Πόσες φορές έχει περισσέψει φαγητό και το έχετε τυλίξει με λίγο αλουμινόχαρτο πριν το βάλετε στο ψυγείο; Είναι μια από τις πιο συνηθισμένες κινήσεις στην κουζίνα, επειδή το αλουμινόχαρτο είναι εύχρηστο και βρίσκεται σχεδόν σε κάθε σπίτι.
Είναι όμως ασφαλές για τη φύλαξη του φαγητού; Η απάντηση είναι ότι το αλουμινόχαρτο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο ψυγείο, αλλά δεν είναι κατάλληλο για κάθε τρόφιμο. Υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου ένα δοχείο με καπάκι αποτελεί καλύτερη επιλογή.
Γιατί το αλουμινόχαρτο δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή
Το αλουμινόχαρτο χρησιμοποιείται ευρέως για το τύλιγμα και την προστασία των τροφίμων. Μάλιστα, το αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας (USDA) το αναφέρει ανάμεσα στα κατάλληλα υλικά για την κάλυψη περισσευμάτων που φυλάσσονται στο ψυγείο.
Ωστόσο, υπάρχει μια πρακτική διαφορά ανάμεσα στο αλουμινόχαρτο και σε ένα δοχείο με καπάκι. Όταν το αλουμινόχαρτο δεν εφαρμόζει καλά, μπορεί να αφήνει το φαγητό εκτεθειμένο στον αέρα και στις οσμές του ψυγείου.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη φρεσκάδα, την υγρασία και τη γεύση του φαγητού. Δεν σημαίνει όμως ότι η παρουσία αέρα προκαλεί αυτομάτως ανάπτυξη επικίνδυνων βακτηρίων.
Η ασφάλεια εξαρτάται κυρίως από το πόσο γρήγορα ψύχεται το φαγητό, τη θερμοκρασία του ψυγείου, τον χρόνο αποθήκευσης και την αποφυγή επιμόλυνσης.

Ποια φαγητά δεν πρέπει να έρχονται σε άμεση επαφή με αλουμινόχαρτο;
Ένας σημαντικός περιορισμός του αλουμινόχαρτου αφορά τα όξινα και τα πολύ αλμυρά τρόφιμα. Η οξύτητα και το αλάτι μπορούν να ευνοήσουν τη μεταφορά αλουμινίου από το φύλλο στο φαγητό.
Το γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Αξιολόγησης Κινδύνων (BfR) συνιστά να αποφεύγεται η χρήση αλουμινόχαρτου για την αποθήκευση, τη θέρμανση ή τη διατήρηση τέτοιων φαγητών σε άμεση επαφή με το μέταλλο.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε τρόφιμα όπως:
- Φαγητά με σάλτσα ντομάτας.
- Παρασκευές με λεμόνι ή ξίδι.
- Πολύ αλμυρά ή μαριναρισμένα τρόφιμα.
- Όξινα φρούτα και παρασκευές που περιέχουν χυμούς τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μια σύντομη επαφή με αλουμινόχαρτο θα προκαλέσει απαραίτητα πρόβλημα υγείας. Είναι όμως προτιμότερο να χρησιμοποιείτε γυάλινα ή άλλα κατάλληλα δοχεία όταν πρόκειται να αποθηκεύσετε τέτοια τρόφιμα.
Ποια σκεύη είναι καλύτερα για τα περισσεύματα;
Τα δοχεία που κλείνουν καλά είναι συνήθως η πιο πρακτική επιλογή για την καθημερινή φύλαξη φαγητού. Προστατεύουν τα τρόφιμα από την επαφή με άλλα προϊόντα και περιορίζουν την απώλεια υγρασίας και τη μεταφορά οσμών.
Τα γυάλινα δοχεία είναι ιδιαίτερα βολικά επειδή καθαρίζονται εύκολα, δεν απορροφούν εύκολα μυρωδιές και επιτρέπουν να βλέπετε το περιεχόμενό τους.
Τα πλαστικά δοχεία είναι επίσης κατάλληλα, εφόσον προορίζονται για επαφή με τρόφιμα. Αν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν σε φούρνο μικροκυμάτων ή στην κατάψυξη, πρέπει να διαθέτουν την αντίστοιχη ένδειξη καταλληλότητας.
Μπορείτε ακόμη να χρησιμοποιείτε σακούλες αποθήκευσης τροφίμων με κλείσιμο zip, ιδιαίτερα για μικρότερες ποσότητες ή για προϊόντα που προορίζονται για την κατάψυξη.
Για τη γρήγορη ψύξη, προτιμήστε ρηχά δοχεία και μοιράστε τις μεγάλες ποσότητες φαγητού σε μικρότερες μερίδες.
Πόση ώρα μπορεί να μείνει το μαγειρεμένο φαγητό εκτός ψυγείου;
Το σημαντικότερο για την ασφάλεια των περισσευμάτων δεν είναι το υλικό με το οποίο τα σκεπάζετε, αλλά η σωστή θερμοκρασία αποθήκευσης.
Τα ευπαθή μαγειρεμένα τρόφιμα πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες από το μαγείρεμα ή το σερβίρισμα. Αν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32°C, το χρονικό όριο μειώνεται στη μία ώρα.
Δεν χρειάζεται να περιμένετε να κρυώσει εντελώς το φαγητό σε θερμοκρασία δωματίου. Αν έχετε μαγειρέψει μεγάλη ποσότητα, χωρίστε τη σε μικρότερα, ρηχά δοχεία ώστε να μειωθεί γρηγορότερα η θερμοκρασία της.
Το ψυγείο καλό είναι να διατηρείται στους 4°C ή χαμηλότερα. Η ψύξη επιβραδύνει την ανάπτυξη μικροοργανισμών, αλλά δεν εξουδετερώνει απαραίτητα όσους υπάρχουν ήδη στο φαγητό.
Πόσες ημέρες διατηρούνται τα μαγειρεμένα φαγητά στο ψυγείο;
Ο χρόνος ασφαλούς αποθήκευσης δεν είναι ίδιος για όλα τα φαγητά. Εξαρτάται από τα συστατικά, τον τρόπο παρασκευής και τις συνθήκες συντήρησης.
Οι επίσημες οδηγίες παρουσιάζουν ορισμένες διαφορές. Το USDA αναφέρει ότι πολλά μαγειρεμένα περισσεύματα μπορούν να διατηρηθούν στο ψυγείο για 3 έως 4 ημέρες, ενώ η βρετανική Food Standards Agency συνιστά κατανάλωση μέσα σε 48 ώρες.
Για μια συντηρητική πρακτική στο σπίτι, μπορείτε να προγραμματίζετε την κατανάλωση των περισσευμάτων μέσα σε 1 έως 2 ημέρες και να καταψύχετε εγκαίρως όσα δεν πρόκειται να φάτε.
Ορισμένα τρόφιμα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Για παράδειγμα, το μαγειρεμένο ρύζι πρέπει να ψύχεται γρήγορα και, σύμφωνα με τις βρετανικές οδηγίες, να καταναλώνεται μέσα σε 24 ώρες όταν διατηρείται στο ψυγείο.
Αν ένα ευπαθές φαγητό έχει παραμείνει εκτός ψυγείου περισσότερο από τα συνιστώμενα χρονικά όρια, το ξαναζέσταμα δεν εγγυάται ότι θα γίνει ασφαλές.
Πώς να ξαναζεσταίνετε σωστά το φαγητό
Η σωστή αποθήκευση είναι απαραίτητη, αλλά εξίσου σημαντική είναι και η αναθέρμανση. Το φαγητό πρέπει να ζεσταίνεται ομοιόμορφα και να είναι καυτό σε όλη του τη μάζα, όχι μόνο στην επιφάνεια.
Το USDA συνιστά τα μαγειρεμένα περισσεύματα να φτάνουν σε εσωτερική θερμοκρασία τουλάχιστον 74°C. Ένα θερμόμετρο τροφίμων μπορεί να σας βοηθήσει να το ελέγξετε.
Αν χρησιμοποιείτε φούρνο μικροκυμάτων, ανακατεύετε ή γυρίζετε το φαγητό κατά τη διάρκεια της θέρμανσης. Έτσι περιορίζεται ο κίνδυνος να παραμείνουν κρύα σημεία στο εσωτερικό.
Καλό είναι επίσης να ζεσταίνετε μόνο την ποσότητα που πρόκειται να καταναλώσετε. Οι βρετανικές οδηγίες ασφάλειας τροφίμων συνιστούν να μην αναθερμαίνεται το ίδιο φαγητό περισσότερες από μία φορές.

Πότε είναι καλύτερο να βάζετε τα περισσεύματα στην κατάψυξη;
Αν γνωρίζετε ότι δεν θα καταναλώσετε το φαγητό σύντομα, η κατάψυξη είναι μια καλή λύση. Σε θερμοκρασία περίπου −18°C, η ανάπτυξη των βακτηρίων σταματά όσο το τρόφιμο παραμένει σωστά κατεψυγμένο.
Η κατάψυξη όμως δεν σκοτώνει απαραίτητα όλους τους μικροοργανισμούς και δεν διορθώνει λάθη που έχουν προηγηθεί στην αποθήκευση.
Για καλύτερη ποιότητα, τοποθετήστε το φαγητό σε κατάλληλα δοχεία ή σακούλες κατάψυξης και σημειώστε την ημερομηνία αποθήκευσης. Έτσι θα γνωρίζετε τι υπάρχει στην κατάψυξη και θα μπορείτε να οργανώνετε καλύτερα τα γεύματά σας.
Η σωστή αποθήκευση βοηθά να πετάτε λιγότερο φαγητό
Η καλή οργάνωση του ψυγείου δεν αφορά μόνο την υγιεινή. Μπορεί επίσης να περιορίσει τη σπατάλη τροφίμων και τα περιττά έξοδα.
Όταν φυλάσσετε το φαγητό σε καθαρά, κλειστά δοχεία και γνωρίζετε πότε μαγειρεύτηκε, είναι ευκολότερο να το αξιοποιήσετε εγκαίρως.
Φροντίστε επίσης να μην υπερφορτώνετε το ψυγείο, ώστε να κυκλοφορεί σωστά ο ψυχρός αέρας ανάμεσα στα τρόφιμα.
Το αλουμινόχαρτο δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί από την κουζίνα σας. Μπορεί να είναι χρήσιμο για τη σύντομη κάλυψη και την προστασία κατάλληλων τροφίμων. Για τα όξινα ή πολύ αλμυρά φαγητά, όμως, προτιμήστε ένα κατάλληλο δοχείο με καπάκι.
Τελικά, εκείνο που κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά είναι να ψύχετε έγκαιρα το φαγητό, να το διατηρείτε στη σωστή θερμοκρασία και να μην το αφήνετε στο ψυγείο περισσότερο απ’ όσο πρέπει.
Πηγές: USDA – Ασφαλής διαχείριση περισσευμάτων και BfR – Αλουμίνιο και επαφή με τρόφιμα.












