Μπιντές ή χαρτί υγείας; Μπορεί να μοιάζει με μια απλή καθημερινή επιλογή, όμως η απάντηση έχει ενδιαφέρον ακόμη και για την επιστήμη. Μια γαστρεντερολόγος που συνδέεται με την Ιατρική Σχολή του Harvard προτείνει τον καθαρισμό με νερό αντί για την αποκλειστική χρήση χαρτιού υγείας και εξηγεί γιατί αυτή η συνήθεια μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική.
Η γιατρός Trisha Pasricha επικαλείται μάλιστα επιστημονική μελέτη που διαπίστωσε σημαντικά μικρότερη μεταφορά μικροβίων στα χέρια όσων χρησιμοποίησαν μπιντέ. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε πριν αλλάξετε τις συνήθειές σας στο μπάνιο.
Τι είναι ο μπιντές και γιατί προτιμάται από το χαρτί υγείας;
Ο μπιντές είναι μια συσκευή που χρησιμοποιεί νερό για τον καθαρισμό της ευαίσθητης περιοχής μετά τη χρήση της τουαλέτας. Μπορεί να είναι μια ξεχωριστή λεκάνη ή ένα σύστημα που τοποθετείται απευθείας στην τουαλέτα.
Σε αρκετές χώρες της Ευρώπης και της Ασίας αποτελεί συνηθισμένο μέρος της καθημερινής υγιεινής. Σε άλλες περιοχές, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες, η χρήση του είναι λιγότερο διαδεδομένη, αν και έχει αποκτήσει μεγαλύτερη δημοσιότητα τα τελευταία χρόνια.
Η βασική διαφορά από το χαρτί υγείας είναι ότι χρησιμοποιεί νερό για την απομάκρυνση των υπολειμμάτων. Έτσι μειώνεται η ανάγκη για επαναλαμβανόμενο σκούπισμα, το οποίο μπορεί να προκαλέσει τριβή και ερεθισμό στο ευαίσθητο δέρμα.
Τι υποστηρίζει η γαστρεντερολόγος του Harvard;
Η Trisha Pasricha, γαστρεντερολόγος και ερευνήτρια με ακαδημαϊκή σύνδεση με την Ιατρική Σχολή του Harvard, έχει εκφράσει δημόσια την προτίμησή της στον μπιντέ. Σε άρθρο της στην Washington Post, τον Οκτώβριο του 2023, εξήγησε γιατί θεωρεί ότι ο καθαρισμός με νερό αποτελεί μια καλή εναλλακτική στο στεγνό χαρτί υγείας.
Η γιατρός επισημαίνει ότι ο μπιντές μπορεί να προσφέρει πιο ήπιο καθαρισμό και να περιορίσει τη μεταφορά μικροβίων στα χέρια κατά τη διαδικασία της προσωπικής υγιεινής.
Η ίδια αναφέρεται επίσης στην άνεση που μπορεί να προσφέρει το νερό σε ανθρώπους με ευαίσθητο δέρμα ή ερεθισμό στην περιοχή του πρωκτού. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ο μπιντές αποτελεί θεραπεία για αιμορροΐδες, δερματικά προβλήματα ή λοιμώξεις.
Η μελέτη που βρήκε σχεδόν δέκα φορές λιγότερα μικρόβια
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της συζήτησης προέρχεται από επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2022 στο περιοδικό Journal of Water and Health. Οι ερευνητές εξέτασαν τη μικροβιακή επιμόλυνση κατά τη χρήση της τουαλέτας με και χωρίς μπιντέ.
Στη μελέτη συμμετείχαν 32 φοιτητές νοσηλευτικής στην Ιαπωνία. Οι συμμετέχοντες φορούσαν ειδικά γάντια και οι επιστήμονες μέτρησαν τα μικρόβια που μεταφέρονταν στην εξωτερική επιφάνεια των γαντιών κατά τον καθαρισμό.
Όταν χρησιμοποιήθηκε μόνο χαρτί υγείας, ο μέσος αριθμός των μικροβιακών αποικιών ήταν περίπου 39.500 ανά γάντι. Με τη χρήση μπιντέ, ο αντίστοιχος αριθμός μειώθηκε περίπου στις 4.150 αποικίες.
Η διαφορά ήταν σημαντική και αντιστοιχούσε σε περίπου εννέαμισι φορές λιγότερη μικροβιακή επιμόλυνση. Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον εύρημα που υποστηρίζει ότι ο καθαρισμός με νερό μπορεί να περιορίζει τη μεταφορά μικροβίων κατά το σκούπισμα.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διευκρίνιση: η μελέτη ήταν μικρή και μέτρησε μικρόβια στα γάντια, όχι την πιθανότητα εμφάνισης λοιμώξεων ή ασθενειών. Επομένως, δεν αποδεικνύει ότι όσοι χρησιμοποιούν μπιντέ αρρωσταίνουν λιγότερο.
Είναι πραγματικά καθαρό το νερό του μπιντέ;
Μία από τις συχνότερες ανησυχίες όσων δεν έχουν χρησιμοποιήσει μπιντέ αφορά την προέλευση του νερού. Πολλοί αναρωτιούνται μήπως το νερό προέρχεται από τη λεκάνη της τουαλέτας ή μήπως επιστρέφει στο σύστημα αφού χρησιμοποιηθεί.
Ένας σωστά εγκατεστημένος μπιντές τροφοδοτείται από την καθαρή παροχή νερού του σπιτιού. Δεν χρησιμοποιεί το νερό που βρίσκεται μέσα στη λεκάνη, ενώ τα κατάλληλα υδραυλικά εξαρτήματα βοηθούν στην αποτροπή ανεπιθύμητης επιστροφής νερού στο δίκτυο.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε μπιντές είναι αυτομάτως απαλλαγμένος από μικρόβια. Το ακροφύσιο που ψεκάζει το νερό μπορεί να επιμολυνθεί, ιδιαίτερα όταν η συσκευή δεν συντηρείται ή δεν καθαρίζεται σωστά.
Μελέτες έχουν εντοπίσει μικροβιακή επιμόλυνση σε ακροφύσια μπιντέ, ιδιαίτερα σε κοινόχρηστες εγκαταστάσεις υγειονομικής περίθαλψης. Γι’ αυτό η σωστή εγκατάσταση, ο καθαρισμός και η συντήρηση έχουν ουσιαστική σημασία.
Μπορεί ο μπιντές να βοηθήσει όσους έχουν αιμορροΐδες ή ερεθισμό;
Η περιοχή γύρω από τον πρωκτό έχει ευαίσθητο δέρμα που μπορεί να ερεθιστεί από την έντονη τριβή. Το επαναλαμβανόμενο σκούπισμα, ιδιαίτερα με σκληρό χαρτί, μπορεί να επιδεινώσει την ενόχληση σε ορισμένους ανθρώπους.
Ο ήπιος καθαρισμός με νερό μπορεί να αποτελεί πιο άνετη επιλογή, ειδικά όταν υπάρχει ευαισθησία ή όταν το σκούπισμα προκαλεί δυσφορία. Μετά το πλύσιμο, η περιοχή μπορεί να στεγνωθεί απαλά, χωρίς τρίψιμο.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για ανθρώπους που προσπαθούν να περιορίσουν τη μηχανική τριβή στην περιοχή. Δεν σημαίνει όμως ότι η χρήση μπιντέ προλαμβάνει ή θεραπεύει τις αιμορροΐδες, τις ραγάδες ή κάποια λοίμωξη.
Αν εμφανίζετε επίμονο πόνο, αιμορραγία, έντονο κνησμό ή ασυνήθιστες εκκρίσεις, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Η επιλογή του τρόπου καθαρισμού δεν αντικαθιστά τη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία.
Γιατί η υπερβολική χρήση δεν είναι πάντα καλύτερη;
Παρότι ο μπιντές μπορεί να προσφέρει άνετο καθαρισμό, η υπερβολική χρήση του δεν είναι απαραίτητα ωφέλιμη. Το πολύ δυνατό νερό, οι παρατεταμένοι ψεκασμοί και ο επαναλαμβανόμενος καθαρισμός μπορεί να ερεθίσουν την ευαίσθητη περιοχή.
Στη σχετική επιστημονική βιβλιογραφία έχουν περιγραφεί προβλήματα όπως κνησμός και ερεθισμός σε ορισμένους χρήστες που καθαρίζουν υπερβολικά την περιοχή. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι ειδικοί συνιστούν ήπιες πρακτικές υγιεινής.
Η σωστή χρήση δεν απαιτεί μεγάλη πίεση ή πολλή ώρα. Ένας σύντομος καθαρισμός με ήπια ροή νερού είναι συνήθως αρκετός για την καθημερινή φροντίδα.
Για την ευαίσθητη περιοχή των γεννητικών οργάνων χρειάζεται επίσης προσοχή στην κατεύθυνση του νερού. Η ροή δεν πρέπει να μεταφέρει υπολείμματα από την περιοχή του πρωκτού προς τα γεννητικά όργανα, ενώ πρέπει να αποφεύγεται η εσωτερική κολπική πλύση.
Τι ισχύει για το χαρτί υγείας μίας στρώσης;
Η Trisha Pasricha έχει αναφερθεί και στην επιλογή του χαρτιού υγείας. Για όσους δεν επιθυμούν να χρησιμοποιούν μπιντέ, προτείνει να προτιμούν πιο απαλό χαρτί, με δύο ή περισσότερες στρώσεις.
Η λογική είναι ότι ένα πιο ανθεκτικό και μαλακό χαρτί μπορεί να μειώσει την ανάγκη για έντονο σκούπισμα. Αυτό μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους που εμφανίζουν εύκολα ερεθισμό.
