Η ξηρότητα του δέρματος είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα και μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Το δέρμα μπορεί να δείχνει θαμπό, να τραβάει, να ξεφλουδίζει ή να προκαλεί κνησμό, ιδιαίτερα τον χειμώνα ή μετά από συχνά ζεστά μπάνια.
Η σωστή ενυδάτωση δεν σημαίνει απλώς ότι «βάζουμε νερό στο δέρμα». Ο βασικός στόχος είναι να βοηθήσουμε τον δερματικό φραγμό να συγκρατεί το νερό και να μειώσουμε την απώλεια υγρασίας προς το περιβάλλον.
Τι σημαίνει πραγματικά «ενυδατωμένο δέρμα»;
Η εξωτερική στιβάδα του δέρματος λειτουργεί σαν προστατευτικό φράγμα. Περιορίζει την απώλεια νερού και βοηθά να παραμένουν έξω ερεθιστικές ουσίες, αλλεργιογόνα και μικροοργανισμοί.
Όταν αυτός ο φραγμός διαταράσσεται, το νερό εξατμίζεται ευκολότερα από την επιφάνεια και το δέρμα γίνεται ξηρό, τραχύ και ευαίσθητο.
Η σωστή ενυδατική φροντίδα επομένως έχει δύο βασικούς στόχους:
- να προσθέσει και να συγκρατήσει νερό στην κεράτινη στιβάδα,
- να περιορίσει την απώλεια υγρασίας από την επιφάνεια.
Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες ξηροδερμίας;
Η ξηρότητα μπορεί να προκληθεί από πολλούς διαφορετικούς παράγοντες.
- Χαμηλή υγρασία: ο κρύος αέρας και η θέρμανση εσωτερικών χώρων μπορούν να μειώσουν την υγρασία του περιβάλλοντος.
- Πολύ ζεστό νερό: τα συχνά και παρατεταμένα ζεστά ντους μπορούν να απομακρύνουν λιπίδια από την επιφάνεια του δέρματος.
- Ισχυρά σαπούνια και καθαριστικά: μπορεί να διαταράξουν τον φυσικό φραγμό του δέρματος.
- Ηλικία: με την πάροδο των χρόνων το δέρμα παράγει λιγότερα φυσικά λιπίδια και συγκρατεί δυσκολότερα την υγρασία.
- Δερματολογικές παθήσεις: όπως ατοπική δερματίτιδα, ψωρίαση και ιχθύαση.
- Ορισμένα φάρμακα ή παθήσεις: μπορούν επίσης να συμβάλλουν στην ξηρότητα.
Ποια είναι η καλύτερη στιγμή για ενυδατική κρέμα;
Μία από τις πιο αποτελεσματικές και απλές πρακτικές είναι να εφαρμόζετε την ενυδατική αμέσως μετά το μπάνιο ή το πλύσιμο, όταν το δέρμα είναι ακόμη ελαφρώς νωπό.
Στεγνώστε το σώμα απαλά, χωρίς έντονο τρίψιμο, και απλώστε την ενυδατική μέσα σε λίγα λεπτά.
Με αυτόν τον τρόπο η κρέμα ή η αλοιφή βοηθά να περιοριστεί η απώλεια του νερού που έχει ήδη απορροφήσει η επιφάνεια.
Κρέμα, λοσιόν ή αλοιφή;
Δεν έχουν όλα τα ενυδατικά προϊόντα την ίδια αποτελεσματικότητα.
- Λοσιόν: είναι πιο ελαφριές και ταιριάζουν συχνά σε φυσιολογικό ή ελαφρώς ξηρό δέρμα.
- Κρέμες: έχουν περισσότερο λιπαρό μέρος και συνήθως ενυδατώνουν καλύτερα.
- Αλοιφές: είναι οι πιο λιπαρές και συνήθως περιορίζουν αποτελεσματικότερα την απώλεια νερού.
Σε πολύ ξηρό ή σκασμένο δέρμα, οι κρέμες και ιδιαίτερα οι αλοιφές είναι συνήθως αποτελεσματικότερες από τις λεπτόρρευστες λοσιόν.
Ποια συστατικά αξίζει να αναζητήσετε;
Μια αποτελεσματική ενυδατική μπορεί να συνδυάζει διαφορετικές κατηγορίες συστατικών.
Υγραντικά
Βοηθούν στη συγκράτηση νερού στην κεράτινη στιβάδα.
