Πώς οι διαμάχες των γονέων επηρεάζουν την ψυχική ισορροπία και ανάπτυξη των παιδιών
Οι καβγάδες μέσα στο σπίτι είναι κάτι που συμβαίνει σε όλες τις οικογένειες. Όμως, όταν οι διαφωνίες των γονέων γίνονται έντονες και επαναλαμβανόμενες, το κλίμα αλλάζει. Τα παιδιά μπορεί να μη συμμετέχουν άμεσα, αλλά βιώνουν κάθε λέξη, κάθε ένταση, κάθε σιωπή. Και αυτό, χωρίς να το καταλάβουμε, αφήνει σημάδια στην ψυχή τους.
Τα παιδιά “διαβάζουν” τα πάντα, ακόμα κι όταν δεν μιλάμε
Μπορεί να νομίζετε πως, αν μαλώνετε “ήσυχα” ή πίσω από κλειστές πόρτες, τα παιδιά δεν καταλαβαίνουν. Η αλήθεια όμως είναι διαφορετική. Τα παιδιά έχουν απίστευτη ικανότητα να “αισθάνονται” την ένταση. Αν δουν τον έναν γονιό να είναι λυπημένος, θυμωμένος ή απομακρυσμένος, καταλαβαίνουν ότι κάτι δεν πάει καλά. Αυτό τους δημιουργεί ανασφάλεια, φόβο και άγχος.
Όταν το σπίτι γίνεται πεδίο μάχης, το παιδί χάνει την αίσθηση ασφάλειας
Το σπίτι πρέπει να είναι το ασφαλές “καταφύγιο” ενός παιδιού. Όταν όμως οι διαμάχες των γονέων παίρνουν τη μορφή φωνών, ειρωνειών ή έντονων κατηγοριών, το παιδί δεν νιώθει πια προστατευμένο. Η καρδιά του σφίγγεται, αναρωτιέται αν φταίει εκείνο ή αν μπορεί να κάνει κάτι για να “διορθώσει” τα πράγματα. Κι αυτή η αίσθηση ευθύνης μπορεί να το συνοδεύει για χρόνια.
Η ψυχική υγεία των παιδιών επηρεάζεται βαθιά
Έρευνες δείχνουν πως τα παιδιά που μεγαλώνουν σε περιβάλλον με συνεχείς συγκρούσεις, παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους, δυσκολία συγκέντρωσης και προβλήματα στον ύπνο. Μερικά παιδιά κλείνονται στον εαυτό τους, ενώ άλλα αντιδρούν επιθετικά. Το συναίσθημα της αβεβαιότητας και της έντασης γίνεται κομμάτι της καθημερινότητάς τους.
Όταν η σύγκρουση γίνεται συνήθεια, το παιδί μαθαίνει λάθος μοντέλα σχέσεων
Τα παιδιά μιμούνται ό,τι βλέπουν. Αν μέσα στο σπίτι τους κυριαρχούν οι καβγάδες, μεγαλώνουν πιστεύοντας πως αυτός είναι ο “φυσιολογικός” τρόπος να επικοινωνείς. Στο μέλλον, μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στις δικές τους σχέσεις, είτε επειδή αποφεύγουν τις συγκρούσεις από φόβο, είτε επειδή τις αναπαράγουν χωρίς να το συνειδητοποιούν.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να προστατέψουν τα παιδιά τους
Κανείς δεν λέει πως δεν πρέπει να υπάρχουν διαφωνίες. Όμως υπάρχει τρόπος να τις χειριζόμαστε με σεβασμό και ωριμότητα. Αντί για φωνές, ας επιλέγουμε ήρεμη συζήτηση. Αν νιώθουμε θυμό, ας περιμένουμε να ηρεμήσουμε πριν μιλήσουμε. Και κυρίως, ας εξηγήσουμε στα παιδιά πως οι διαφωνίες δεν σημαίνουν ότι η οικογένεια “διαλύεται”.
Η επικοινωνία είναι το κλειδί
Τα παιδιά χρειάζονται διαβεβαίωση. Αν καταλάβουν ότι οι γονείς τους αγαπούν, ακόμα κι όταν διαφωνούν, νιώθουν ασφάλεια. Είναι σημαντικό να τους μιλάμε απλά, να τους εξηγούμε πως οι καβγάδες δεν έχουν σχέση με αυτά. Μια αγκαλιά, ένα “σε αγαπώ” και μια ήρεμη κουβέντα μπορούν να σβήσουν τον φόβο και να ξαναφέρουν ισορροπία.
Όταν οι διαμάχες είναι συχνές, ζητήστε βοήθεια
Δεν είναι ντροπή να ζητήσει ένα ζευγάρι βοήθεια από ειδικό. Ένας ψυχολόγος ή οικογενειακός σύμβουλος μπορεί να βοηθήσει να βρεθεί κοινός τρόπος επικοινωνίας και να μειωθεί η ένταση. Μερικές φορές, το να παραδεχτείτε ότι χρειάζεστε υποστήριξη είναι η πιο γενναία πράξη που μπορείτε να κάνετε για το παιδί σας.
Τα παιδιά αξίζουν ένα ήρεμο περιβάλλον για να ανθίσουν
Η αγάπη, ο σεβασμός και η σταθερότητα είναι τα θεμέλια της ψυχικής υγείας των παιδιών. Οι καβγάδες των γονέων, όταν ξεφεύγουν από τα όρια, μπορούν να ραγίσουν αυτή τη βάση. Όμως, η αλλαγή είναι πάντα δυνατή. Αν οι γονείς μάθουν να ακούν ο ένας τον άλλον με υπομονή και κατανόηση, τότε το σπίτι μπορεί να ξαναγίνει χώρος χαράς, και όχι έντασης.
Ένα μήνυμα για κάθε γονιό
Κάθε φορά που νιώθετε πως η ένταση ανεβαίνει, θυμηθείτε πως τα μάτια του παιδιού σας σάς παρακολουθούν. Θέλουν να νιώθουν ασφάλεια, να βλέπουν ότι η αγάπη μπορεί να ξεπεράσει κάθε διαφωνία. Οι διαμάχες των γονέων επηρεάζουν την ψυχική υγεία των παιδιών, αλλά με συνειδητή στάση και αγάπη, μπορείτε να τους δείξετε πως η κατανόηση και η ειρήνη είναι πάντα πιο δυνατές από τον θυμό.