Δεν υπάρχουν όμως επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι κάθε χαρτί δύο στρώσεων είναι υποχρεωτικά πιο υγιεινό από κάθε χαρτί μίας στρώσης. Σημασία έχουν η απαλότητα, η αντοχή και κυρίως ο τρόπος χρήσης του.
Είτε χρησιμοποιείτε μπιντέ είτε χαρτί υγείας, καλό είναι να αποφεύγετε το έντονο τρίψιμο. Η περιοχή χρειάζεται απαλό καθαρισμό, όχι υπερβολική πίεση.
Πώς χρησιμοποιούμε σωστά τον μπιντέ;
Η χρήση του μπιντέ είναι σχετικά απλή, αλλά χρειάζεται λίγη εξοικείωση, ειδικά όταν πρόκειται για ένα σύγχρονο σύστημα που τοποθετείται πάνω στη λεκάνη.
- Ξεκινήστε με χαμηλή πίεση νερού. Ρυθμίστε τη ροή ώστε να είναι ήπια και άνετη, χωρίς να προκαλεί δυσφορία.
- Χρησιμοποιήστε κατάλληλη θερμοκρασία. Αν η συσκευή διαθέτει ζεστό νερό, επιλέξτε χλιαρή θερμοκρασία και αποφύγετε το πολύ ζεστό νερό.
- Διατηρήστε σωστή κατεύθυνση. Αποφύγετε την επαφή του ακροφυσίου με το σώμα και φροντίστε το νερό να μη μεταφέρει υπολείμματα προς τα γεννητικά όργανα.
- Στεγνώστε απαλά την περιοχή. Χρησιμοποιήστε λίγο καθαρό χαρτί υγείας ή μια κατάλληλη καθαρή πετσέτα, χωρίς έντονο τρίψιμο.
- Καθαρίζετε τακτικά τη συσκευή. Ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή για το ακροφύσιο και τα υπόλοιπα εξαρτήματα.
Μην ξεχνάτε ότι ο μπιντές δεν αντικαθιστά το πλύσιμο των χεριών. Μετά τη χρήση της τουαλέτας εξακολουθεί να είναι απαραίτητος ο καθαρισμός με σαπούνι και νερό.
Είναι ο μπιντές καλύτερος και για το περιβάλλον;
Ένα ακόμη επιχείρημα υπέρ του μπιντέ είναι η δυνατότητα μείωσης της χρήσης χαρτιού υγείας. Η παραγωγή χαρτιού απαιτεί πρώτες ύλες, νερό και ενέργεια, ενώ η μεταφορά και η συσκευασία του έχουν επίσης περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ένα σύστημα μπιντέ μπορεί να περιορίσει την ποσότητα χαρτιού που καταναλώνει ένα νοικοκυριό. Από την άλλη πλευρά, η ίδια η συσκευή χρησιμοποιεί νερό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ηλεκτρική ενέργεια για τη θέρμανση ή το στέγνωμα.
Το συνολικό περιβαλλοντικό όφελος εξαρτάται από τον τύπο της συσκευής, τη συχνότητα χρήσης και την ποσότητα χαρτιού που αντικαθίσταται. Δεν είναι επομένως σωστό να θεωρούμε ότι κάθε μπιντές έχει αυτομάτως μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε όλες τις συνθήκες.
Αξίζει τελικά να αντικαταστήσουμε το χαρτί υγείας με μπιντέ;
Ο μπιντές μπορεί να αποτελέσει μια πρακτική και πιο ήπια μέθοδο καθαρισμού για πολλούς ανθρώπους. Υπάρχουν μάλιστα επιστημονικά στοιχεία που δείχνουν ότι μπορεί να μειώνει τη μεταφορά μικροβίων στα χέρια κατά τη διαδικασία του καθαρισμού.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η χρήση του προλαμβάνει λοιμώξεις ή ότι είναι η ιδανική επιλογή για κάθε άνθρωπο. Η σωστή χρήση, η ήπια πίεση του νερού και η καθαριότητα της συσκευής παραμένουν σημαντικές.
Δεν είναι επίσης απαραίτητο να εγκαταλείψετε εντελώς το χαρτί υγείας. Πολλοί χρησιμοποιούν το νερό για καθαρισμό και μια μικρή ποσότητα χαρτιού για απαλό στέγνωμα.
Η συζήτηση που άνοιξε η Trisha Pasricha μας υπενθυμίζει ότι ακόμη και μια τόσο απλή καθημερινή συνήθεια αξίζει να εξετάζεται με βάση τα επιστημονικά δεδομένα. Και τελικά, αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι η αποκλειστική επιλογή μιας μεθόδου, αλλά ο σωστός και ασφαλής καθαρισμός.
Δείτε επίσης τα σχετικά βίντεο:
Πηγές:
