Η λέξη «φυσικό» εμφανίζεται παντού σε κρέμες, σαμπουάν, σαπούνια και προϊόντα περιποίησης. Για πολλούς καταναλωτές ακούγεται σαν υπόσχεση ότι ένα καλλυντικό είναι πιο απλό, πιο ήπιο ή ακόμη και πιο ασφαλές.
Στην πράξη, όμως, η ένδειξη αυτή δεν λέει από μόνη της όσα ίσως φανταζόμαστε. Για να καταλάβεις τι αγοράζεις, χρειάζεται να κοιτάξεις πέρα από το μπροστινό μέρος της συσκευασίας και να εξετάσεις τη σύνθεση, τους ισχυρισμούς και τυχόν πιστοποιήσεις.
Η λέξη «φυσικό» δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα καλλυντικά που κυκλοφορούν στην αγορά πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες απαιτήσεις ασφάλειας. Παράλληλα, οι ισχυρισμοί που χρησιμοποιούνται στην παρουσίαση και τη διαφήμισή τους πρέπει να είναι αληθείς, έντιμοι και να στηρίζονται σε επαρκή στοιχεία.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένας απλός κανόνας σύμφωνα με τον οποίο ένα συγκεκριμένο ποσοστό φυτικών συστατικών μετατρέπει αυτομάτως ένα προϊόν σε «φυσικό». Γι’ αυτό δύο προϊόντα που χρησιμοποιούν την ίδια λέξη στη συσκευασία τους μπορεί να έχουν αρκετά διαφορετική σύνθεση.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, αντίστοιχα, ο FDA αναφέρει ότι δεν έχει καθιερώσει κανονιστικό ορισμό για τον όρο «natural» στις ετικέτες καλλυντικών. Επομένως, η συγκεκριμένη λέξη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν επίσημη σφραγίδα ασφάλειας ή ποιότητας.
Φυσικό δεν σημαίνει «χωρίς χημικές ουσίες»
Ένας από τους πιο συνηθισμένους μύθους γύρω από τα φυσικά καλλυντικά είναι ότι δεν περιέχουν «χημικά». Στην πραγματικότητα, κάθε φυσική ύλη αποτελείται από χημικές ουσίες. Το νερό, τα φυτικά έλαια, τα αρώματα και τα αιθέρια έλαια αποτελούνται επίσης από συγκεκριμένες χημικές ενώσεις.
Το ουσιαστικό ερώτημα επομένως δεν είναι αν ένα συστατικό είναι «χημικό», αλλά ποιο είναι, σε ποια ποσότητα χρησιμοποιείται, πώς έχει διαμορφωθεί το τελικό προϊόν και αν είναι κατάλληλο για τη συγκεκριμένη χρήση.
Ένα καλλυντικό μπορεί, για παράδειγμα, να περιέχει αλόη βέρα, φυτικά έλαια ή εκχυλίσματα. Αυτό δεν σημαίνει ότι το τελικό προϊόν έχει υποχρεωτικά όλες τις ιδιότητες που συχνά αποδίδονται μεμονωμένα σε αυτά τα συστατικά. Η συνολική σύνθεση και η συγκέντρωσή τους παίζουν σημαντικό ρόλο.
Είναι τα φυσικά καλλυντικά ασφαλέστερα;
Όχι απαραίτητα. Η φυσική προέλευση ενός συστατικού δεν αποτελεί εγγύηση ότι δεν θα προκαλέσει ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση. Ακόμη και προϊόντα που παρουσιάζονται ως «natural» ή «clean» μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα σε ευαίσθητα άτομα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με ορισμένα αιθέρια έλαια και αρωματικά συστατικά. Μια ουσία μπορεί να προέρχεται από ένα φυτό και παρ’ όλα αυτά να ερεθίσει το δέρμα, να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση ή να μην είναι κατάλληλη για κάθε χρήση.
Το ίδιο ισχύει και από την αντίθετη πλευρά. Ένα συνθετικό συστατικό δεν είναι αυτομάτως επικίνδυνο επειδή δημιουργήθηκε ή τροποποιήθηκε εργαστηριακά. Η ασφάλεια αξιολογείται με βάση τη συγκεκριμένη ουσία, τη συγκέντρωση και τον τρόπο χρήσης της.
Πώς να διαβάζεις σωστά την ετικέτα
Αν θέλεις να επιλέξεις ένα καλλυντικό με περισσότερα συστατικά φυσικής προέλευσης, μην βασίζεσαι μόνο σε λέξεις όπως «natural», «pure», «botanical» ή «clean» στο μπροστινό μέρος της συσκευασίας.
Δώσε μεγαλύτερη προσοχή στα παρακάτω:
- Λίστα συστατικών: Δες ποια συστατικά αναγράφονται στη σύνθεση και όχι μόνο ποια προβάλλονται στη διαφήμιση.
- Ανάγκες του δέρματος: Ένα προϊόν πρέπει πρώτα απ’ όλα να είναι κατάλληλο για τον δικό σου τύπο δέρματος και τη χρήση για την οποία προορίζεται.
- Οδηγίες και προειδοποιήσεις: Ακολούθησε τον τρόπο χρήσης που αναγράφει ο κατασκευαστής.
- Πιστοποιήσεις: Αν σε ενδιαφέρει συγκεκριμένα η φυσική ή βιολογική προέλευση, μια αναγνωρίσιμη πιστοποίηση προσφέρει περισσότερες πληροφορίες από έναν γενικό διαφημιστικό ισχυρισμό.
Αν έχεις ιστορικό αλλεργιών, εκζέματος ή αντιδράσεων σε προϊόντα περιποίησης, η λέξη «φυσικό» δεν πρέπει να σε καθησυχάζει από μόνη της. Σε επίμονα ή σοβαρά προβλήματα είναι προτιμότερο να συμβουλευτείς δερματολόγο.
Τι σημαίνουν COSMOS NATURAL και COSMOS ORGANIC;
Οι ανεξάρτητες πιστοποιήσεις μπορούν να βοηθήσουν επειδή βασίζονται σε συγκεκριμένα κριτήρια αντί για έναν γενικό χαρακτηρισμό στη συσκευασία.
Το πρότυπο COSMOS, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται για την πιστοποίηση φυσικών και βιολογικών καλλυντικών. Υπάρχουν διαφορετικές ενδείξεις, όπως COSMOS NATURAL και COSMOS ORGANIC, οι οποίες δεν σημαίνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Το πρότυπο εξετάζει μεταξύ άλλων την προέλευση και την επεξεργασία των συστατικών, τη σύνθεση του προϊόντος, την παραγωγή, τη συσκευασία, την περιβαλλοντική διαχείριση και την επισήμανση.
Επομένως, είναι προτιμότερο να κοιτάς ποια ακριβώς πιστοποίηση φέρει ένα προϊόν και όχι απλώς να αναζητάς μια γενική λέξη όπως «φυσικό».
Τι ισχύει για το USDA Organic;
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το «natural» και το «organic» δεν είναι το ίδιο πράγμα. Ο FDA δεν έχει θεσπίσει επίσημο ορισμό για το «natural» στα καλλυντικά, ενώ το USDA διαθέτει συγκεκριμένους κανόνες για τη χρήση οργανικών ισχυρισμών σε προϊόντα που πληρούν τις απαιτήσεις του National Organic Program.
Για την κατηγορία «Organic», τουλάχιστον το 95% του προϊόντος πρέπει να αποτελείται από πιστοποιημένα οργανικά συστατικά, με τις υπόλοιπες ουσίες να υπόκεινται επίσης στους σχετικούς περιορισμούς. Υπάρχουν και άλλες κατηγορίες επισήμανσης με διαφορετικές απαιτήσεις.
Άρα, μια επίσημη ένδειξη «organic» που βασίζεται σε συγκεκριμένο πρότυπο δεν πρέπει να συγχέεται με μια γενική εμπορική αναφορά σε «natural ingredients».
Είναι τα φυσικά καλλυντικά πιο φιλικά προς το περιβάλλον;
Ούτε αυτό μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο μόνο από τη λέξη «φυσικό». Η περιβαλλοντική επίπτωση ενός καλλυντικού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: τον τρόπο καλλιέργειας ή παραγωγής των πρώτων υλών, την κατανάλωση νερού και ενέργειας, τη μεταφορά, την παραγωγική διαδικασία και τη συσκευασία.
Ένα προϊόν με φυτικά συστατικά μπορεί να χρησιμοποιεί υπερβολική συσκευασία, ενώ ένα άλλο μπορεί να έχει σχεδιαστεί με ανακυκλώσιμα υλικά, λιγότερο πλαστικό ή πιο υπεύθυνη προμήθεια πρώτων υλών. Επομένως, η περιβαλλοντική εικόνα πρέπει να εξετάζεται συνολικά.
Τι αξίζει τελικά να κρατήσεις;
Η ένδειξη «φυσικό» μπορεί να σου δώσει μια πρώτη πληροφορία για το πώς θέλει μια εταιρεία να παρουσιάσει το προϊόν της, αλλά δεν αρκεί για να κρίνεις την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα ή τη βιωσιμότητά του.
Πιο χρήσιμο είναι να κοιτάζεις τη συνολική σύνθεση, τις ανάγκες του δέρματός σου, τις οδηγίες χρήσης και, όταν σε ενδιαφέρει πραγματικά η φυσική ή βιολογική προέλευση, τις συγκεκριμένες πιστοποιήσεις. Ένα καλό καλλυντικό δεν κρίνεται από μία λέξη στην ετικέτα, αλλά από το τι πραγματικά περιέχει και από το αν είναι κατάλληλο για τον άνθρωπο που θα το χρησιμοποιήσει.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ένα φυσικό καλλυντικό πάντα πιο ασφαλές;
Όχι. Φυσικά συστατικά μπορούν επίσης να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργικές αντιδράσεις. Η ασφάλεια εξαρτάται από το συγκεκριμένο συστατικό, τη συγκέντρωση, τη σύνθεση του προϊόντος και τον τρόπο χρήσης.
Τα φυσικά καλλυντικά δεν περιέχουν χημικά;
Όχι. Όλες οι ουσίες, είτε προέρχονται από ένα φυτό είτε παράγονται εργαστηριακά, αποτελούνται από χημικές ενώσεις. Η διάκριση «φυσικό ή χημικό» είναι επομένως παραπλανητική.
Πώς μπορώ να καταλάβω αν ένα προϊόν είναι πραγματικά φυσικό;
Μην βασίζεσαι μόνο στη λέξη «φυσικό» στην μπροστινή ετικέτα. Έλεγξε τη λίστα συστατικών και, αν θέλεις προϊόν που ακολουθεί συγκεκριμένα πρότυπα φυσικής ή βιολογικής προέλευσης, αναζήτησε σαφώς αναγνωρίσιμη πιστοποίηση και διάβασε τι ακριβώς πιστοποιεί.
