Μερικές φωτογραφίες δεν είναι απλώς εικόνες. Αποτυπώνουν ανθρώπους, κατασκευές και γεγονότα μιας άλλης εποχής και μας επιτρέπουν, ακόμη και πολλές δεκαετίες αργότερα, να δούμε για μια στιγμή τον κόσμο όπως ήταν τότε.
Από τον ENIAC και τον Τιτανικό μέχρι τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες και την κατασκευή του Πύργου του Άιφελ, οι παρακάτω φωτογραφίες συνδέονται με ορισμένες από τις πιο αναγνωρίσιμες στιγμές της νεότερης ιστορίας.
1. Ο ENIAC, ένας από τους σημαντικότερους υπολογιστές στην ιστορία
Ο ENIAC, τα αρχικά του Electronic Numerical Integrator and Computer, κατασκευάστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και παρουσιάστηκε δημόσια το 1946.
Δεν ήταν ο πρώτος ηλεκτρονικός υπολογιστής κάθε είδους, όπως συχνά αναφέρεται. Θεωρείται όμως ο πρώτος μεγάλης κλίμακας ηλεκτρονικός ψηφιακός υπολογιστής γενικού σκοπού και αποτέλεσε σημαντικό σταθμό στην εξέλιξη της πληροφορικής.
Καταλάμβανε έναν ολόκληρο χώρο, χρησιμοποιούσε χιλιάδες λυχνίες κενού και αρχικά σχεδιάστηκε για πολύπλοκους αριθμητικούς υπολογισμούς.
2. Η είσοδος του καταφυγίου του Χίτλερ στο Βερολίνο
Στις τελευταίες ημέρες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη, ο Αδόλφος Χίτλερ βρισκόταν στο υπόγειο Führerbunker, κάτω από την περιοχή της Καγκελαρίας του Ράιχ στο Βερολίνο.
Εκεί αυτοκτόνησε στις 30 Απριλίου 1945, καθώς οι σοβιετικές δυνάμεις πλησίαζαν στο κέντρο της πόλης.
Μετά την πτώση του Βερολίνου τραβήχτηκαν φωτογραφίες Σοβιετικών στρατιωτών γύρω από την είσοδο του καταφυγίου. Η συγκεκριμένη εικόνα ανήκει σε εκείνη την ιστορική περίοδο, χωρίς όμως να μπορούμε να γνωρίζουμε από μόνη της αν ήταν πράγματι μία από τις πρώτες λήψεις του χώρου.
3. Ένα ταξιδιωτικό έγγραφο που συνδέεται με τον Τιτανικό
Τα αυθεντικά εισιτήρια και συμβόλαια επιβατών της White Star Line από το παρθενικό ταξίδι του Titanic αποτελούν σήμερα εξαιρετικά σπάνια ιστορικά τεκμήρια.
Ορισμένα έχουν διασωθεί σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές. Παράλληλα, όμως, κυκλοφορούν πολλές αναπαραγωγές «boarding passes», γι’ αυτό χρειάζεται πάντα να γνωρίζουμε την προέλευση ενός αντικειμένου πριν το χαρακτηρίσουμε αυθεντικό.
4. Μία από τις τελευταίες φωτογραφίες του Titanic πριν από το ναυάγιο
Στις 11 Απριλίου 1912 ο Titanic αναχώρησε από το Queenstown της Ιρλανδίας, το σημερινό Cobh, για το τελευταίο τμήμα του ταξιδιού του προς τη Νέα Υόρκη.
Από εκείνη την αναχώρηση προέρχονται οι τελευταίες γνωστές φωτογραφίες του πλοίου εν πλω πριν από την καταστροφή.
Τρεις ημέρες αργότερα, το βράδυ της 14ης προς 15η Απριλίου, ο Titanic προσέκρουσε σε παγόβουνο στον Βόρειο Ατλαντικό και βυθίστηκε.
5. Ο Τσάρλι Τσάπλιν χωρίς την εμφάνιση του «Αλήτη»
Το μικρό μουστάκι, το στενό σακάκι, το φαρδύ παντελόνι, το καπέλο και το μπαστούνι έγιναν τόσο στενά συνδεδεμένα με τον Τσάρλι Τσάπλιν ώστε για πολλούς αυτή είναι ακόμη και σήμερα η εικόνα που έρχεται πρώτη στο μυαλό όταν ακούνε το όνομά του.
Στην πραγματικότητα, όλα αυτά αποτελούσαν μέρος του διάσημου κινηματογραφικού χαρακτήρα του, του «Αλήτη» (The Tramp). Χωρίς το χαρακτηριστικό μακιγιάζ και το κοστούμι, ο Chaplin είχε αρκετά διαφορετική εμφάνιση.
6. Το λιοντάρι πίσω από το διάσημο λογότυπο της MGM
Το λιοντάρι της Metro-Goldwyn-Mayer είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα στην ιστορία του κινηματογράφου.
Στην πραγματικότητα, περισσότερα από ένα λιοντάρια χρησιμοποιήθηκαν με την πάροδο των δεκαετιών. Το 1928 εμφανίστηκε ο Jackie, το δεύτερο λιοντάρι που χρησιμοποιήθηκε στο λογότυπο και το πρώτο του οποίου ο βρυχηθμός ακούστηκε στο κοινό.
Η εποχή εκείνη συμπίπτει με τη μετάβαση του Χόλιγουντ από τον βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο.
7. Το παιδί στον βομβαρδισμένο σταθμό της Σαγκάης
Μία από τις πιο συγκλονιστικές πολεμικές φωτογραφίες του 20ού αιώνα τραβήχτηκε στις 28 Αυγούστου 1937 στη Σαγκάη.
Ο Κινέζος φωτογράφος H. S. Wong φωτογράφισε ένα μικρό παιδί να κλαίει μέσα στα ερείπια του South Railway Station μετά από ιαπωνικό αεροπορικό βομβαρδισμό κατά τη Μάχη της Σαγκάης.
Η φωτογραφία έγινε γνωστή διεθνώς και συχνά αναφέρεται με τον τίτλο «Bloody Saturday». Χρησιμοποιήθηκε ευρέως για να αποτυπώσει το ανθρώπινο κόστος του πολέμου στην Κίνα.
8. Ο Σπύρος Λούης στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896
Ο Σπύρος Λούης έγινε ένα από τα μεγαλύτερα σύμβολα των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων όταν κέρδισε τον Μαραθώνιο της Αθήνας το 1896.
Ο αγώνας ξεκίνησε από τον Μαραθώνα και ολοκληρώθηκε στο Παναθηναϊκό Στάδιο, με τον Έλληνα δρομέα να τερματίζει πρώτος στις 10 Απριλίου 1896.
Η νίκη του προκάλεσε ενθουσιασμό στην Αθήνα και το όνομά του έμεινε έκτοτε στενά συνδεδεμένο με την ιστορία του Μαραθωνίου.
9. Ο Πύργος του Άιφελ ενώ ακόμη κατασκευαζόταν
Σήμερα είναι σχεδόν αδύνατο να φανταστεί κανείς το Παρίσι χωρίς τον Πύργο του Άιφελ. Το καλοκαίρι του 1888, όμως, το διάσημο μνημείο βρισκόταν ακόμη στη μέση της κατασκευής του.
Η ανέγερση είχε αρχίσει τον Ιανουάριο του 1887 για την Παγκόσμια Έκθεση του 1889. Ιστορικές φωτογραφίες από τον Ιούλιο του 1888 δείχνουν τον σιδερένιο σκελετό να υψώνεται ήδη πάνω από το Champ de Mars, αλλά να απέχει ακόμη αρκετά από την τελική του μορφή.
Ο Πύργος ολοκληρώθηκε στις 31 Μαρτίου 1889, έπειτα από δύο χρόνια, δύο μήνες και πέντε ημέρες εργασιών.
Η αξία αυτών των εικόνων δεν βρίσκεται μόνο στο ότι είναι παλιές. Κάθε φωτογραφία παγώνει μια συγκεκριμένη στιγμή και μας επιτρέπει να δούμε ανθρώπους, τεχνολογία και μνημεία πριν γίνουν τα ιστορικά σύμβολα που γνωρίζουμε σήμερα.
