Έχετε σκεφτεί ποτέ πόσα πλάσματα ζουν εκεί κάτω, στα βάθη του ωκεανού, χωρίς να τα έχουμε δει ποτέ;
Κι όμως, μόλις τα τελευταία δύο χρόνια, οι επιστήμονες έφεραν στο φως 866 εντελώς νέα θαλάσσια είδη.
Ανάμεσά τους, ένα πλάσμα που μοιάζει βγαλμένο από ταινία: ο λεγόμενος «καρχαρίας-κιθάρα».
Τι είναι η Ocean Census και γιατί ακούγεται παντού
Πίσω από αυτές τις ανακαλύψεις βρίσκεται η Ocean Census.
Μια παγκόσμια συμμαχία επιστημόνων, κυβερνήσεων, μουσείων και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Ο στόχος τους είναι απλός στη θεωρία, τεράστιος στην πράξη.
Να επιταχύνουν την ανακάλυψη και καταγραφή της θαλάσσιας ζωής.
Γιατί ο ωκεανός καλύπτει το 71% του πλανήτη μας, αλλά λέγεται ότι μόλις το 10% της θαλάσσιας ζωής έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα.
Περισσότερα από 800 νέα είδη σε μόλις δύο χρόνια
Μέσα από 10 παγκόσμιες αποστολές και οκτώ ειδικά εργαστήρια, οι επιστήμονες κατέγραψαν:
Νέα είδη καρχαριών.
Θαλάσσιες «πεταλούδες».
Παράξενα πλάσματα όπως οι «δράκοι της λάσπης».
Κοράλλια από μπαμπού.
Ακόμα και τις λεγόμενες «αρκούδες του νερού».
Όλα αυτά επιβεβαιώθηκαν σε δεκάδες εργαστήρια σε όλον τον κόσμο.
Ο καρχαρίας-κιθάρα που έκλεψε τις εντυπώσεις
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα είναι ο καρχαρίας guita.
Τον εντόπισε ο Dave Ebert, γνωστός και ως «ο άνθρωπος που κυνηγά χαμένους καρχαρίες».
Το είδος βρέθηκε σε βάθος περίπου 200 μέτρων, ανοιχτά της Μοζαμβίκης και της Τανζανίας.
Ο καρχαρίας-κιθάρα είναι ιδιαίτερος.
Μοιάζει ταυτόχρονα με καρχαρία και με σαλάχι.
Και αυτό δεν είναι απλώς περίεργο. Είναι ανησυχητικό.
Η οικογένεια αυτών των καρχαριών είναι ανάμεσα στις 10 πιο απειλούμενες ομάδες σπονδυλωτών στον πλανήτη.
Τα δύο τρίτα των ειδών κινδυνεύουν με εξαφάνιση.
Όταν ένα σαλιγκάρι γίνεται αρπακτικό ακριβείας
Άλλο εύρημα που προκαλεί έκπληξη είναι η Turridrupa sp. harpoons.
Ένα θαλάσσιο σαλιγκάρι που ζει σε βάθη 380 έως 400 μέτρων στον Νότιο Ειρηνικό.
Μην σας ξεγελά το μέγεθος.
Αυτό το είδος διαθέτει δηλητηριώδη «λόγχες-δόντια».
Εκτοξεύει τοξίνες στα θηράματά του με εντυπωσιακή ακρίβεια.
Είναι ένα από τα 100 νέα είδη γαστεροπόδων που αναγνωρίστηκαν πρόσφατα.
Ένας αστερίας από τα άκρα του πλανήτη
Και μετά υπάρχει ο αστερίας Tylaster sp.
Βρέθηκε σε βάθος έως και 3.575 μέτρων, ανατολικά της Γροιλανδίας.
Είναι μόλις το δεύτερο καταγεγραμμένο είδος αυτού του γένους.
Το πρώτο είχε βρεθεί το… 1881.
Σκεφτείτε το.
Περάσαν πάνω από 140 χρόνια για να εμφανιστεί ξανά κάτι παρόμοιο.
Πώς γίνονται αυτές οι ανακαλύψεις
Οι αποστολές της Ocean Census δεν είναι απλές καταδύσεις.
Χρησιμοποιούνται δύτες, υποβρύχια και βαθυσκάφη.
Ορισμένα φτάνουν έως και 5.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Εκεί όπου δεν φτάνει το φως.
Και όπου κάθε λάθος μπορεί να είναι μοιραίο.
Γιατί έχει σημασία να ανακαλύπτουμε νέα είδη
Η ανακάλυψη δεν είναι απλώς θέμα περιέργειας.
Όπως λένε οι επιστήμονες, αν δεν γνωρίζουμε ένα είδος, δεν μπορούμε να το προστατεύσουμε.
Η διαδικασία επίσημης καταγραφής μπορεί να διαρκέσει έως και 13,5 χρόνια.
Και κάποια είδη ενδέχεται να εξαφανιστούν πριν καν πάρουν όνομα.
Γι’ αυτό η επιτάχυνση είναι κρίσιμη.
Οι ωκεανοί και το μεγάλο στοίχημα της προστασίας
Μέχρι σήμερα, η προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας είναι ανεπαρκής.
Το 2023, τα μέλη των Ηνωμένων Εθνών συμφώνησαν σε μια ιστορική συνθήκη.
Πάνω από 100 χώρες δεσμεύτηκαν να προστατεύσουν το 30% των ωκεανών έως το 2030.
Αυτό όμως δεν αρκεί χωρίς γνώση.
Και η γνώση ξεκινά από την ανακάλυψη.
Ένας κόσμος που ακόμα δεν γνωρίζουμε
Η Ocean Census ιδρύθηκε από το Nippon Foundation και το Nekton το 2023.
Σήμερα συμμετέχουν περίπου 400 ιδρύματα.
Και δεκάδες νέοι επιστήμονες χρηματοδοτούνται για να συνεχίσουν αυτή την προσπάθεια.
Γιατί, όπως φαίνεται, ο ωκεανός κρύβει ακόμα περισσότερα μυστικά απ’ όσα φανταζόμαστε.
Και κάθε νέα ανακάλυψη είναι μια υπενθύμιση.
Δεν γνωρίζουμε τον πλανήτη μας όσο νομίζουμε.
