά τις ακραίες συνθήκες, η Ανταρκτική φιλοξενεί ζωή. Και όχι όποια κι όποια.
Γιγάντια καλαμάρια, διαφανή πλάσματα με τεράστια μάτια, σκουλήκια με χρυσές τρίχες, μικρόβια που επιβιώνουν χωρίς φως. Όχι, δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Είναι πραγματικότητα.
Όταν η Ανταρκτική ήταν τροπικός παράδεισος
Κάποτε, η Ανταρκτική δεν ήταν παγωμένη. Ήταν γεμάτη δάση, ποτάμια και ζωή. Τα απολιθώματα το αποδεικνύουν.
Έχουν βρεθεί ίχνη τροπικών φυτών, απολιθώματα δεινοσαύρων, θαλάσσιων ζώων και μικροσκοπικών οργανισμών που ζούσαν σε θερμό κλίμα. Κάτω από τον πάγο κρύβεται το παρελθόν ενός άλλου κόσμου.
Βουνά κρυμμένα κάτω από χιλιόμετρα πάγου
Λίγοι γνωρίζουν ότι κάτω από την Ανταρκτική υπάρχει ολόκληρη οροσειρά. Τα όρη Γκαμπούρτσεφ είναι θαμμένα κάτω από έως και τέσσερα χιλιόμετρα πάγου.
Είναι τόσο παλιά που κανονικά θα έπρεπε να έχουν διαβρωθεί. Και όμως, παραμένουν. Οι επιστήμονες ακόμα προσπαθούν να καταλάβουν το γιατί.
Ο πάγος που τραγουδάει
Το κάλυμμα πάγου Ρος δεν είναι σιωπηλό. Ο άνεμος δημιουργεί δονήσεις που μετατρέπονται σε χαμηλούς, απόκοσμους ήχους.
Δεν τους ακούτε με τα αυτιά σας, αλλά με σεισμικούς αισθητήρες. Αυτό το «τραγούδι» βοηθά τους επιστήμονες να μελετούν το λιώσιμο των πάγων και την κλιματική αλλαγή.
Η γιγάντια τρύπα που τρόμαξε τους επιστήμονες
Το 2017 άνοιξε μια τρύπα στον πάγο, όσο η Ιρλανδία. Οι λεγόμενες polynyas δεν είναι άγνωστες, αλλά αυτή ήταν τεράστια.
Δημιουργούνται από θερμά ρεύματα κάτω από τον πάγο και ίσως λειτουργούν ως “αναπνοή” για θαλάσσια θηλαστικά. Είναι ακόμα ένα σημάδι ότι η Ανταρκτική είναι ζωντανή και απρόβλεπτη.
Ίσως τελικά ο λόγος που δεν μπορούμε να την επισκεφτούμε, είναι γιατί δεν μας ανήκει. Και ίσως έτσι πρέπει να μείνει.
