Όποιος έχει ζήσει για χρόνια με έναν σκύλο γνωρίζει ότι συχνά παύει να είναι απλώς ένα κατοικίδιο. Γίνεται μέρος της καθημερινότητας, της οικογένειας και των αναμνήσεών μας.
Για αυτό και η απώλειά του μπορεί να προκαλέσει βαθύ πένθος. Η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι για ορισμένους ανθρώπους ο πόνος μετά τον θάνατο ενός κατοικίδιου μπορεί να είναι πολύ έντονος και σε κάποιες περιπτώσεις να μοιάζει με το πένθος μετά την απώλεια ενός αγαπημένου ανθρώπου.
Γιατί η απώλεια ενός σκύλου μπορεί να πονέσει τόσο πολύ;
Η ένταση του πένθους δεν εξαρτάται από το αν ο άνθρωπος που χάσαμε είχε δύο ή τέσσερα πόδια. Επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το πόσο σημαντικός ήταν ο δεσμός που είχαμε μαζί του.
Ένας σκύλος μπορεί να βρίσκεται δίπλα μας κάθε ημέρα για πολλά χρόνια, να αποτελεί σταθερό κομμάτι της ρουτίνας μας και να προσφέρει συντροφιά, ασφάλεια και συναισθηματική εγγύτητα.
Έρευνες για το πένθος μετά την απώλεια κατοικίδιου δείχνουν ότι όσο ισχυρότερος είναι ο δεσμός ανθρώπου και ζώου, τόσο πιο έντονα μπορεί να είναι τα συναισθήματα μετά τον θάνατό του.
Το πένθος για ένα κατοικίδιο συχνά δεν αναγνωρίζεται από τους άλλους
Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία είναι ότι το πένθος για ένα ζώο δεν αντιμετωπίζεται πάντα με την ίδια κατανόηση που υπάρχει μετά την απώλεια ενός ανθρώπου.
Φράσεις όπως «ήταν απλώς ένας σκύλος» ή «θα πάρεις άλλον» μπορεί να κάνουν τον άνθρωπο που πενθεί να αισθανθεί ότι ο πόνος του δεν είναι δικαιολογημένος.
Οι ψυχολόγοι χρησιμοποιούν τον όρο μη αναγνωρισμένο πένθος για απώλειες που το κοινωνικό περιβάλλον δεν θεωρεί αρκετά σημαντικές ή δεν τις υποστηρίζει όπως θα έπρεπε.
Η απώλεια ενός κατοικίδιου είναι ένα από τα παραδείγματα όπου αυτό μπορεί να συμβεί. Η έλλειψη κατανόησης και υποστήριξης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη απομόνωση και να κάνει την περίοδο του πένθους δυσκολότερη.
Δεν χάνεται μόνο το ζώο αλλά και μια ολόκληρη καθημερινότητα
Όταν ένας σκύλος βρίσκεται για χρόνια μέσα σε ένα σπίτι, η καθημερινή ζωή οργανώνεται σε μεγάλο βαθμό γύρω από αυτόν.
Οι βόλτες, το φαγητό, η επιστροφή στο σπίτι, οι μικρές καθημερινές συνήθειες και ακόμη και το πού καθόμαστε ή πώς ξεκινά η ημέρα μας μπορούν να είναι συνδεδεμένα με την παρουσία του.
Όταν το ζώο φύγει, δεν απουσιάζει μόνο ο σύντροφός μας. Αλλάζει ξαφνικά και η καθημερινή μας ρουτίνα. Αυτή η απότομη αλλαγή μπορεί να κάνει την απώλεια ακόμη πιο έντονη.
Γιατί μερικές φορές νομίζουμε ότι ο σκύλος είναι ακόμη εκεί;
Μετά από πολλά χρόνια συμβίωσης, ο εγκέφαλος έχει συνηθίσει συγκεκριμένους ήχους και κινήσεις μέσα στο σπίτι.
Ένας θόρυβος από το διπλανό δωμάτιο μπορεί για μια στιγμή να μας κάνει να περιμένουμε ότι θα εμφανιστεί ο σκύλος μας. Μπορεί επίσης να πιάσουμε τον εαυτό μας να κοιτάζει το σημείο όπου συνήθιζε να κοιμάται ή να σκεφτόμαστε αυτόματα ότι ήρθε η ώρα της βόλτας του.
Τέτοιες στιγμές μπορούν να εμφανιστούν ως μέρος της προσαρμογής στη νέα πραγματικότητα μετά από μια σημαντική απώλεια και δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι κάτι δεν πάει καλά.
Η δύσκολη απόφαση της ευθανασίας και οι ενοχές
Για αρκετούς ιδιοκτήτες η απώλεια συνοδεύεται και από ενοχές, ιδιαίτερα όταν χρειάστηκε να ληφθεί η δύσκολη απόφαση της ευθανασίας για ένα ζώο που υπέφερε.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η ευθανασία ενός κατοικίδιου μπορεί να συνοδεύεται από έντονα και σύνθετα συναισθήματα. Μερικοί άνθρωποι αναρωτιούνται αν πήραν την απόφαση πολύ νωρίς, πολύ αργά ή αν θα μπορούσαν να είχαν κάνει κάτι διαφορετικά.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συζήτηση με τον κτηνίατρο και η υποστήριξη από ανθρώπους που κατανοούν τη σημασία της σχέσης με το ζώο μπορούν να βοηθήσουν.
Δεν υπάρχει «σωστός» χρόνος για να περάσει το πένθος
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο κάποιος πρέπει να έχει «ξεπεράσει» την απώλεια ενός σκύλου. Κάθε άνθρωπος βιώνει το πένθος διαφορετικά.
Για κάποιους βοηθά η συζήτηση με φίλους και συγγενείς, για άλλους η διατήρηση φωτογραφιών ή μιας μικρής ανάμνησης του ζώου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι χρήσιμη και η υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας, ιδιαίτερα όταν ο πόνος παραμένει πολύ έντονος και δυσκολεύει σημαντικά την καθημερινή ζωή.
Το σημαντικό είναι ότι το πένθος για την απώλεια ενός κατοικίδιου δεν είναι «υπερβολή». Όταν ένας σκύλος έχει αποτελέσει σημαντικό μέρος της ζωής και της οικογένειάς μας, είναι απολύτως αναμενόμενο η απουσία του να αφήσει ένα μεγάλο κενό.
Πηγές:
