Η γλώσσα του σώματος του σκύλου είναι ένας από τους βασικότερους τρόπους με τους οποίους επικοινωνεί μαζί μας. Αν και οι σκύλοι χρησιμοποιούν φωνές, ήχους και μυρωδιές, μεγάλο μέρος των πληροφοριών που «στέλνουν» περνά μέσα από τη στάση του σώματος, την ουρά, τα αυτιά, τα μάτια, το στόμα και τον τρόπο που στέκονται ή κινούνται.
Αν μάθετε να παρατηρείτε αυτά τα σημάδια, μπορείτε να καταλάβετε καλύτερα πότε ο σκύλος σας είναι χαλαρός, πότε είναι σε εγρήγορση, πότε αγχώνεται και πότε χρειάζεται περισσότερο χώρο. Αυτό είναι χρήσιμο όχι μόνο για την επικοινωνία σας μαζί του, αλλά και για την πρόληψη παρεξηγήσεων ή δύσκολων καταστάσεων.
Το πιο σημαντικό είναι να μην ερμηνεύετε ποτέ ένα μόνο σημάδι απομονωμένα. Ένας σκύλος δεν «μιλά» μόνο με την ουρά του ή μόνο με το βλέμμα του. Χρειάζεται να παρατηρείτε ολόκληρη την εικόνα.
1. Χαλαρός και προσιτός
Ένας χαλαρός σκύλος έχει συνήθως μαλακή στάση σώματος, ουδέτερη θέση ουράς, ήρεμο βλέμμα και σώμα χωρίς ένταση. Το στόμα μπορεί να είναι ελαφρώς ανοιχτό και τα αυτιά σε φυσική θέση.
Ένας τέτοιος σκύλος δείχνει ότι νιώθει άνετα στο περιβάλλον του και, συνήθως, είναι πιο εύκολο να τον προσεγγίσετε. Βέβαια, ακόμη και τότε, η προσέγγιση πρέπει να γίνεται με σεβασμό και χωρίς πίεση.
2. Σε εγρήγορση και παρατηρεί τι συμβαίνει
Όταν ο σκύλος εντοπίσει κάτι ενδιαφέρον ή ασυνήθιστο, μπορεί να σταθεί πιο όρθιος, να στρέψει το κεφάλι ή τα αυτιά προς την πηγή του ερεθίσματος και να συγκεντρωθεί σε αυτό που παρατηρεί.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι επιθετικός. Συνήθως αξιολογεί την κατάσταση και προσπαθεί να καταλάβει αν χρειάζεται να πλησιάσει, να μείνει σε απόσταση ή απλώς να συνεχίσει να παρακολουθεί.
3. Απειλητικός ή θέλει να αυξήσει την απόσταση
Σε αυτή την εικόνα ο σκύλος δείχνει ένταση. Το σώμα του μπορεί να είναι άκαμπτο, το βάρος να πέφτει προς τα εμπρός, το βλέμμα να είναι σταθερό και το στόμα να δείχνει δόντια ή να συνοδεύεται από γρύλισμα.
Τέτοιου είδους σήματα δεν πρέπει να ερμηνεύονται απλά ως «κυριαρχία». Πολύ συχνά ο σκύλος προσπαθεί να δείξει ότι νιώθει απειλή ή μεγάλη ένταση και θέλει ο άλλος να απομακρυνθεί. Είναι προειδοποιητική συμπεριφορά και χρειάζεται προσοχή.
4. Φοβισμένος και αμυντικός
Ένας σκύλος μπορεί να είναι ταυτόχρονα φοβισμένος και επικίνδυνος αν νιώθει παγιδευμένος. Συχνά το σώμα του δείχνει αβεβαιότητα ή φόβο, αλλά συγχρόνως μπορεί να γρυλίζει, να δείχνει δόντια ή να ετοιμάζεται να αντιδράσει.
Αυτό συμβαίνει επειδή ο στόχος του είναι να κρατήσει μακριά αυτό που τον τρομάζει. Αν συνεχιστεί η πίεση, ένας τέτοιος σκύλος μπορεί να επιτεθεί αμυντικά.
5. Αγχωμένος και υπό πίεση
Ένας σκύλος που βρίσκεται υπό στρες δεν είναι πάντα επιθετικός. Μπορεί όμως να εμφανίζει πιο λεπτά σημάδια δυσφορίας, όπως γλείψιμο χειλιών, αποφυγή βλέμματος, ένταση στο σώμα, χασμουρητό, ανησυχία ή αμήχανη στάση.
Αυτά τα σήματα μάς δείχνουν ότι κάτι στο περιβάλλον τον δυσκολεύει. Αν τα αναγνωρίσουμε έγκαιρα, μπορούμε να του δώσουμε χώρο και χρόνο πριν η ένταση κλιμακωθεί.
6. Φοβισμένος και κατευναστικός
Σε αυτή την περίπτωση ο σκύλος προσπαθεί να δείξει ότι δεν θέλει σύγκρουση. Μπορεί να χαμηλώνει το σώμα, να αποφεύγει το βλέμμα, να στρέφει το κεφάλι ή να κρατά την ουρά χαμηλά ή μαζεμένη.
Αυτή η στάση συχνά περιγράφεται ως «υποτακτική», όμως στην πράξη είναι πιο χρήσιμο να τη βλέπουμε ως προσπάθεια κατευνασμού και αποφυγής έντασης. Ο σκύλος προσπαθεί να πει: «Δεν θέλω πρόβλημα, δώσε μου χώρο».
7. Έντονος φόβος και ακραίος κατευνασμός
Όταν ο φόβος είναι πολύ έντονος, ο σκύλος μπορεί να δείχνει το σώμα του ακόμη πιο «μικρό», να γυρίζει ανάσκελα, να αποφεύγει το βλέμμα και να προσπαθεί με κάθε τρόπο να σταματήσει την απειλή ή την πίεση.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ακόμη και ένας σκύλος που δείχνει έντονο φόβο ή κατευνασμό μπορεί να δαγκώσει αν νιώσει ότι δεν έχει άλλη επιλογή. Για αυτό δεν πλησιάζουμε πιεστικά ούτε θεωρούμε ότι είναι «ασφαλής» μόνο και μόνο επειδή δείχνει φοβισμένος.
8. Παιχνιδιάρικη διάθεση
Η πιο χαρακτηριστική πρόσκληση για παιχνίδι είναι το λεγόμενο play bow: ο σκύλος χαμηλώνει το μπροστινό μέρος του σώματός του, ενώ κρατά τα πίσω πόδια τεντωμένα και το πίσω μέρος ψηλά.
Συχνά αυτή η στάση συνοδεύεται από ζωηρές κινήσεις, παιχνιδιάρικο γάβγισμα ή μικρά πηδήματα μπρος-πίσω. Είναι ένας ξεκάθαρος τρόπος να πει ότι θέλει να παίξει και ότι η διάθεσή του είναι φιλική.
Τι πρέπει να θυμάστε όταν «διαβάζετε» τον σκύλο σας
Η γλώσσα του σώματος του σκύλου δεν μεταφράζεται σαν λεξικό, με μία μόνο έννοια για κάθε κίνηση. Το ίδιο σημάδι μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα ανάλογα με το πλαίσιο, τον χαρακτήρα του ζώου και όσα συμβαίνουν γύρω του.
Για αυτό είναι σημαντικό να παρατηρείτε:
- τη στάση ολόκληρου του σώματος,
- τη θέση της ουράς και των αυτιών,
- τα μάτια και το βλέμμα,
- αν το σώμα είναι χαλαρό ή σφιγμένο,
- και το τι συμβαίνει εκείνη τη στιγμή στο περιβάλλον.
Πότε χρειάζεται βοήθεια από ειδικό
Αν ο σκύλος σας δείχνει συχνά φόβο, έντονο στρες, γρύλισμα, απότομες αντιδράσεις ή επιθετικότητα, καλό είναι να ζητήσετε τη συμβουλή κτηνιάτρου ή ειδικού συμπεριφοράς σκύλων.
Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστεί αν υπάρχει πρόβλημα φόβου, πόνου, κακής εμπειρίας ή άλλος παράγοντας που επηρεάζει τη συμπεριφορά του.
Κατανοώντας καλύτερα τη γλώσσα του σώματος του σκύλου σας, δεν μαθαίνετε απλώς να «μεταφράζετε» τις κινήσεις του. Μαθαίνετε να σέβεστε τα όριά του, να ενισχύετε την εμπιστοσύνη σας και να χτίζετε μια πιο ασφαλή και ήρεμη σχέση μαζί του.
