Πόσοι οδηγοί περνούν με κόκκινο, χρησιμοποιούν το κινητό τους ή ξεπερνούν τα όρια ταχύτητας χωρίς να σκέφτονται τι μπορεί να συμβεί; Οι πρώτες καταγραφές από τις έξυπνες κάμερες στην Αττική έφεραν στο φως μια ανησυχητική εικόνα. Περισσότερες από 2.500 παραβάσεις καταγράφηκαν μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες του Δεκεμβρίου 2025, σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς βρίσκεται ένα ζήτημα που αφορά κάθε οδηγό, πεζό και επιβάτη. Δεν πρόκειται μόνο για πρόστιμα και τροχονομικούς ελέγχους, αλλά για καθημερινές συμπεριφορές που μπορούν να θέσουν ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο. Και τα συγκεκριμένα περιστατικά ανοίγουν μια συζήτηση που παραμένει επίκαιρη: πόσο υπεύθυνα συμπεριφερόμαστε όταν βρισκόμαστε πίσω από το τιμόνι;
Πάνω από 2.500 παραβάσεις μέσα σε τέσσερις ημέρες
Τον Δεκέμβριο του 2025, οι πρώτες ανακοινώσεις για την πιλοτική λειτουργία των έξυπνων καμερών στην Αττική προκάλεσαν έντονο ενδιαφέρον. Από τις 16 έως τις 19 Δεκεμβρίου καταγράφηκαν περισσότερες από 2.500 παραβάσεις σε επιλεγμένα σημεία. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν παραβιάσεις ερυθρού σηματοδότη, υπερβάσεις ορίων ταχύτητας, χρήση κινητού τηλεφώνου και μη χρήση ζώνης ασφαλείας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η λεωφόρος Συγγρού, όπου οι καταγραφές ξεπέρασαν τις 1.000 για χρήση κινητού και μη χρήση ζώνης. Παράλληλα, στη διασταύρωση της λεωφόρου Μεσογείων με τη Χαλανδρίου εντοπίστηκαν 480 παραβιάσεις κόκκινου σηματοδότη. Οι αριθμοί αφορούσαν συγκεκριμένες κάμερες και συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, επομένως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μέτρο για το σύνολο των οδηγών της Αθήνας.
Το κόκκινο φανάρι που κάποιοι αντιμετωπίζουν σαν επιλογή
Η παραβίαση του κόκκινου σηματοδότη είναι μία από τις πιο επικίνδυνες συμπεριφορές στην κυκλοφορία. Ο οδηγός που συνεχίζει την πορεία του ενώ πρέπει να σταματήσει μπορεί να βρεθεί ξαφνικά μπροστά σε άλλο όχημα ή σε πεζό που διασχίζει νόμιμα τον δρόμο. Αρκεί μια λανθασμένη απόφαση για να δημιουργηθεί μια κατάσταση που δύσκολα μπορεί να ελεγχθεί.
Πολλές φορές η βιασύνη, ο εκνευρισμός ή η λανθασμένη εκτίμηση του κινδύνου οδηγούν σε απερίσκεπτες κινήσεις. Το πρόβλημα είναι ότι ο δρόμος δεν συγχωρεί πάντα τα λάθη. Ένας οδηγός μπορεί να πιστεύει ότι θα κερδίσει λίγα δευτερόλεπτα, αλλά η απόφασή του επηρεάζει ανθρώπους που δεν έχουν καμία δυνατότητα να προβλέψουν την κίνησή του.
Το κινητό στο τιμόνι και ο κίνδυνος που υποτιμούμε
Η χρήση κινητού κατά την οδήγηση αποτελεί σοβαρή πηγή απόσπασης της προσοχής. Ένα μήνυμα, μια ειδοποίηση ή μια γρήγορη ματιά στην οθόνη αρκούν για να απομακρύνουν το βλέμμα από τον δρόμο. Όσο ο οδηγός ασχολείται με τη συσκευή, μπορεί να μην αντιληφθεί έγκαιρα ένα όχημα που φρενάρει, έναν πεζό ή μια ξαφνική αλλαγή στην κυκλοφορία.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η χρήση κινητού κατά την οδήγηση συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο τροχαίου ατυχήματος. Ακόμη και η συνομιλία με σύστημα ανοικτής ακρόασης μπορεί να αποσπάσει την προσοχή, επειδή ο εγκέφαλος εξακολουθεί να ασχολείται με τη συζήτηση. Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να αποφεύγουμε τη χρήση τηλεφώνου όσο οδηγούμε και, όταν χρειάζεται να επικοινωνήσουμε, να σταματάμε πρώτα σε ασφαλές σημείο.
Γιατί ορισμένοι οδηγοί συνεχίζουν να παραβιάζουν τους κανόνες;
Οι επικίνδυνες οδηγικές συμπεριφορές δεν έχουν μία και μοναδική εξήγηση. Η βιασύνη, η συνήθεια, η υπερβολική αυτοπεποίθηση και η υποτίμηση των συνεπειών μπορούν να επηρεάσουν τις αποφάσεις ενός οδηγού. Όταν κάποιος παραβιάζει επανειλημμένα έναν κανόνα χωρίς να αντιμετωπίζει άμεσα κάποιο πρόβλημα, μπορεί να αρχίσει να θεωρεί τη συμπεριφορά του λιγότερο επικίνδυνη από όσο είναι.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλοι οι οδηγοί συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο ή ότι οι παραβάσεις αποτελούν χαρακτηριστικό μιας ολόκληρης κοινωνίας. Υπάρχουν καθημερινά πολλοί άνθρωποι που τηρούν τους κανόνες και σέβονται τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου. Το ζητούμενο είναι να περιοριστούν οι επικίνδυνες πρακτικές και να ενισχυθεί η αντίληψη ότι η οδική ασφάλεια αποτελεί κοινή ευθύνη.
Μπορούν οι έξυπνες κάμερες να κάνουν τους δρόμους ασφαλέστερους;
Οι κάμερες μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό παραβάσεων και στην αποτελεσματικότερη επιτήρηση της κυκλοφορίας. Η τεχνολογία επιτρέπει την καταγραφή συγκεκριμένων επικίνδυνων συμπεριφορών σε σημεία όπου η συνεχής ανθρώπινη παρουσία δεν είναι πάντα εφικτή. Ωστόσο, οι καταγραφές από μόνες τους δεν αποδεικνύουν ότι έχει μειωθεί ο αριθμός των τροχαίων ατυχημάτων.
Για να βελτιωθεί ουσιαστικά η οδική ασφάλεια, χρειάζονται συνδυασμένες παρεμβάσεις. Οι έλεγχοι, η σωστή σήμανση, η ασφαλής διαμόρφωση των δρόμων και η εκπαίδευση των οδηγών έχουν συμπληρωματικό ρόλο. Οι κάμερες αποτελούν ένα εργαλείο, αλλά η αποτελεσματικότητά τους πρέπει να αξιολογείται με βάση τη μείωση των επικίνδυνων συμπεριφορών και των τροχαίων συγκρούσεων σε βάθος χρόνου.
Η οδική ασφάλεια ξεκινά από τις καθημερινές αποφάσεις
Κάθε φορά που οδηγούμε, παίρνουμε μικρές αποφάσεις που επηρεάζουν όχι μόνο τη δική μας ασφάλεια αλλά και των ανθρώπων γύρω μας. Να σταματήσουμε στο κόκκινο, να αφήσουμε το κινητό στην άκρη, να φορέσουμε ζώνη ασφαλείας και να προσαρμόσουμε την ταχύτητά μας στις συνθήκες. Πρόκειται για απλές κινήσεις, αλλά η σημασία τους είναι τεράστια.
Οι περισσότερες από 2.500 παραβάσεις που καταγράφηκαν εκείνο το τετραήμερο στην Αττική δεν αποτελούν μια εικόνα ολόκληρης της ελληνικής κοινωνίας. Αποτελούν όμως μια υπενθύμιση ότι ορισμένες επικίνδυνες συνήθειες εξακολουθούν να υπάρχουν. Και ίσως αυτό είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα: ο σεβασμός στον δρόμο δεν πρέπει να εξαρτάται από το αν υπάρχει μια κάμερα στην επόμενη διασταύρωση.
