Ένα άδειο οικόπεδο μπορεί να μοιάζει ασήμαντο, μέχρι να γίνει η μοναδική ανάσα ανάμεσα σε πολυκατοικίες και δρόμους. Δίπλα στις Δωδεκαώροφες, στη συμβολή της Λεωφόρου Μίκη Θεοδωράκη με την οδό Αγίων Πάντων, σχεδιάζεται μια τέτοια αλλαγή.
Το σχέδιο που περιγράφεται ως αστικό δάσος Θεσσαλονίκη αφορά έναν μικρό, δημόσιο χώρο με πυκνή φύτευση. Δεν θα λύσει μόνο του την έλλειψη πρασίνου στην πόλη. Μπορεί όμως να αλλάξει την καθημερινή εικόνα μιας γειτονιάς που έχει μάθει να βλέπει τσιμέντο.
Αστικό δάσος Θεσσαλονίκη: Τι προβλέπει το έργο στη δυτική πλευρά της πόλης
Η παρέμβαση αφορά κοινόχρηστο οικόπεδο περίπου 1.200 τ.μ., ακριβώς δίπλα από τις Δωδεκαώροφες πολυκατοικίες. Η L’Oréal Hellas έχει προτείνει δωρεά 40.000 ευρώ προς τον Δήμο Θεσσαλονίκης για την υλοποίησή του.
Ο χώρος δεν σχεδιάζεται ως ένα κλασικό πάρκο με λίγα δέντρα στις άκρες. Η πρόταση μιλά για ένα πυκνοφυτεμένο micro-Forest, με ενδημικά και αυτοφυή είδη της Κεντρικής Μακεδονίας. Δηλαδή, ένα μικρό κομμάτι γης που θα αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο μέτρο.
Η μέθοδος Miyawaki φέρνει πυκνή φύτευση σε μικρή έκταση
Η λογική βασίζεται στη μέθοδο του Ιάπωνα βοτανολόγου Akira Miyawaki. Διαφορετικά δέντρα και θάμνοι φυτεύονται κοντά μεταξύ τους, ώστε με τον χρόνο να δημιουργούν ένα πιο σύνθετο, φυσικό σύνολο.
Σε ένα πυκνοδομημένο σημείο, αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η σκιά, η δροσιά, η συγκράτηση σκόνης και η παρουσία εντόμων και πουλιών μπορούν να ενισχυθούν, χωρίς να απαιτείται μια τεράστια έκταση.
Ένα micro-Forest δεν είναι μικρογραφία άλσους. Είναι ένας τρόπος να μη μένει ούτε ένα μικρό οικόπεδο χωρίς ζωή.
Δέντρα και θάμνοι που θα δώσουν χαρακτήρα στη νέα πράσινη γωνιά
Η μελέτη προβλέπει δέντρα από 19 είδη. Ανάμεσά τους είναι συκιές, αγριελιές, κυπαρίσσια, κουτσουπιές και ροδιές. Στους θάμνους, που υπολογίζονται σε 17 είδη, ξεχωρίζουν οι πικροδάφνες, οι κρανιές, το δενδρολίβανο και οι κουμαριές.
Η επιλογή φυτών που ταιριάζουν στο τοπικό κλίμα δεν είναι λεπτομέρεια. Μπορεί να περιορίσει τις απαιτήσεις φροντίδας και να βοηθήσει τις φυτεύσεις να σταθούν καλύτερα απέναντι στη ζέστη και την ξηρασία.
Από το οικόπεδο στη ζωντανή πράσινη γειτονιά, πώς θα υλοποιηθεί η αλλαγή
Πριν εμφανιστεί το πρώτο πράσινο φύλλο, χρειάζεται αρκετή δουλειά στο έδαφος. Προβλέπονται χωματουργικές εργασίες, φύτευση, αυτόματο αρδευτικό δίκτυο και ξύλινη με μεταλλική περίφραξη για την προστασία του χώρου.
Αυτά είναι τα σημεία που συχνά δεν φαίνονται σε μια ωραία μακέτα. Κι όμως, για να πετύχει το αστικό δάσος Θεσσαλονίκη, αυτά θα κρίνουν αν τα νεαρά φυτά θα έχουν μια πραγματική ευκαιρία.
