Εδώ και χρόνια κυκλοφορεί στο διαδίκτυο ένας εντυπωσιακός ισχυρισμός: αν κάψουμε ένα ξερό φύλλο δάφνης μέσα στο σπίτι και επιστρέψουμε στο δωμάτιο λίγα λεπτά αργότερα, το άρωμά του υποτίθεται ότι μπορεί να μειώσει το άγχος και να μας χαλαρώσει.
Η δάφνη πράγματι περιέχει αρωματικές ουσίες και έχει απασχολήσει την επιστημονική έρευνα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το κάψιμο των φύλλων της αποτελεί αποδεδειγμένη ή ασφαλή μέθοδο αντιμετώπισης του στρες.
Από πού ξεκίνησε ο ισχυρισμός για το κάψιμο της δάφνης;
Σε πολλά παλαιότερα δημοσιεύματα εμφανίζεται η ιστορία ότι ένας Ρώσος με το όνομα Gennady Malakhov ή Malakhoc παρατήρησε πως ένιωθε πιο χαλαρός ενώ μαγείρευε με δάφνη και στη συνέχεια αποφάσισε να κάψει ένα φύλλο για να ενισχύσει το αποτέλεσμα.
Η ιστορία αυτή αναπαράχθηκε ευρέως στο διαδίκτυο και σε αρκετές περιπτώσεις ο Malakhov παρουσιάστηκε ως «Ρώσος επιστήμονας». Ωστόσο, δεν προκύπτει κάποια δημοσιευμένη επιστημονική μελέτη που να αποδεικνύει ότι το κάψιμο της δάφνης για 5 ή 10 λεπτά μειώνει το άγχος.
Επομένως, ο γνωστός ισχυρισμός ότι αρκεί να κάψουμε ένα δαφνόφυλλο και να επιστρέψουμε στο δωμάτιο μετά από 10 λεπτά δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επιστημονικά τεκμηριωμένη συμβουλή.
Γιατί η δάφνη έχει τόσο χαρακτηριστικό άρωμα;
Η δάφνη (Laurus nobilis) περιέχει αιθέριο έλαιο με πολλές πτητικές αρωματικές ενώσεις. Μελέτες έχουν εντοπίσει μεταξύ άλλων 1,8-κινεόλη, σαβινένιο και λιναλοόλη, αν και η ακριβής σύνθεση μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την προέλευση του φυτού.
Αυτές οι ουσίες είναι υπεύθυνες για μεγάλο μέρος του χαρακτηριστικού αρώματος που απελευθερώνεται όταν χρησιμοποιούμε τα φύλλα της δάφνης στη μαγειρική.
Το γεγονός όμως ότι ένα φυτό περιέχει αρωματικές ενώσεις δεν σημαίνει αυτόματα ότι ο καπνός που δημιουργείται όταν το καίμε έχει τις ίδιες ιδιότητες ή ότι είναι ωφέλιμος για την υγεία.
Υπάρχουν στοιχεία ότι η δάφνη επηρεάζει το στρες;
Υπάρχουν ορισμένα ενδιαφέροντα επιστημονικά δεδομένα, αλλά χρειάζεται να γίνει μια σημαντική διάκριση.
Σε μικρή μελέτη με υγιείς εθελοντές εξετάστηκε η καθημερινή κατανάλωση αφεψήματος από φύλλα δάφνης για 10 ημέρες. Οι ερευνητές παρατήρησαν μειώσεις σε βαθμολογίες που σχετίζονται με το αντιλαμβανόμενο στρες και το άγχος, καθώς και στα επίπεδα κορτιζόλης. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισήμαναν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και ισχυρότερες μελέτες.
Το 2026 δημοσιεύθηκε επίσης μικρή τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη πιλοτική μελέτη σε υγιείς ανθρώπους, στην οποία η καθημερινή κατανάλωση αφεψήματος δάφνης για 10 ημέρες συσχετίστηκε με καλύτερες βαθμολογίες στρες και άγχους σε σύγκριση με placebo.
Αυτά τα αποτελέσματα αφορούν αφέψημα δάφνης και όχι καμένα φύλλα ή εισπνοή καπνού. Δεν μπορούν επομένως να χρησιμοποιηθούν ως απόδειξη ότι το κάψιμο δάφνης μέσα στο σπίτι καταπολεμά το άγχος.
Τι γνωρίζουμε για το άρωμα των φύλλων;
Υπάρχει επίσης παλαιότερη μικρή μελέτη στην οποία εξετάστηκαν οι πτητικές ουσίες που απελευθερώνουν φύλλα δάφνης χωρίς να καίγονται. Οι ερευνητές μελέτησαν κυρίως την εγρήγορση και την απόδοση των συμμετεχόντων σε μια οπτική δοκιμασία και όχι τη θεραπεία του άγχους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι χαμηλές συγκεντρώσεις των πτητικών ουσιών μπορεί να επηρεάζουν την εγρήγορση. Αυτό απέχει αρκετά από τον δημοφιλή ισχυρισμό ότι ο καπνός της δάφνης προκαλεί αποδεδειγμένα χαλάρωση.
Γιατί δεν είναι καλή ιδέα να καίμε δαφνόφυλλα μέσα στο σπίτι;
Όταν καίγεται φυτικό ή άλλο οργανικό υλικό παράγεται καπνός και λεπτά αιωρούμενα σωματίδια. Τα πολύ μικρά σωματίδια μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες και να προκαλέσουν ερεθισμό ή να επιδεινώσουν αναπνευστικά προβλήματα.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για ανθρώπους με άσθμα ή άλλες παθήσεις του αναπνευστικού, καθώς και για παιδιά και ηλικιωμένους.
Γι’ αυτό δεν υπάρχει λόγος να γεμίζουμε σκόπιμα έναν κλειστό χώρο με καπνό για να απολαύσουμε το άρωμα ενός φυτού. Το ότι ο καπνός μυρίζει ευχάριστα σε κάποιον δεν τον κάνει απαραίτητα ωφέλιμο για τους πνεύμονες.
Πώς μπορούμε να απολαύσουμε τη δάφνη χωρίς να την καίμε;
Ο πιο γνωστός και ασφαλής τρόπος χρήσης των αποξηραμένων φύλλων δάφνης παραμένει η μαγειρική. Τα φύλλα χρησιμοποιούνται για να αρωματίσουν σούπες, όσπρια, σάλτσες και μαγειρευτά και συνήθως αφαιρούνται πριν από το σερβίρισμα.
Αν κάποιος βρίσκει ευχάριστο το φυσικό άρωμα της δάφνης, δεν χρειάζεται να κάψει τα φύλλα για να το απολαύσει. Το σημαντικό είναι να μη συγχέουμε την ευχάριστη μυρωδιά ή μια προσωπική αίσθηση χαλάρωσης με μια αποδεδειγμένη θεραπευτική δράση.
Η δάφνη είναι ένα ενδιαφέρον μεσογειακό φυτό με αρωματικές ενώσεις που συνεχίζουν να μελετώνται. Υπάρχουν πρώιμες ενδείξεις ότι ορισμένοι τρόποι χρήσης της αξίζουν περαιτέρω έρευνα, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι το κάψιμο ενός δαφνόφυλλου μέσα στο σπίτι μειώνει το άγχος.
Πηγές:












