Με την πρώτη ματιά μοιάζει σαν κάποιος να έχει παγιδεύσει ένα μικροσκοπικό νεφέλωμα μέσα σε έναν πολύτιμο λίθο. Σύννεφα σε καφέ και κοκκινωπές αποχρώσεις, μαζί με φωτεινές λάμψεις διαφορετικών χρωμάτων, δημιουργούν μια εικόνα που θυμίζει περισσότερο φωτογραφία από το Διάστημα παρά πέτρωμα που σχηματίστηκε στη Γη.
Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα εντυπωσιακό φυσικό οπάλιο από το Όρεγκον των ΗΠΑ. Το δείγμα έγινε γνωστό διεθνώς όταν εμφανίστηκε σε δημοπρασία του Bonhams και οι εικόνες του άρχισαν να κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Το οπάλιο των 119 καρατίων από το Όρεγκον
Το συγκεκριμένο δείγμα παρουσιάστηκε ως Very Fine American Contra Luz Opal και προερχόταν από το Opal Butte του Όρεγκον, μια περιοχή γνωστή για την παρουσία οπαλίων.
Ζύγιζε περίπου 119 καράτια και είχε διαστάσεις περίπου 46 × 44 × 10 χιλιοστά. Το 2014 αναφέρθηκε ότι πουλήθηκε σε δημοπρασία του οίκου Bonhams για περίπου 20.000 δολάρια.
Τι δημιουργεί την εικόνα του «νεφελώματος»;
Το πιο παράξενο στοιχείο δεν είναι μόνο οι πολύχρωμες λάμψεις του. Μέσα στο διαφανές σώμα του υπάρχει ένας ιδιαίτερος βοτρυοειδής σχηματισμός ίασπη, δηλαδή μια φυσική δομή με στρογγυλεμένες επιφάνειες που θυμίζουν μικρές φυσαλίδες ή τσαμπί σταφυλιών.
Σε συνδυασμό με τη διαφάνεια και τα χρώματα του οπαλίου, ο σχηματισμός αυτός δημιουργεί οπτικά την εντύπωση ενός σύννεφου ή ενός νεφελώματος που αιωρείται μέσα στον λίθο. Δεν υπάρχει φυσικά τίποτα διαστημικό στο εσωτερικό του· πρόκειται για γεωλογικούς σχηματισμούς που απλώς δημιουργούν μια εντυπωσιακή οπτική ομοιότητα.
Τι σημαίνει Contra Luz Opal;
Ο όρος contra luz προέρχεται από τα ισπανικά και σημαίνει περίπου «κόντρα στο φως». Χρησιμοποιείται για οπάλια στα οποία το παιχνίδι των χρωμάτων γίνεται ιδιαίτερα εντυπωσιακό όταν το φως περνά μέσα από την πέτρα ή την φωτίζει από πίσω.
Το συγκεκριμένο δείγμα έχει διαφανές σώμα, κάτι που επιτρέπει στο φως να εισχωρεί στο εσωτερικό του και να αναδεικνύει τόσο τα χρώματα όσο και τον ασυνήθιστο σχηματισμό που θυμίζει κοσμικό νέφος.
Γιατί τα οπάλια εμφανίζουν τόσα διαφορετικά χρώματα;
Το οπάλιο αποτελείται κυρίως από ενυδατωμένο πυρίτιο. Σε αντίθεση με πολλά γνωστά ορυκτά, δεν διαθέτει κανονική κρυσταλλική δομή και γι’ αυτό περιγράφεται συχνά ως mineraloid, δηλαδή φυσικό υλικό που μοιάζει με ορυκτό αλλά δεν πληροί όλα τα χαρακτηριστικά ενός κρυσταλλικού ορυκτού.
Στα πολύτιμα οπάλια υπάρχουν εξαιρετικά μικρά σφαιρίδια πυριτίου τοποθετημένα σε σχετικά τακτική διάταξη. Όταν το φως περνά ανάμεσά τους, περιθλάται και διαχωρίζεται σε διαφορετικά χρώματα.
Αυτό το οπτικό φαινόμενο ονομάζεται play-of-color, δηλαδή «παιχνίδι χρωμάτων». Ανάλογα με το μέγεθος και τη διάταξη των μικροσκοπικών σφαιριδίων, μπορούν να εμφανιστούν κόκκινες, πορτοκαλί, πράσινες, μπλε ή μοβ λάμψεις.
Γιατί ένα οπάλιο μπορεί να αξίζει τόσο πολύ;
Δεν έχουν όλα τα οπάλια την ίδια εμφάνιση ή αξία. Ένας από τους βασικούς παράγοντες που εξετάζονται είναι η ένταση και η ποικιλία του παιχνιδιού των χρωμάτων. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης το σχέδιο που δημιουργούν τα χρώματα, η διαφάνεια, το βασικό χρώμα του λίθου, το μέγεθος και η συνολική ποιότητα του δείγματος.
Σε αυτή την περίπτωση υπάρχει και ένα επιπλέον χαρακτηριστικό: ο εσωτερικός σχηματισμός που κάνει τον λίθο να μοιάζει με μικροσκοπική κοσμική σκηνή. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν συνδυασμό γεωλογίας και οπτικής που δημιούργησε μία από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες οπαλίου που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο.
Κανένα νεφέλωμα δεν είναι πραγματικά παγιδευμένο μέσα του. Αυτό που βλέπουμε είναι ίσως ακόμη πιο ενδιαφέρον: φυσικές δομές πυριτίου και πετρώματος που, με τη βοήθεια του φωτός, καταφέρνουν να δημιουργούν την εντύπωση ότι ένα μικρό κομμάτι του Διαστήματος βρίσκεται κλεισμένο μέσα σε μια πέτρα.
