Ο Ιωάννης Οικονόμου δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος που μιλά πολλές γλώσσες. Είναι μια ζωντανή απόδειξη ότι η γλωσσομάθεια μπορεί να γίνει τρόπος ζωής, στάση απέναντι στον κόσμο και, όπως ο ίδιος λέει, μια βαθιά ανθρωπιστική πράξη. Αν έχετε αναρωτηθεί ποτέ πώς είναι να σκέφτεσαι σε δεκάδες γλώσσες ή τι οδηγεί κάποιον να αφιερώσει τη ζωή του στις λέξεις, η ιστορία του θα σας συναρπάσει.
Ένα παιδί στην Κρήτη που άκουγε τον κόσμο να μιλά
Όλα ξεκίνησαν στο Ρέθυμνο, σε μια Κρήτη γεμάτη ήλιο, τουρίστες και διαφορετικούς ήχους. Εκεί, ένα μικρό αγόρι άκουγε ανθρώπους να μιλούν γλώσσες που δεν καταλάβαινε. Δεν τις έβλεπε ως «ξένες», αλλά ως έναν μαγικό κώδικα που ήθελε να αποκρυπτογραφήσει. Όπως έχει πει ο ίδιος, στην αρχή όλα του ακούγονταν σαν απλοί ήχοι, κάτι σαν το «bar-bar» των αρχαίων Ελλήνων. Αυτή όμως η απορία δεν έσβησε ποτέ.
Η πρώτη επαφή με τις γλώσσες και το “κλικ”
Στα πέντε του χρόνια συνειδητοποίησε ότι ο κόσμος δεν μιλά μόνο μία γλώσσα. Λίγο αργότερα ξεκίνησε τα αγγλικά και τότε έγινε το πρώτο μεγάλο “κλικ”. Οι ήχοι άρχισαν να αποκτούν νόημα και, όπως λέει, του άνοιξε μια εντελώς νέα πραγματικότητα. Από εκείνη τη στιγμή, η εκμάθηση γλωσσών δεν ήταν υποχρέωση, αλλά χαρά.
Μια εφηβεία γεμάτη λεξικά και περιέργεια
Ενώ άλλα παιδιά έπαιζαν μπάλα, ο Ιωάννης Οικονόμου μάθαινε γερμανικά, ιταλικά, ρωσικά, σουαχίλι και τουρκικά. Μέχρι τα 20 του χρόνια είχε ήδη κατακτήσει 15 γλώσσες. Όχι επειδή κυνηγούσε ρεκόρ, αλλά γιατί κάθε γλώσσα ήταν για εκείνον μια νέα γνωριμία, μια νέα κουλτούρα, ένας διαφορετικός τρόπος σκέψης.
Οι σπουδές που άνοιξαν ακόμα περισσότερους δρόμους
Η αγάπη του για τις γλώσσες τον οδήγησε στη γλωσσολογία στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Από εκεί, το ταξίδι συνεχίστηκε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και αργότερα στο Χάρβαρντ, όπου ασχολήθηκε με την ινδοευρωπαϊκή γλωσσολογία. Η διδακτορική του διατριβή βασίστηκε σε αρχαία κείμενα του Ζαρατούστρα, γραμμένα στα αβεστικά. Για τον ίδιο, ακόμα και οι νεκρές γλώσσες έχουν ζωή και φωνή.
Από την Κρήτη στις Βρυξέλλες
Από το 2002 εργάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Εκεί, η καθημερινότητά του είναι γεμάτη λέξεις, έννοιες και πολιτισμούς. Μιλά 21 από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνολικά δηλώνει ότι γνωρίζει περίπου 32 ζωντανές και 12 νεκρές γλώσσες. Κάποιες αναφορές μάλιστα ανεβάζουν τον αριθμό ακόμα πιο ψηλά.
Η κινεζική γλώσσα και η μεγαλύτερη πρόκληση
Αν τον ρωτήσετε ποια γλώσσα θεωρεί πιο δύσκολη, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: τα κινεζικά. Παρά την πολυπλοκότητά τους, είναι και η αγαπημένη του γλώσσα. Δεν είναι τυχαίο ότι είναι ο μόνος μεταφραστής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον οποίο έχουν ανατεθεί απόρρητα κινεζικά έγγραφα. Εκεί, η ακρίβεια δεν είναι απλώς αρετή, είναι ευθύνη.
Οι αριθμοί δεν έχουν σημασία, οι άνθρωποι έχουν
Παρότι συχνά γίνεται λόγος για παγκόσμια ρεκόρ, ο ίδιος σπεύδει να υποβαθμίσει τους αριθμούς. Για τον Ιωάννη Οικονόμου, δεν έχει σημασία αν οι γλώσσες είναι 32 ή 44. Αυτό που μετρά είναι η ανθρώπινη επαφή, η χαρά της επικοινωνίας και η δυνατότητα να κατανοείς τον άλλον χωρίς φίλτρα.
Η γλωσσομάθεια ως πράξη ανθρωπισμού
Ο ίδιος βλέπει τη γλώσσα ως αντίδοτο στο μίσος και στην ομογενοποίηση. Κάθε νέα λέξη είναι μια γέφυρα. Κάθε διάλογος, μια ευκαιρία να πλησιάσουμε ο ένας τον άλλον. Σε έναν κόσμο που συχνά χωρίζεται, η δική του πορεία δείχνει ότι η κατανόηση ξεκινά από το να ακούς πραγματικά.
Η καθημερινότητα ενός ανθρώπου με δεκάδες γλώσσες
Για να διατηρεί τις γλωσσικές του δεξιότητες, μιλά συχνά με φυσικούς ομιλητές από όλο τον κόσμο. Στον ελεύθερο χρόνο του διαβάζει κινεζικά βιβλία και κρατά σημειώσεις. Είναι παντρεμένος με τον Τόμεκ από την Πολωνία και συνεχίζει να μαθαίνει, γιατί για εκείνον η γνώση δεν σταματά ποτέ.
Η ιστορία του Ιωάννη Οικονόμου δεν είναι απλώς εντυπωσιακή. Είναι μια υπενθύμιση ότι οι γλώσσες δεν είναι αριθμοί σε ένα βιογραφικό, αλλά ζωντανά εργαλεία επικοινωνίας. Και τελικά, ένας από τους πιο όμορφους τρόπους να γνωρίσουμε καλύτερα τον κόσμο και τον εαυτό μας.