- γλυκερίνη,
- υαλουρονικό οξύ,
- ουρία,
- γαλακτικό οξύ.
Μαλακτικά
Γεμίζουν προσωρινά τα κενά ανάμεσα στα κύτταρα της κεράτινης στιβάδας και κάνουν το δέρμα να αισθάνεται πιο λείο.
- λιπαρές αλκοόλες,
- φυτικά έλαια,
- shea butter,
- κεραμίδια.
Αποφρακτικά συστατικά
Δημιουργούν ένα προστατευτικό στρώμα στην επιφάνεια και μειώνουν την απώλεια νερού.
- petrolatum,
- mineral oil,
- dimethicone.
Η βαζελίνη φράζει τους πόρους;
Δεν είναι σωστό να αποφεύγουμε γενικά όλα τα «παράγωγα πετρελαίου».
Το καθαρισμένο petrolatum, δηλαδή η γνωστή βαζελίνη, χρησιμοποιείται ευρέως στη δερματολογία επειδή μειώνει αποτελεσματικά την απώλεια νερού από την επιφάνεια.
Η American Academy of Dermatology τη συστήνει ακόμη και για πολύ ξηρές περιοχές, όπως χείλη και βλέφαρα.
Επίσης, πολλά προϊόντα που έχουν σχεδιαστεί για δέρμα με έκζεμα περιέχουν petrolatum ή mineral oil.
Σε άτομα με τάση για ακμή στο πρόσωπο, η επιλογή προϊόντος πρέπει να γίνεται ανάλογα με την ανοχή του συγκεκριμένου δέρματος, αλλά δεν υπάρχει λόγος να χαρακτηρίζονται όλα αυτά τα συστατικά ως επιβλαβή.
Χρειάζεται toner για σωστή ενυδάτωση;
Όχι. Το toner δεν αποτελεί απαραίτητο βήμα μιας ενυδατικής ρουτίνας.
Τα σύγχρονα ήπια καθαριστικά έχουν σχεδιαστεί ώστε να μην διαταράσσουν σημαντικά το φυσιολογικό pH του δέρματος και δεν χρειάζεται απαραίτητα ένα δεύτερο προϊόν για να το «επαναφέρει».
Σε ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, όσο πιο απλή είναι η ρουτίνα τόσο μικρότερη μπορεί να είναι και η πιθανότητα ερεθισμού.
Πρέπει να αποφεύγονται τα προϊόντα με αλκοόλ;
Δεν είναι όλα τα συστατικά που περιλαμβάνουν τη λέξη «alcohol» ίδια.
Ορισμένες πτητικές αλκοόλες μπορούν να προκαλέσουν ξηρότητα σε ευαίσθητο δέρμα, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σε υψηλές συγκεντρώσεις.
Αντίθετα, συστατικά όπως cetyl alcohol και stearyl alcohol είναι λιπαρές αλκοόλες και χρησιμοποιούνται ως μαλακτικά σε πολλές ενυδατικές κρέμες.
Επομένως, δεν χρειάζεται να απορρίπτετε ένα προϊόν μόνο επειδή βλέπετε τη λέξη «alcohol» στη λίστα των συστατικών.
Πόσο ζεστό πρέπει να είναι το νερό;
Για ξηρό δέρμα είναι προτιμότερο το χλιαρό νερό.
Τα πολύ ζεστά και παρατεταμένα μπάνια μπορούν να αφαιρέσουν φυσικά λιπίδια από την επιφάνεια και να επιδεινώσουν την ξηρότητα.
Η American Academy of Dermatology προτείνει σύντομα μπάνια ή ντους αντί για πολύωρη παραμονή σε καυτό νερό.
Χρειάζεται ενυδατική μία ή περισσότερες φορές την ημέρα;
Η συχνότητα εξαρτάται από το πόσο ξηρό είναι το δέρμα.
Για αρκετούς ανθρώπους μία εφαρμογή μετά το μπάνιο μπορεί να αρκεί. Σε έντονη ξηρότητα μπορεί να χρειάζεται εφαρμογή αρκετές φορές μέσα στην ημέρα, ιδιαίτερα στα χέρια και σε περιοχές που πλένονται συχνά.
Αν το δέρμα αρχίζει να τραβάει, να ξεφλουδίζει ή να προκαλεί κνησμό, είναι λογικό να επαναλαμβάνεται η ενυδάτωση.
Τι ρόλο παίζει το αντηλιακό;
Η υπεριώδης ακτινοβολία συμβάλλει στη φωτογήρανση και μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία και την εμφάνιση του δέρματος.
