Το δάγκωμα των νυχιών είναι μια ιδιαίτερα συνηθισμένη επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά, η οποία συχνά ξεκινά στην παιδική ή εφηβική ηλικία και σε ορισμένους ανθρώπους συνεχίζεται και στην ενήλικη ζωή. Είναι γνωστή επιστημονικά ως ονυχοφαγία και εκτιμάται ότι εμφανίζεται περίπου στο 20% έως 30% του γενικού πληθυσμού.
Συχνά τη συνδέουμε αυτόματα με το άγχος ή τη νευρικότητα. Η πραγματικότητα, όμως, φαίνεται να είναι πιο σύνθετη: η πλήξη, η απογοήτευση και ο τρόπος με τον οποίο ορισμένοι άνθρωποι διαχειρίζονται την ένταση μπορεί επίσης να παίζουν ρόλο.
Το δάγκωμα των νυχιών δεν οφείλεται μόνο στο άγχος
Η ονυχοφαγία εντάσσεται στις λεγόμενες επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές που επικεντρώνονται στο σώμα (body-focused repetitive behaviors ή BFRBs), μαζί με συμπεριφορές όπως το τράβηγμα των μαλλιών και το πείραγμα του δέρματος.
Δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία που να εξηγεί γιατί κάποιος τρώει τα νύχια του. Σε αρκετούς ανθρώπους η συμπεριφορά μπορεί να γίνεται σχεδόν αυτόματα, ενώ σε άλλους εμφανίζεται ή εντείνεται σε συγκεκριμένες καταστάσεις.
Το άγχος και η ένταση μπορεί να αποτελούν παράγοντες, αλλά δεν σημαίνει ότι όποιος τρώει τα νύχια του πάσχει από αγχώδη ή ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.
Τι εξέτασε η μελέτη του Kieron O’Connor
Μια ενδιαφέρουσα πλευρά αυτών των συμπεριφορών εξέτασαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ και του Institut universitaire en santé mentale de Montréal, με επικεφαλής τον Kieron O’Connor.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε το 2015 στο Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, δεν εξέτασε αποκλειστικά ανθρώπους που έτρωγαν τα νύχια τους. Αφορούσε γενικότερα άτομα με επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές επικεντρωμένες στο σώμα, όπως το τράβηγμα των μαλλιών, το πείραγμα του δέρματος και το δάγκωμα των νυχιών.
Οι συμμετέχοντες εκτέθηκαν σε διαφορετικές συνθήκες που είχαν σχεδιαστεί ώστε να προκαλούν χαλάρωση, άγχος, απογοήτευση ή πλήξη. Οι ερευνητές παρακολούθησαν στη συνέχεια τις παρορμήσεις και τις επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές τους.
Η πλήξη και η απογοήτευση φαίνεται να έχουν ιδιαίτερη σημασία
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα με αυτές τις επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές ανέφεραν μεγαλύτερη παρόρμηση να τις εκδηλώσουν στις συνθήκες πλήξης και απογοήτευσης. Αντίθετα, στη συνθήκη χαλάρωσης δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη αύξηση.
Αυτό υποστηρίζει την ιδέα ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν αποτελούν απλώς μια «νευρική συνήθεια». Για ορισμένους ανθρώπους μπορεί να λειτουργούν ως ένας τρόπος διαχείρισης δυσάρεστων συναισθημάτων ή καταστάσεων στις οποίες αισθάνονται ανία, ανυπομονησία ή απογοήτευση.
Οι ίδιοι οι ερευνητές συνέδεσαν τα ευρήματα με ένα μοντέλο σύμφωνα με το οποίο ορισμένα άτομα χαρακτηρίζονται από έναν τρόπο δράσης που σχετίζεται με υψηλές απαιτήσεις από τον εαυτό τους και δυσκολία να χαλαρώσουν όταν δεν πετυχαίνουν τους στόχους τους.
Σημαίνει αυτό ότι όποιος τρώει τα νύχια του είναι τελειομανής;
Όχι. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο συχνά υπεραπλουστεύονται τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας.
Η μελέτη δεν απέδειξε ότι όλοι όσοι τρώνε τα νύχια τους είναι τελειομανείς, ούτε ότι η τελειομανία αποτελεί τη μοναδική αιτία της ονυχοφαγίας. Εξέτασε μια ευρύτερη κατηγορία επαναλαμβανόμενων συμπεριφορών και έδειξε σχέσεις ανάμεσα στις παρορμήσεις, στην πλήξη, στην απογοήτευση και σε συγκεκριμένα μοτίβα ρύθμισης των συναισθημάτων και σχεδιασμού της δράσης.
Η σύγχρονη βιβλιογραφία αντιμετωπίζει την ονυχοφαγία ως σύνθετη συμπεριφορά, στην οποία μπορεί να εμπλέκονται πολλοί διαφορετικοί ψυχολογικοί και συμπεριφορικοί παράγοντες.
Πότε το δάγκωμα των νυχιών γίνεται πραγματικό πρόβλημα
Για πολλούς ανθρώπους πρόκειται για μια περιστασιακή συνήθεια. Όταν όμως είναι επίμονη ή έντονη, η ονυχοφαγία μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα νύχια και στους γύρω ιστούς, ενώ έχουν καταγραφεί και επιπτώσεις στη στοματική υγεία.
Εάν η συμπεριφορά προκαλεί τραυματισμούς, σημαντική ενόχληση ή δυσκολία να ελεγχθεί, μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση από κατάλληλο επαγγελματία υγείας. Η αντιμετώπιση δεν βασίζεται στην υπόθεση ότι υπάρχει μία κοινή αιτία για όλους, αλλά στην κατανόηση των ερεθισμάτων και των συνθηκών που συνδέονται με τη συμπεριφορά του συγκεκριμένου ανθρώπου.
Επομένως, το να τρώει κάποιος τα νύχια του δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ότι είναι αγχώδης, τελειομανής ή ότι έχει κάποια ψυχική διαταραχή. Αυτό που δείχνει η έρευνα είναι πιο ενδιαφέρον και πιο σύνθετο: η ίδια συμπεριφορά μπορεί να εμφανίζεται για διαφορετικούς λόγους και η πλήξη και η απογοήτευση είναι δύο από τους παράγοντες που αξίζει να λαμβάνονται υπόψη.
