Υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν στη ζωή μας πριν ακόμη προλάβουμε να τους γνωρίσουμε. Γίνονται μέρος της παιδικής μας ηλικίας, της καθημερινότητάς μας και των πρώτων αναμνήσεών μας. Για πολλούς από εμάς, ένας από αυτούς τους ανθρώπους είναι η γιαγιά.
Δεν είναι απλώς η μητέρα της μητέρας ή του πατέρα μας. Συχνά είναι μια δεύτερη αγκαλιά, ένας άνθρωπος που μας φροντίζει, μας προστατεύει και βρίσκεται δίπλα μας από τα πρώτα μας χρόνια.
Η αγκαλιά που θυμόμαστε από παιδιά
Η γιαγιά είναι συχνά εκεί στις πρώτες μικρές στιγμές της ζωής μας. Στα πρώτα βήματα, στις παιδικές αρρώστιες, στις γιορτές και στα καλοκαίρια που μοιάζουν ατελείωτα όταν είσαι παιδί.
Κουβαλά μαζί της τη δική της εμπειρία από τη ζωή και τη μητρότητα και τη μεταφέρει στα εγγόνια με έναν διαφορετικό τρόπο. Χωρίς πάντα να χρειάζονται πολλά λόγια, μπορεί να δημιουργεί ένα αίσθημα ασφάλειας που δύσκολα ξεχνιέται.
Μεγαλώνοντας, καταλαβαίνεις ότι αυτή η αγάπη έχει κάτι ιδιαίτερο. Είναι πιο ήρεμη, πιο υπομονετική και συχνά γεμάτη μικρές πράξεις φροντίδας που τότε θεωρούσες αυτονόητες.
Οι γεύσεις, οι μυρωδιές και οι αναμνήσεις
Και φυσικά υπάρχουν τα φαγητά της γιαγιάς. Εκείνες οι μυρωδιές που γέμιζαν το σπίτι πριν ακόμη μπεις στην κουζίνα και οι συνταγές που κανείς άλλος δεν κατάφερνε να πετύχει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο.
Ίσως να μην έφταιγαν μόνο τα υλικά ή η εκτέλεση της συνταγής. Ίσως η γεύση να ήταν δεμένη με το σπίτι, την παιδική ηλικία και την αίσθηση ότι κάποιος είχε μαγειρέψει μόνο και μόνο για να σε δει να τρως με χαρά.
Πόσες φορές δεν έχουμε πει «η γιαγιά το έκανε καλύτερα»; Και πόσες φορές μια απλή μυρωδιά από ένα φαγητό δεν μας έχει γυρίσει ξαφνικά χρόνια πίσω;
Από γιαγιά γίνεται φίλη και άνθρωπος εμπιστοσύνης
Όταν είμαστε μικροί, βλέπουμε τη γιαγιά κυρίως ως τον άνθρωπο που μας προσέχει, μας κακομαθαίνει λίγο και είναι πάντα έτοιμος να μας προσφέρει κάτι. Όσο όμως μεγαλώνουμε, η σχέση αλλάζει.
Αρχίζουμε να ακούμε περισσότερο τις ιστορίες της. Για τα χρόνια της νιότης της, τις δυσκολίες που αντιμετώπισε, τους ανθρώπους που αγάπησε και μια εποχή εντελώς διαφορετική από τη δική μας.
Και εκείνη, με τη σειρά της, θυμάται ιστορίες από τη δική μας παιδική ηλικία. Πράγματα που εμείς έχουμε ξεχάσει, αλλά εκείνη διατήρησε στη μνήμη της με κάθε λεπτομέρεια.
Κάπως έτσι η γιαγιά παύει να είναι μόνο η γιαγιά. Γίνεται φίλη, σύμβουλος και άνθρωπος εμπιστοσύνης. Για πολλούς γίνεται πραγματικά μια δεύτερη μητέρα.
Όταν έρχεται η απουσία
Όταν είσαι παιδί, θεωρείς πως οι άνθρωποι που αγαπάς θα είναι πάντα εκεί. Πιστεύεις ότι θα βρίσκεις τη γιαγιά στο ίδιο σπίτι, στην ίδια πολυθρόνα, με το ίδιο χαμόγελο και πάντα με μια ιστορία να σου διηγηθεί.
Κάποια στιγμή, όμως, έρχεται η απώλεια. Και τότε καταλαβαίνεις ότι δεν χάνεις μόνο έναν συγγενή. Μαζί του μοιάζει να απομακρύνεται και ένα κομμάτι της παιδικής σου ηλικίας.
Λείπει η φωνή, η αγκαλιά, οι συμβουλές, οι μικρές συνήθειες. Λείπουν ακόμη και πράγματα που κάποτε μπορεί να σε ενοχλούσαν, επειδή ξαφνικά συνειδητοποιείς πόσο δεμένα ήταν με την παρουσία της.
Οι άνθρωποι που αγαπήσαμε μένουν στις αναμνήσεις μας
Η απουσία δεν εξαφανίζει όσα ζήσαμε μαζί τους. Οι άνθρωποι που είχαν σημαντικό ρόλο στη ζωή μας συνεχίζουν να υπάρχουν μέσα στις αναμνήσεις, στις ιστορίες που διηγούμαστε και σε μικρές συνήθειες που ίσως αποκτήσαμε από εκείνους.
Μερικές φορές μπορεί να πιάσουμε τον εαυτό μας να σκέφτεται: «Τι θα μου έλεγε τώρα η γιαγιά;». Ίσως ακόμη να θυμόμαστε ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδρούσε ή τη συμβουλή που θα έδινε.
Αυτό είναι ένα από τα πιο δυνατά αποτυπώματα που αφήνουν οι άνθρωποι στη ζωή μας. Μπορεί να μην είναι πια δίπλα μας, αλλά κομμάτια τους εξακολουθούν να υπάρχουν στον τρόπο που σκεφτόμαστε, αγαπάμε και φροντίζουμε τους άλλους.
«Του παιδιού μου το παιδί, δυο φορές παιδί μου»
Υπάρχει μια παλιά φράση που περιγράφει όμορφα αυτή τη σχέση:
«Του παιδιού μου το παιδί, δυο φορές παιδί μου».
Ίσως γι’ αυτό ο δεσμός ανάμεσα σε γιαγιάδες και εγγόνια είναι τόσο ιδιαίτερος. Δεν είναι ίδιος σε κάθε οικογένεια και δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες εμπειρίες, όμως όταν αυτή η σχέση είναι γεμάτη αγάπη, αφήνει αναμνήσεις που μπορούν να συνοδεύουν έναν άνθρωπο σε ολόκληρη τη ζωή του.
Σε όλες τις γιαγιάδες που υπήρξαν μια δεύτερη μητέρα, μια ζεστή αγκαλιά και ένα σταθερό σημείο στη ζωή των εγγονιών τους, αξίζει ένα μεγάλο «ευχαριστώ».
Για όλα όσα έδωσαν, για όλα όσα μας έμαθαν και για όλα όσα συνεχίζουν να ζουν μέσα στις αναμνήσεις μας.
