Η κηρήθρα είναι ένας από τους πιο φυσικούς τρόπους για να απολαύσουμε το μέλι, αφού μπορούμε να φάμε μαζί το μέλι και τα χαρακτηριστικά εξαγωνικά κελιά από κερί. Περιέχει κυρίως μέλι, μικρές ποσότητες κεριού και ίχνη άλλων ουσιών που προέρχονται από την κυψέλη.
Μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και το μέλι που περιέχει διαθέτει ορισμένες ενδιαφέρουσες ιδιότητες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κηρήθρα αποτελεί θεραπεία ή ότι προστατεύει από μόνη της την καρδιά, το ήπαρ ή τις λοιμώξεις.
Μπορούμε να φάμε ολόκληρη την κηρήθρα;
Ναι. Η φυσική κηρήθρα είναι βρώσιμη και μπορούμε να μασήσουμε τόσο το μέλι όσο και το κερί που σχηματίζει τα κελιά της.
Το κερί συνήθως μαλακώνει όσο το μασάμε. Μερικοί άνθρωποι το καταπίνουν, ενώ άλλοι προτιμούν να το φτύνουν όταν απομακρυνθεί το μεγαλύτερο μέρος του μελιού. Σε μικρές ποσότητες η κατανάλωσή του θεωρείται γενικά ασφαλής για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες.
Η κηρήθρα μπορεί επίσης να περιέχει ίχνη γύρης και πρόπολης. Οι ποσότητες όμως διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την κυψέλη, την εποχή και τον τρόπο παραγωγής, επομένως δεν μπορούμε να θεωρήσουμε την κηρήθρα αξιόπιστη πηγή αυτών των ουσιών.
Τι περιέχει πραγματικά;
Το μεγαλύτερο μέρος του θρεπτικού περιεχομένου της κηρήθρας προέρχεται από το μέλι. Το μέλι αποτελείται κυρίως από σάκχαρα, ιδιαίτερα γλυκόζη και φρουκτόζη, μαζί με νερό και πολύ μικρότερες ποσότητες οργανικών οξέων, ενζύμων, μετάλλων και φυτικών ενώσεων.
Περιέχει επίσης διάφορες φαινολικές ενώσεις και άλλα αντιοξειδωτικά. Η ποσότητα και το είδος τους δεν είναι ίδια σε όλα τα μέλια, αφού επηρεάζονται μεταξύ άλλων από τα φυτά από τα οποία συνέλεξαν νέκταρ οι μέλισσες.
Το λιγότερο επεξεργασμένο μέλι μπορεί να διατηρεί περισσότερα από ορισμένα θερμοευαίσθητα συστατικά του. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι το ακατέργαστο μέλι είναι πάντοτε διατροφικά ανώτερο ή ότι διαθέτει αποδεδειγμένες θεραπευτικές ιδιότητες.
Μπορεί να ωφελήσει την καρδιά;
Το μέλι έχει μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις σε παράγοντες που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία. Μετα-αναλύσεις ελεγχόμενων δοκιμών έχουν βρει μικρές ευνοϊκές μεταβολές σε ορισμένους δείκτες, όπως η LDL χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια και η HDL χοληστερόλη.
Τα αποτελέσματα όμως δεν σημαίνουν ότι η καθημερινή κατανάλωση μελιού ή κηρήθρας προλαμβάνει την καρδιοπάθεια, το έμφραγμα ή το εγκεφαλικό. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι για αρκετά από τα αποτελέσματα χρειάζονται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες.
Επιπλέον, μελέτες που έχουν εξετάσει απομονωμένες αλκοόλες και λιπαρές ενώσεις του μελισσοκηρού δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτομάτως στην κατανάλωση φυσικής κηρήθρας. Οι ποσότητες αυτών των ουσιών που λαμβάνουμε τρώγοντας λίγο κερί είναι πολύ διαφορετικές από τις συμπυκνωμένες δόσεις που χρησιμοποιούνται σε ερευνητικά σκευάσματα.
Το μέλι έχει πράγματι αντιμικροβιακές ιδιότητες;
Ναι, αλλά εδώ χρειάζεται μια σημαντική διάκριση. Το μέλι μπορεί να εμποδίζει την ανάπτυξη ορισμένων μικροοργανισμών λόγω της υψηλής συγκέντρωσης σακχάρων, της οξύτητάς του και ουσιών όπως το υπεροξείδιο του υδρογόνου που μπορεί να παράγεται μέσω ενζυμικών αντιδράσεων.
Πολλά από αυτά τα αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί στο εργαστήριο. Υπάρχουν επίσης ειδικά παρασκευασμένα προϊόντα ιατρικού μελιού που χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις για την περιποίηση τραυμάτων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση μιας κηρήθρας μπορεί να θεραπεύσει μια βακτηριακή, μυκητιασική ή παρασιτική λοίμωξη μέσα στο σώμα. Η εργαστηριακή αντιμικροβιακή δράση ενός τροφίμου δεν ισοδυναμεί με αποδεδειγμένη θεραπεία μιας λοίμωξης στον άνθρωπο.
Προστατεύει πραγματικά το ήπαρ;
Ο ισχυρισμός ότι η κηρήθρα «προστατεύει το ήπαρ» είναι πιο ισχυρός από ό,τι επιτρέπουν τα διαθέσιμα δεδομένα.
Ορισμένες έρευνες έχουν εξετάσει συμπυκνωμένα μείγματα αλκοολών που απομονώνονται από το μελισσοκέρι και έχουν αναφέρει πιθανές επιδράσεις σε συγκεκριμένους δείκτες. Τα παρασκευάσματα αυτά όμως δεν είναι το ίδιο πράγμα με το να τρώμε φυσική κηρήθρα.
Επομένως, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να θεωρούμε την κηρήθρα μέσο πρόληψης ή θεραπείας παθήσεων του ήπατος.
Ποιοι πρέπει να προσέχουν;
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, μικρές ποσότητες κηρήθρας μπορούν να καταναλωθούν χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα. Υπάρχουν όμως ορισμένες σημαντικές εξαιρέσεις.
Δεν πρέπει να δίνεται μέλι ή κηρήθρα με μέλι σε παιδιά κάτω των 12 μηνών. Το μέλι μπορεί να περιέχει σπόρια του βακτηρίου Clostridium botulinum, τα οποία στα βρέφη μπορούν να προκαλέσουν τη σπάνια αλλά σοβαρή βρεφική αλλαντίαση.
Προσοχή χρειάζονται επίσης άνθρωποι που έχουν γνωστή αλλεργία σε προϊόντα της μέλισσας ή παρουσιάζουν αντιδράσεις στη γύρη ή στην πρόπολη. Σε περίπτωση προηγούμενης σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης χρειάζεται συμβουλή γιατρού πριν από την κατανάλωση προϊόντων κυψέλης.
Η υπερβολική κατανάλωση του κεριού μπορεί επίσης να προκαλέσει γαστρεντερική ενόχληση σε ορισμένους ανθρώπους. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο η κηρήθρα να καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες.
Και πόση ζάχαρη περιέχει;
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο που συχνά παραβλέπεται. Όσο φυσικό και αν είναι το προϊόν, το μέλι παραμένει κυρίως πηγή απλών σακχάρων.
Η παρουσία αντιοξειδωτικών και άλλων συστατικών δεν σημαίνει ότι μπορούμε να καταναλώνουμε απεριόριστες ποσότητες. Εάν τρώμε τακτικά πολύ μέλι ή κηρήθρα, αυξάνουμε παράλληλα την πρόσληψη σακχάρων και θερμίδων.
Η κηρήθρα λοιπόν μπορεί να είναι ένας ιδιαίτερος και νόστιμος τρόπος να καταναλώσουμε μέλι. Προσφέρει ορισμένες ενδιαφέρουσες φυτικές και βιοδραστικές ενώσεις, αλλά τα πιθανά οφέλη της δεν πρέπει να μετατρέπονται σε θεραπευτικές υποσχέσεις. Η καλύτερη προσέγγιση είναι απλή: μικρή ποσότητα, στο πλαίσιο μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής.