Η συντήρηση θα κρίνει αν το μικρό δάσος θα αντέξει στον χρόνο
Η L’Oréal Hellas έχει προτείνει να αναλάβει και τη συντήρηση για τρία χρόνια. Αυτό μπορεί να σημαίνει έλεγχο του ποτίσματος, αντικατάσταση φυτών που δεν επιβιώνουν, καθαρισμό, κλάδεμα όπου χρειάζεται και παρακολούθηση της ανάπτυξης.
Η περίφραξη δεν είναι απλώς ένα εμπόδιο. Προστατεύει τα φυτά στα πιο ευάλωτα πρώτα τους χρόνια. Ο σεβασμός των κατοίκων θα μετρήσει το ίδιο, ειδικά σε έναν χώρο που βρίσκεται τόσο κοντά σε σπίτια και καθημερινές διαδρομές.
Τρεις παρεμβάσεις πρασίνου αλλάζουν την ίδια γειτονιά
Δίπλα στο μικρό δάσος, σχεδιάζεται αστικός οπωρώνας περίπου 5.550 τ.μ. Οριοθετείται από τη Λεωφόρο Μίκη Θεοδωράκη και τις οδούς Στέλιου Δραγουμάνου, Γεωργίου Ιβάνωφ και Γαλανάκη. Η μελέτη του προβλέπει καθιστικά και πέργκολες, με τη δωρεά της ΑΝΑΚΕΜ.
Στον γειτονικό χώρο σχεδιάζεται και πάρκο τσέπης, με δωρεά της Τράπεζας Πειραιώς. Εκεί είχαν τοποθετηθεί το 2013 περισσότερα από 1.000 ελαστικά αυτοκινήτων, τα οποία απομακρύνθηκαν το 2018 μετά από αντιδράσεις κατοίκων. Οι τρεις χώροι έχουν διαφορετική χρήση, αλλά μπορούν να κάνουν μαζί τη διαφορά.
Τι μπορεί να προσφέρει το αστικό δάσος στους κατοίκους της δυτικής Θεσσαλονίκης
Στην πράξη, το αστικό δάσος Θεσσαλονίκη μπορεί να γίνει ένα πιο δροσερό και ήσυχο σημείο μέσα στη γειτονιά. Ένα μέρος όπου κάποιος θα περνά με τα πόδια, θα σταματά για λίγο ή θα βλέπει τα παιδιά του να αναγνωρίζουν ένα δέντρο αντί για άλλο ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο.
Η αλλαγή αφορά και την εικόνα της περιοχής. Το πράσινο δεν εξαφανίζει τον θόρυβο ή την πυκνή δόμηση, όμως μαλακώνει τον χώρο. Κάνει έναν δρόμο να δείχνει λιγότερο εγκαταλελειμμένος και πιο ανθρώπινος.
Περισσότερο πράσινο, λιγότερη εγκατάλειψη στους δημόσιους χώρους
Ένα μικρό δάσος δεν αντικαθιστά ένα μεγάλο πάρκο. Αξιοποιεί όμως ένα οικόπεδο που θα μπορούσε να μείνει κενό ή να λειτουργεί μόνο ως άτυπος χώρος στάθμευσης.
Χρειάζονται και τα υπόλοιπα: καθαριότητα, επαρκής φωτισμός, εύκολη πρόσβαση και ενημέρωση των κατοίκων. Η Θεσσαλονίκη έχει ήδη παραδείγματα όπου ένα δέντρο γίνεται κομμάτι της ταυτότητας μιας περιοχής, όπως η 250χρονη μουριά της Ξηροκρήνης.
Η μικρή πράσινη αλλαγή που μπορεί να μείνει
Σε 1.200 τ.μ., με δωρεά 40.000 ευρώ, τη μέθοδο Miyawaki και φυτά προσαρμοσμένα στην Κεντρική Μακεδονία, σχεδιάζεται κάτι περισσότερο από μια απλή δενδροφύτευση. Η τριετής συντήρηση θα είναι το κλειδί για να μη μείνει το σχέδιο μια καλή ιδέα στα χαρτιά.
Μαζί με τον οπωρώνα και το πάρκο τσέπης, το νέο αστικό δάσος μπορεί να ενώσει διάσπαρτους ελεύθερους χώρους σε ένα πιο φιλικό κομμάτι της δυτικής Θεσσαλονίκης.
