Μπορούν μερικές φράουλες και λίγη μαγειρική σόδα να κάνουν τα δόντια μας πιο λευκά; Η συγκεκριμένη σπιτική συνταγή έχει κυκλοφορήσει ευρέως στο διαδίκτυο, με την υπόσχεση ότι προσφέρει ένα λαμπερό χαμόγελο χωρίς ακριβά προϊόντα λεύκανσης.
Η ιδέα ακούγεται απλή και δελεαστική, αφού χρησιμοποιεί δύο υλικά που υπάρχουν σε πολλές κουζίνες. Ωστόσο, το γεγονός ότι κάτι είναι φυσικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι αποτελεσματικό ή ασφαλές για τα δόντια. Τι συμβαίνει λοιπόν όταν συνδυάζουμε φράουλες με μαγειρική σόδα και τι έχει δείξει η επιστημονική έρευνα;
Μπορούν πραγματικά οι φράουλες να λευκάνουν τα δόντια;
Οι φράουλες περιέχουν μηλικό οξύ, μια φυσική οργανική ένωση που συναντάται και σε άλλα φρούτα. Εξαιτίας της παρουσίας αυτού του οξέος, έχει διαδοθεί η άποψη ότι οι φράουλες μπορούν να απομακρύνουν τους λεκέδες από την επιφάνεια των δοντιών και να τα κάνουν πιο λευκά.
Στην πραγματικότητα, όμως, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το τρίψιμο των δοντιών με φράουλες αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο λεύκανσης.
Το μηλικό οξύ δεν λειτουργεί όπως οι λευκαντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στις επαγγελματικές οδοντιατρικές θεραπείες. Επιπλέον, η συχνή επαφή των δοντιών με όξινες ουσίες μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή φθορά της αδαμαντίνης, δηλαδή του προστατευτικού σμάλτου των δοντιών.
Ένας ακόμη ισχυρισμός που συνοδεύει αυτή τη συνταγή είναι ότι το φολικό οξύ που περιέχουν οι φράουλες βοηθά στην απομάκρυνση της κιτρινίλας. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα που να υποστηρίζουν ότι το φολικό οξύ δρα ως λευκαντικό των δοντιών.
Τι συμβαίνει όταν αναμειγνύουμε φράουλες με μαγειρική σόδα;
Η δημοφιλής σπιτική συνταγή προτείνει να πολτοποιήσουμε δύο ή τρεις φράουλες και να προσθέσουμε μισό κουταλάκι του γλυκού μαγειρική σόδα. Στη συνέχεια, το μείγμα χρησιμοποιείται σαν αυτοσχέδια οδοντόκρεμα.
Η μαγειρική σόδα, γνωστή και ως διττανθρακικό νάτριο, χρησιμοποιείται σε ορισμένες οδοντόκρεμες επειδή μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση επιφανειακών χρωστικών. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε σπιτικό μείγμα που την περιέχει είναι κατάλληλο για συχνό βούρτσισμα.
Οι οδοντόκρεμες του εμπορίου σχεδιάζονται με συγκεκριμένη σύνθεση και ελεγχόμενες ιδιότητες, ώστε να καθαρίζουν τα δόντια χωρίς να προκαλούν περιττή φθορά όταν χρησιμοποιούνται σωστά. Μια σπιτική συνταγή δεν διαθέτει απαραίτητα τις ίδιες προδιαγραφές.
Στην περίπτωση της φράουλας, το μείγμα περιλαμβάνει επίσης φυσικά οξέα. Η χρήση του σε συνδυασμό με μηχανικό τρίψιμο δεν αποτελεί τεκμηριωμένη μέθοδο λεύκανσης και δεν συνιστάται ως εναλλακτική της κανονικής οδοντόκρεμας.
Τι έδειξε η επιστημονική μελέτη για τις φράουλες και τη μαγειρική σόδα;
Επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2015 στο περιοδικό Operative Dentistry εξέτασε την αποτελεσματικότητα ενός μείγματος φράουλας και μαγειρικής σόδας σε σύγκριση με συμβατικές μεθόδους λεύκανσης δοντιών.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν 120 ανθρώπινους γομφίους που είχαν εξαχθεί και τους χώρισαν σε διαφορετικές ομάδες. Στη συνέχεια, συνέκριναν τις αλλαγές στο χρώμα των δοντιών μετά την εφαρμογή διαφορετικών προϊόντων και μεθόδων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το σπιτικό μείγμα φράουλας και μαγειρικής σόδας ήταν η λιγότερο αποτελεσματική μέθοδος από όσες εξετάστηκαν. Η αλλαγή στο χρώμα των δοντιών ήταν μικρότερη σε σύγκριση με τις συμβατικές λευκαντικές θεραπείες.
Επειδή η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δόντια εκτός του στόματος, δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει όλες τις πιθανές επιπτώσεις της χρήσης του μείγματος στους ανθρώπους. Ωστόσο, τα ευρήματά της δεν υποστηρίζουν τον δημοφιλή ισχυρισμό ότι οι φράουλες με μαγειρική σόδα χαρίζουν εντυπωσιακή λεύκανση.
Γιατί τα όξινα υλικά χρειάζονται προσοχή;
Το σμάλτο των δοντιών είναι η σκληρή εξωτερική τους επιφάνεια και λειτουργεί ως προστατευτικό στρώμα. Παρότι είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό, μπορεί να υποστεί φθορά όταν εκτίθεται συχνά σε οξέα.
Η διάβρωση της αδαμαντίνης είναι μια σταδιακή διαδικασία κατά την οποία χάνονται μεταλλικά συστατικά από την επιφάνεια των δοντιών. Αν η φθορά προχωρήσει, μπορεί να εμφανιστεί μεγαλύτερη ευαισθησία και να επηρεαστεί η εμφάνιση των δοντιών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγουμε τις φράουλες ως τρόφιμο. Μπορούν κανονικά να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Η κατανάλωσή τους, όμως, είναι διαφορετική από το να τις πολτοποιούμε και να τις τρίβουμε επανειλημμένα πάνω στα δόντια με σκοπό τη λεύκανση.
Η Αμερικανική Οδοντιατρική Ένωση επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για τις σπιτικές μεθόδους λεύκανσης με φρούτα και άλλα καθημερινά υλικά είναι περιορισμένα και δημιουργούν ερωτήματα τόσο για την αποτελεσματικότητα όσο και για την ασφάλειά τους.
Ποιος είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να αποκτήσουμε πιο λευκά δόντια;
Το πρώτο βήμα είναι να γνωρίζουμε γιατί έχουν αλλάξει χρώμα τα δόντια μας. Οι επιφανειακοί λεκέδες μπορεί να σχετίζονται με τον καφέ, το τσάι, το κάπνισμα ή άλλες καθημερινές συνήθειες. Σε άλλες περιπτώσεις, η αλλαγή χρώματος μπορεί να οφείλεται στη φυσική απόχρωση των δοντιών, στην ηλικία ή σε παράγοντες που βρίσκονται βαθύτερα στη δομή τους.
Ο τακτικός καθαρισμός από οδοντίατρο ή επαγγελματία στοματικής υγείας μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση της οδοντικής πέτρας και ορισμένων επιφανειακών χρωστικών. Δεν αλλάζει όμως απαραίτητα τη φυσική απόχρωση των δοντιών.
Για πραγματική λεύκανση χρησιμοποιούνται ειδικά προϊόντα, συνήθως με υπεροξείδιο του υδρογόνου ή υπεροξείδιο του καρβαμιδίου, ανάλογα με τη μέθοδο. Η καταλληλότητά τους πρέπει να αξιολογείται από οδοντίατρο, καθώς μπορεί να προκαλέσουν προσωρινή ευαισθησία ή ερεθισμό των ούλων.
Επίσης, οι λευκαντικές θεραπείες δεν αλλάζουν το χρώμα σε στεφάνες, όψεις, εμφυτεύματα και άλλες οδοντιατρικές αποκαταστάσεις. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να προηγείται οδοντιατρικός έλεγχος, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σφραγίσματα, τερηδόνα ή προβλήματα στα ούλα.
Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε το χαμόγελό μας υγιές;
Η σωστή στοματική υγιεινή είναι σημαντικότερη από οποιαδήποτε σπιτική συνταγή λεύκανσης. Το βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα με φθοριούχο οδοντόκρεμα βοηθά στην απομάκρυνση της οδοντικής πλάκας και στην προστασία από την τερηδόνα.
Ο καθαρισμός ανάμεσα στα δόντια με οδοντικό νήμα ή κατάλληλα μεσοδόντια βουρτσάκια συμβάλλει στην απομάκρυνση της πλάκας από περιοχές όπου δεν φτάνει εύκολα η οδοντόβουρτσα.
Επιπλέον, ο περιορισμός του καπνίσματος και της συχνής κατανάλωσης ροφημάτων που αφήνουν χρωστικές μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της εμφάνισης των δοντιών. Η τακτική παρακολούθηση από οδοντίατρο επιτρέπει επίσης την έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων που επηρεάζουν τόσο την υγεία όσο και την όψη του χαμόγελου.
Οι φράουλες είναι ένα νόστιμο φρούτο με θέση στην καθημερινή διατροφή, αλλά δεν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικό υποκατάστατο της οδοντιατρικής λεύκανσης. Ο συνδυασμός τους με μαγειρική σόδα δεν προσφέρει τα εντυπωσιακά αποτελέσματα που υπόσχονται πολλές διαδικτυακές συνταγές.
Για πιο λευκά δόντια, η ασφαλέστερη επιλογή είναι η σωστή στοματική φροντίδα και η συμβουλή του οδοντιάτρου, όχι οι αυτοσχέδιες λευκαντικές πάστες.
Πηγές επιστημονικής τεκμηρίωσης:
