Φανταστείτε να περπατάτε στο Τόκιο και να βλέπετε μια τεράστια μεταλλική σφαίρα να αιωρείται ανάμεσα σε δύο ουρανοξύστες. Δεν πρόκειται για σκηνικό επιστημονικής φαντασίας, αλλά για ένα πραγματικό κτίριο που εντυπωσιάζει με την κατασκευή του. Και το πιο απίστευτο; Η σφαίρα ζυγίζει περίπου 1.200 τόνους.
Βρίσκεται στα κεντρικά γραφεία της Fuji TV, στην περιοχή Odaiba του Τόκιο, και αποτελεί δημιούργημα του διάσημου Ιάπωνα αρχιτέκτονα Κένζο Τάνγκε. Το κτίριο ολοκληρώθηκε το 1996, όμως ακόμη και σήμερα η φουτουριστική του εμφάνιση προκαλεί την ίδια απορία: πώς κατάφεραν να τοποθετήσουν μια τόσο βαριά σφαίρα σε τέτοιο ύψος;
Το κτίριο που μοιάζει να βγήκε από το μέλλον
Το κτίριο της Fuji TV βρίσκεται κοντά στον κόλπο του Τόκιο και ξεχωρίζει αμέσως από τις συνηθισμένες κατασκευές της περιοχής. Αντί για έναν ενιαίο ουρανοξύστη, αποτελείται από δύο μεγάλους πύργους που συνδέονται με υπερυψωμένους διαδρόμους και ένα εντυπωσιακό μεταλλικό πλέγμα.
Στο κέντρο αυτής της σύνθεσης βρίσκεται η τεράστια ασημένια σφαίρα, η οποία μοιάζει να κρέμεται στον αέρα. Η ιδιαίτερη κατασκευή κάνει το κτίριο να θυμίζει περισσότερο διαστημικό σταθμό παρά τα γραφεία ενός τηλεοπτικού σταθμού.
Το συγκρότημα έχει ύψος 123,45 μέτρα, διαθέτει 25 ορόφους πάνω από το έδαφος και δύο υπόγεια επίπεδα. Στο εσωτερικό του στεγάζονται τηλεοπτικά στούντιο, γραφεία και εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν τις ανάγκες της Fuji TV.
Η κατασκευή ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1993 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 1996. Το αποτέλεσμα ήταν ένα κτίριο που συνδυάζει την πρακτική λειτουργία ενός τηλεοπτικού συγκροτήματος με μια από τις πιο αναγνωρίσιμες αρχιτεκτονικές μορφές του Τόκιο.
Η σφαίρα των 1.200 τόνων που κλέβει την παράσταση
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του κτιρίου είναι αναμφίβολα η μεταλλική σφαίρα που δεσπόζει ανάμεσα στους δύο πύργους. Έχει διάμετρο 32 μέτρα και βάρος περίπου 1.200 τόνους, διαστάσεις που κάνουν την κατασκευή της ένα πραγματικό μηχανικό επίτευγμα.
Αν και από μακριά φαίνεται σαν να αιωρείται, στην πραγματικότητα στηρίζεται στο ισχυρό δομικό σύστημα του κτιρίου. Οι μεγάλες κολόνες και οι οριζόντιες συνδέσεις δημιουργούν το πλαίσιο που επιτρέπει στη σφαίρα να βρίσκεται σε τόσο μεγάλο ύψος.
Η σφαίρα ονομάζεται «Hachitama» και δεν είναι απλώς ένα εντυπωσιακό διακοσμητικό στοιχείο. Στο εσωτερικό της λειτουργεί παρατηρητήριο, ενώ έχουν προβλεφθεί και εγκαταστάσεις που σχετίζονται με τις τηλεοπτικές δραστηριότητες του συγκροτήματος.
Ακόμη και η εξωτερική της επιφάνεια έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αποτελείται από περίπου 3.200 πάνελ τιτανίου, τα οποία δημιουργούν τη χαρακτηριστική μεταλλική λάμψη που βλέπουμε στις φωτογραφίες.
Πώς κατάφεραν να σηκώσουν μια τόσο βαριά σφαίρα;
Η εγκατάσταση της Hachitama ήταν μία από τις πιο απαιτητικές φάσεις της κατασκευής. Οι μηχανικοί δεν μπορούσαν απλώς να μεταφέρουν μια έτοιμη σφαίρα με έναν συνηθισμένο γερανό και να την τοποθετήσουν ανάμεσα στους δύο πύργους.
Σύμφωνα με δημοσιευμένες τεχνικές περιγραφές του έργου, η σφαίρα συναρμολογήθηκε αρχικά σε χαμηλότερο επίπεδο του κτιρίου. Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν ειδικά υδραυλικά συστήματα ανύψωσης, τα οποία επέτρεψαν τη σταδιακή μετακίνησή της προς την τελική της θέση.
Η επιχείρηση ανύψωσης διήρκεσε περίπου εννέαμισι ώρες. Όλη αυτή η διαδικασία απαιτούσε προσεκτικό συντονισμό, ώστε το τεράστιο βάρος να μεταφερθεί με ασφάλεια και να στηριχθεί σωστά στην κατασκευή.
Το αποτέλεσμα είναι αυτό που βλέπουμε σήμερα: μια τεράστια μεταλλική σφαίρα που μοιάζει να βρίσκεται στον αέρα, ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί μέρος ενός σύνθετου και προσεκτικά σχεδιασμένου κτιρίου.
Γιατί χρησιμοποιήθηκε τιτάνιο στη σφαίρα;
Η επιλογή του τιτανίου δεν έγινε μόνο για την εντυπωσιακή εμφάνισή του. Το κτίριο βρίσκεται δίπλα στη θάλασσα, όπου ο αέρας περιέχει αλάτι και μπορεί να προκαλέσει διάβρωση σε ορισμένα μέταλλα.
Το τιτάνιο παρουσιάζει υψηλή αντοχή στη διάβρωση και στις καιρικές συνθήκες, ενώ είναι σχετικά ελαφρύ για την αντοχή που προσφέρει. Αυτά τα χαρακτηριστικά το καθιστούν κατάλληλο για μια τόσο εκτεθειμένη εξωτερική κατασκευή.
Ένα ακόμη πλεονέκτημα είναι ότι διαστέλλεται σχετικά λίγο όταν αλλάζει η θερμοκρασία. Έτσι, τα πάνελ μπορούν να διατηρούν καλύτερα τη μορφή τους παρά τις μεταβολές του καιρού.
Αξίζει πάντως να γνωρίζετε ότι δεν είναι ολόκληρο το κτίριο επενδυμένο με τιτάνιο. Το συγκεκριμένο υλικό χρησιμοποιήθηκε στη σφαίρα, ενώ στα υπόλοιπα εξωτερικά τμήματα κυριαρχεί το αλουμίνιο.
Πώς είναι σχεδιασμένο για τους σεισμούς;
Η Ιαπωνία βρίσκεται σε μια περιοχή με έντονη σεισμική δραστηριότητα. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλα κτίρια όπως τα γραφεία της Fuji TV πρέπει να σχεδιάζονται με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να αντέχουν στις δυνάμεις που μπορεί να προκαλέσει ένας σεισμός.
Στο συγκεκριμένο κτίριο, οι δύο πύργοι συνδέονται με υπερυψωμένους διαδρόμους και ένα ισχυρό σύστημα κατακόρυφων και οριζόντιων δομικών στοιχείων. Οι συνδέσεις αυτές συμβάλλουν στη συνολική σταθερότητα της κατασκευής.
Το εντυπωσιακό μεταλλικό πλέγμα που βλέπουμε εξωτερικά δεν εξυπηρετεί μόνο την αισθητική. Είναι μέρος της αρχιτεκτονικής και της δομικής οργάνωσης του συγκροτήματος.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το κτίριο κινείται ανεξέλεγκτα ή ότι η σφαίρα λειτουργεί σαν εκκρεμές που απορροφά τους σεισμούς. Η αντοχή του βασίζεται στον συνολικό μηχανικό σχεδιασμό του, όπως συμβαίνει με κάθε μεγάλο κτίριο που κατασκευάζεται σε σεισμογενή περιοχή.
Μέσα στη σφαίρα υπάρχει ένα παρατηρητήριο με εκπληκτική θέα
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η Hachitama δεν σχεδιάστηκε μόνο για να τη θαυμάζει κανείς από μακριά. Οι επισκέπτες μπορούν να μπουν στο εσωτερικό της και να απολαύσουν τη θέα από τον 25ο όροφο.
Το παρατηρητήριο προσφέρει πανοραμική θέα 270 μοιρών προς τον κόλπο του Τόκιο και τη γύρω περιοχή. Από εκεί μπορεί κανείς να διακρίνει χαρακτηριστικά σημεία της πόλης, όπως τη γέφυρα Rainbow Bridge και τους ουρανοξύστες του παραλιακού μετώπου.
Όταν οι καιρικές συνθήκες είναι κατάλληλες και η ατμόσφαιρα καθαρή, μπορεί να είναι ορατό ακόμη και το όρος Φούτζι στο βάθος.
Το όνομα «Hachitama» έχει επίσης μια ενδιαφέρουσα σημασία. Η λέξη «hachi» σημαίνει οκτώ στα ιαπωνικά, ενώ «tama» σημαίνει σφαίρα. Το οκτώ είναι ο αριθμός του τηλεοπτικού καναλιού της Fuji TV και θεωρείται επίσης τυχερός αριθμός στην Ιαπωνία.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της Fuji TV, το παρατηρητήριο είναι επισκέψιμο με εισιτήριο. Πριν από μια επίσκεψη, καλό είναι να ελέγξετε το ωράριο και τις ημέρες λειτουργίας, καθώς ενδέχεται να αλλάζουν.
Ο αρχιτέκτονας που άλλαξε την εικόνα της Ιαπωνίας
Πίσω από το ιδιαίτερο κτίριο βρίσκεται ο Κένζο Τάνγκε, ένας από τους σημαντικότερους αρχιτέκτονες της Ιαπωνίας και προσωπικότητα με διεθνή αναγνώριση.
Ο Τάνγκε γεννήθηκε το 1913 και απέκτησε φήμη χάρη στα έργα του που συνδύαζαν τη μοντέρνα αρχιτεκτονική με στοιχεία της ιαπωνικής παράδοσης. Το 1987 τιμήθηκε με το βραβείο Pritzker, μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις στον χώρο της αρχιτεκτονικής.
Ανάμεσα στα γνωστότερα έργα του βρίσκονται το Εθνικό Γυμναστήριο Γιογιόγκι, το Πάρκο Μνήμης Ειρήνης της Χιροσίμα και το κτίριο της Μητροπολιτικής Κυβέρνησης του Τόκιο.
Στην περίπτωση της Fuji TV, ο αρχιτέκτονας δημιούργησε ένα συγκρότημα όπου οι διάδρομοι, οι πύργοι και οι μεταλλικές κατασκευές αποτελούν εμφανές μέρος της αρχιτεκτονικής. Έτσι, αντί να κρύβει τη δομή του κτιρίου, την έκανε βασικό στοιχείο της εμφάνισής του.
Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε από κοντά το ιδιαίτερο κτίριο και την τεράστια σφαίρα του.
Γιατί το κτίριο έχει γίνει σύμβολο του Τόκιο;
Η περιοχή Odaiba είναι γνωστή για τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, τα εμπορικά κέντρα, τους χώρους ψυχαγωγίας και τη θέα προς τον κόλπο του Τόκιο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το κτίριο της Fuji TV ξεχωρίζει χάρη στην ασυνήθιστη μορφή του. Η μεγάλη ασημένια σφαίρα και οι γεωμετρικές γραμμές του το έχουν κάνει ένα από τα αναγνωρίσιμα αρχιτεκτονικά αξιοθέατα της περιοχής.
Η εμφάνισή του θυμίζει έντονα τη φουτουριστική αισθητική της δεκαετίας του 1990, όταν η Ιαπωνία επένδυε σε εντυπωσιακές τεχνολογικές και αρχιτεκτονικές κατασκευές.
Σήμερα, το κτίριο εξακολουθεί να προσελκύει το ενδιαφέρον επισκεπτών και φωτογράφων. Αρκεί μια ματιά στη σφαίρα για να καταλάβει κανείς γιατί η κατασκευή παραμένει τόσο εντυπωσιακή, ακόμη και δεκαετίες μετά την ολοκλήρωσή της.
Μια κατασκευή που παραμένει εντυπωσιακή μετά από 30 χρόνια
Όταν το κτίριο ολοκληρώθηκε το 1996, η εικόνα μιας τεράστιας μεταλλικής σφαίρας ανάμεσα σε δύο πύργους έμοιαζε σχεδόν εξωπραγματική. Τρεις δεκαετίες αργότερα, η αρχιτεκτονική του εξακολουθεί να ξεχωρίζει.
Το εντυπωσιακότερο στοιχείο δεν είναι μόνο το βάρος των 1.200 τόνων ή η διάμετρος των 32 μέτρων. Είναι ότι πίσω από αυτή την ασυνήθιστη εικόνα υπάρχει ένα πλήρως λειτουργικό κτίριο, σχεδιασμένο για να στεγάζει έναν μεγάλο τηλεοπτικό οργανισμό και να υποδέχεται επισκέπτες.
Το κτίριο της Fuji TV δείχνει πόσο διαφορετική μπορεί να γίνει η εικόνα μιας πόλης όταν η αρχιτεκτονική συνδυάζεται με την τεχνολογία και τη φαντασία.
Και αν κάποτε βρεθείτε στο Τόκιο, αξίζει να σηκώσετε το βλέμμα προς αυτή την τεράστια ασημένια σφαίρα. Από μακριά μοιάζει να αψηφά τη βαρύτητα, όμως πίσω της κρύβεται μία από τις πιο ενδιαφέρουσες κατασκευαστικές ιστορίες της σύγχρονης ιαπωνικής αρχιτεκτονικής.
Πηγές:
