Η χώρα που δεν έχει ούτε ένα φανάρι στους δρόμους της – και όμως λειτουργεί άψογα
Σε έναν κόσμο όπου τα φανάρια είναι τόσο αυτονόητα όσο και τα πεζοδρόμια, υπάρχει μια χώρα που αποφάσισε να κάνει το ακριβώς αντίθετο. Να μην έχει ούτε ένα φωτεινό σηματοδότη. Όχι επειδή δεν μπορούσε. Αλλά επειδή δεν ήθελε.
Κι όμως, η κυκλοφορία εκεί όχι μόνο δεν είναι χαοτική, αλλά θεωρείται από τις πιο ήρεμες στον κόσμο.
Πού βρίσκεται αυτή η διαφορετική χώρα
Ο λόγος για το Μπουτάν, ένα μικρό βασίλειο στη Νότια Ασία, σκαρφαλωμένο στα Ιμαλάια. Συνορεύει με την Ινδία και την Κίνα και έχει πληθυσμό λίγο μικρότερο από 800.000 κατοίκους.
Όποιος οδηγήσει έστω και λίγα λεπτά στους δρόμους του, θα παρατηρήσει κάτι εντυπωσιακό. Δεν υπάρχει ούτε ένα φανάρι. Ούτε στις πόλεις, ούτε στις πρωτεύουσες, ούτε στις «δύσκολες» διασταυρώσεις.
Και όμως, κανείς δεν κορνάρει νευρικά. Κανείς δεν βιάζεται.
Γιατί το Μπουτάν είπε “όχι” στα φανάρια
Η απουσία των φαναριών δεν έχει καμία σχέση με έλλειψη υποδομών. Είναι μια καθαρά συνειδητή επιλογή που βασίζεται στην κουλτούρα της χώρας.
Στο Μπουτάν, η καθημερινότητα περιστρέφεται γύρω από την ευγένεια, την ηρεμία και τον σεβασμό. Η κυκλοφορία δεν θεωρείται απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά κομμάτι της κοινωνικής αρμονίας.
Οι κάτοικοι πιστεύουν ότι η ανθρώπινη επαφή είναι πιο σημαντική από την αυτοματοποίηση. Και αυτό ισχύει ακόμα και στον δρόμο.
Το πείραμα του 1995 που απέτυχε σε μία μέρα
Το 1995, η κυβέρνηση δοκίμασε να εγκαταστήσει το πρώτο φανάρι σε πολυσύχναστη διασταύρωση της πρωτεύουσας Θίμπου.
Το αποτέλεσμα; Το φανάρι έμεινε στη θέση του μόλις μία ημέρα.
Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες. Οδηγοί και πεζοί το χαρακτήρισαν ψυχρό, απρόσωπο και εντελώς ξένο προς την κουλτούρα τους. Ένιωσαν ότι τους αφαιρούσε την ανθρώπινη επικοινωνία που είχαν αναπτύξει με τους τροχονόμους.
Έτσι, το φανάρι απομακρύνθηκε και δεν επέστρεψε ποτέ.
Ο ρόλος-κλειδί των τροχονόμων
Στο Μπουτάν, οι τροχονόμοι είναι η καρδιά του οδικού συστήματος. Δεν στέκονται απλώς σε μια διασταύρωση. Ρυθμίζουν την κυκλοφορία με ακρίβεια, παρατηρώντας συνεχώς τη ροή των οχημάτων και των πεζών.
Η εκπαίδευσή τους είναι αυστηρή και συνεχής. Μαθαίνουν να δίνουν σήματα με απόλυτη σαφήνεια και να αντιδρούν άμεσα σε κάθε αλλαγή.
Κανένας τροχονόμος δεν μένει στο ίδιο σημείο πάνω από 30 λεπτά. Έτσι διατηρείται η συγκέντρωση στο μέγιστο και μειώνονται τα λάθη.
Χαμηλές ταχύτητες, λιγότερο άγχος
Οι ταχύτητες στους δρόμους του Μπουτάν είναι χαμηλές. Συνήθως κυμαίνονται από 30 έως 50 χιλιόμετρα την ώρα.
Οι οδηγοί είναι συνηθισμένοι σε δύσκολες διαδρομές, συχνά σε ορεινά μονοπάτια, και έχουν μάθει να οδηγούν με προσοχή. Η βιασύνη απλώς δεν χωρά στην καθημερινότητά τους.
Αυτός ο συνδυασμός χαμηλών ταχυτήτων και ανθρώπινης ρύθμισης κάνει την απουσία φαναριών σχεδόν… αόρατη.
Τι γίνεται με την αυξημένη κίνηση
Τα τελευταία χρόνια, η κυκλοφορία έχει αυξηθεί. Το Μπουτάν όμως δεν άλλαξε φιλοσοφία.
Αντί για φανάρια, δημιούργησε κυκλικούς κόμβους στα πιο πολυσύχναστα σημεία. Πρόκειται για μια σύγχρονη λύση που σέβεται τη ροή και ταυτόχρονα δεν συγκρούεται με την κουλτούρα της χώρας.
Έτσι, η κυκλοφορία παραμένει ομαλή χωρίς να χαθεί ο ανθρώπινος χαρακτήρας της.
Λιγότερα αυτοκίνητα, πιο καθαρό περιβάλλον
Ένας ακόμη λόγος που το σύστημα λειτουργεί είναι οι αυστηροί περιορισμοί στα οχήματα. Το Μπουτάν επιβάλλει υψηλούς φόρους και επιτρέπει κυρίως την εισαγωγή καινούριων αυτοκινήτων.
Ο αριθμός των οχημάτων παραμένει χαμηλός, κάτι που βοηθά τόσο την κυκλοφορία όσο και το περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο ότι η χώρα θεωρείται από τις πιο «πράσινες» στον κόσμο.
Μπορεί να λειτουργήσει αυτό αλλού;
Το μοντέλο του Μπουτάν δύσκολα θα εφαρμοζόταν σε μεγάλες μητροπόλεις. Όμως δείχνει κάτι σημαντικό.
Ότι η κυκλοφορία δεν χρειάζεται πάντα περισσότερη τεχνολογία. Μερικές φορές χρειάζεται περισσότερη εμπιστοσύνη, σεβασμό και ανθρώπινη παρουσία.
Και αυτό, ίσως, είναι το πιο πολύτιμο μάθημα που μας δίνει αυτή η μικρή χώρα χωρίς ούτε ένα φανάρι.
