Ο Μανώλης Μητσιάς είναι από εκείνες τις φωνές που μπαίνουν μέσα σου χωρίς να το καταλάβεις. Μια φωνή που μεγάλωσε γενιές, που τραγούδησε τον πόνο, τη χαρά, την ιστορία μας. Κι όμως, όλο αυτό το ταξίδι ξεκίνησε με τον πιο απλό τρόπο: από έναν μικρό πίσω χώρο ενός ζαχαροπλαστείου στη Θεσσαλονίκη, που είχε μετατραπεί σε αυτοσχέδια μπουάτ. Εκεί, δίπλα από τον κινηματογράφο Ναβαρίνο, έκανε την πρώτη του εμφάνιση με τον Ανδρέα Πρέζα στο πιάνο. Ποιος να του έλεγε τότε ότι ολόκληρη η Ελλάδα θα τον άκουγε;
Τα πρώτα του βήματα που μύριζαν… Θεσσαλονίκη
Γεννημένος στα Δουμπιά Χαλκιδικής, ο Μανώλης μεγάλωσε μέσα στους ήχους της εκκλησίας, αφού ψέλνε ως παιδί στο χωριό του. Όταν μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει, μπήκε στη χορωδία της Λέσχης Γραμμάτων και Τεχνών Βορείου Ελλάδος και εκεί άρχισε να νιώθει πως η μουσική θα γίνει κάτι περισσότερο από χόμπι. Η πρώτη του ηχογράφηση, ένας μικρός δίσκος 45 στροφών με τραγούδια του Ανδρέα Πρέζα, και ειδικά το «Της Ευτυχίας το Νερό», ήταν το πρώτο σημάδι πως κάτι μεγάλο ερχόταν.
Η τυχαία συνάντηση που άλλαξε τα πάντα
Η πραγματική του αποκάλυψη για το κοινό έγινε όταν βρέθηκε στην ιστορική μπουάτ «107» στην Εγνατία. Εκεί τον άκουσε ο Δήμος Μούτσης, ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες της εποχής. Ήταν μια από αυτές τις στιγμές που μοιάζουν τυχαίες αλλά τελικά γράφουν ιστορία. Ο Μούτσης τον κάλεσε για πρόβες, για να του δώσει δύο τραγούδια που τελικά δόθηκαν στον Μπιθικώτση — όμως αυτό δεν είχε σημασία. Ο δρόμος είχε ήδη ανοίξει.
Το 1969, η κυκλοφορία του τραγουδιού «Στην Ελευσίνα μια φορά» ήταν το κομμάτι που τον εκτόξευσε. Ο κόσμος το αγάπησε αμέσως και ο Μητσιάς απέκτησε την αναγνωρισιμότητα που χρειαζόταν για να ξεκινήσει μια καριέρα που θα κρατούσε δεκαετίες.
Οι συνεργασίες που σημάδεψαν την ελληνική μουσική
Από εκεί και πέρα, η πορεία του μόνο ανοδική μπορούσε να είναι. Συνεργάστηκε με τους μεγαλύτερους συνθέτες της χώρας: Χατζιδάκι, Ξαρχάκο, Θεοδωράκη, Μαρκόπουλο, Σαββόπουλο, Λεοντή. Όλοι τους είδαν σε εκείνον μια φωνή που μπορούσε να κουβαλήσει όχι μόνο μελωδίες, αλλά συναισθήματα, ιστορίες, μνήμες.
Το ίδιο και οι στιχουργοί. Ο Νίκος Γκάτσος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, η Λίνα Νικολακοπούλου — ο καθένας τους του έγραψε τραγούδια που έγιναν κλασικά. Δεν περιορίστηκε όμως στο σύγχρονο έντεχνο· τραγούδησε και ποίηση Λόρκα και Σεφέρη, δείχνοντας ότι μπορούσε να δώσει ζωή σε κάθε στίχο.
Από την Ελλάδα, στην ομογένεια και πίσω
Η φωνή του Μητσιά δεν έμεινε μόνο εντός των ελληνικών συνόρων. Ταξίδεψε σε Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία, κουβαλώντας μαζί του την ελληνική μουσική και τραγουδώντας για τους Έλληνες της διασποράς. Για εκείνους, η φωνή του ήταν μια γέφυρα που τους έφερνε πιο κοντά στην πατρίδα.
Το 2009 γιόρτασε 40 χρόνια καλλιτεχνικής παρουσίας. Μέχρι τότε είχε ηχογραφήσει πάνω από 35 προσωπικούς δίσκους και είχε συμμετάσχει σε δεκάδες άλλους. Κάθε ένας από αυτούς αποτελεί ένα μικρό κομμάτι της σημερινής μουσικής μας ταυτότητας.
Η πορεία ενός ανθρώπου που δεν ξέχασε ποτέ από πού ξεκίνησε
Παρότι έφτασε να τραγουδάει σε τεράστιες σκηνές, ο Μανώλης Μητσιάς δεν ξέχασε ποτέ το μικρό ζαχαροπλαστείο που του έδωσε την πρώτη του ευκαιρία. Ίσως γι’ αυτό παραμένει τόσο αγαπητός· γιατί έχει εκείνο το αυθεντικό, το ανθρώπινο, που δεν φεύγει ποτέ.
Η φωνή του είναι κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Τραγούδια που ακούστηκαν σε σπίτια, γιορτές, ραδιόφωνα, συναυλίες. Τραγούδια που συνόδευσαν στιγμές. Τραγούδια που θα μείνουν.
Μια παρουσία που συνεχίζει να συγκινεί
Σήμερα, ο Μανώλης Μητσιάς παραμένει ενεργός. Συνεχίζει να εμφανίζεται, να τραγουδάει, να συγκινεί. Κάθε φορά που ανεβαίνει στη σκηνή, δεν ακούμε απλώς μια φωνή. Ακούμε μια ολόκληρη ιστορία, μια πορεία που ξεκίνησε ταπεινά αλλά έφτασε να γίνει μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Η διαδρομή του δείχνει ότι το ταλέντο χρειάζεται ψυχή, υπομονή και αφοσίωση. Και ο Μανώλης Μητσιάς τα έχει όλα αυτά — και κάτι παραπάνω. Έχει εκείνη τη μαγεία που δεν διδάσκεται· μόνο γεννιέται.