Η καθημερινή φωτοπροστασία είναι επομένως σημαντική ανεξάρτητα από το αν κάποιος έχει ξηρό ή λιπαρό δέρμα.
Επιλέξτε αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο και εφαρμόστε το σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος.
Χρειάζονται σπιτικές μάσκες για ενυδάτωση;
Όχι. Το αβοκάντο, το μέλι, το γιαούρτι, το ελαιόλαδο, η μπανάνα και το αγγούρι είναι τρόφιμα και όχι τυποποιημένα προϊόντα δερματικής περιποίησης.
Μπορούν να προκαλέσουν:
- ερεθισμό,
- αλλεργική αντίδραση,
- λιπαρότητα,
- επιμόλυνση αν το μείγμα παραμείνει για μεγάλο διάστημα.
Για σταθερή καθημερινή φροντίδα είναι προτιμότερη μια ενυδατική με γνωστή σύνθεση και κατάλληλο σύστημα συντήρησης.
Το ελαιόλαδο είναι καλή ενυδατική για όλους;
Όχι απαραίτητα.
Παρότι το ελαιόλαδο περιέχει λιπαρά οξέα, δεν αποτελεί ιδανική επιλογή για κάθε τύπο δέρματος και ιδιαίτερα για βρέφη, άτομα με ατοπική δερματίτιδα ή πολύ ευαίσθητο δέρμα μπορεί να μην είναι κατάλληλο.
Η ενυδατική κρέμα με σωστά σχεδιασμένο συνδυασμό υγραντικών, μαλακτικών και αποφρακτικών συστατικών είναι συνήθως πιο προβλέψιμη επιλογή.
Πόσο νερό πρέπει να πίνουμε για ενυδατωμένο δέρμα;
Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού.
Δεν υπάρχει όμως ένας γενικός κανόνας ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να πίνει ακριβώς 2 ή 3 λίτρα νερό την ημέρα ειδικά για να ενυδατώσει το δέρμα του.
Οι ανάγκες σε υγρά εξαρτώνται από:
- σωματικό μέγεθος,
- θερμοκρασία περιβάλλοντος,
- σωματική δραστηριότητα,
- διατροφή,
- κατάσταση υγείας,
- εγκυμοσύνη ή θηλασμό.
Αν κάποιος είναι επαρκώς ενυδατωμένος, το να αυξήσει πολύ περισσότερο την κατανάλωση νερού δεν σημαίνει ότι θα διορθώσει από μόνο του την ξηροδερμία.
Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει την υγεία του δέρματος;
Μια ισορροπημένη διατροφή είναι σημαντική για τη συνολική υγεία και επομένως και για το δέρμα.
Δεν υπάρχουν όμως συγκεκριμένες τροφές που να λειτουργούν σαν «ενυδατική κρέμα από μέσα».
Φρούτα, λαχανικά, ψάρια, όσπρια, ξηροί καρποί και πηγές ακόρεστων λιπαρών μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, χωρίς να χρειάζεται να τους αποδίδονται υπερβολικοί ισχυρισμοί για άμεση ενυδάτωση της επιδερμίδας.
Τι σχέση έχει το έκζεμα με την ξηρότητα;
Το ατοπικό έκζεμα χαρακτηρίζεται από διαταραχή του δερματικού φραγμού, φλεγμονή και έντονη ξηρότητα.
Δεν είναι σωστό να λέμε ότι προκαλείται απλώς επειδή το δέρμα είναι ξηρό.
Η τακτική ενυδάτωση αποτελεί όμως βασικό κομμάτι της φροντίδας, επειδή βοηθά στον περιορισμό της απώλειας υγρασίας και στην υποστήριξη του δερματικού φραγμού.
Η ξηροδερμία προκαλεί ραγάδες;
Όχι συνήθως.
Οι ραγάδες δημιουργούνται κυρίως όταν το δέρμα διατείνεται γρήγορα, όπως μπορεί να συμβεί:
- στην εγκυμοσύνη,
- στην εφηβεία,
- με απότομες μεταβολές βάρους,
- σε ορισμένες ορμονικές καταστάσεις,
- με παρατεταμένη χρήση ισχυρών κορτικοστεροειδών σε ορισμένες περιπτώσεις.
Η ενυδάτωση μπορεί να κάνει την επιφάνεια του δέρματος να αισθάνεται καλύτερα, αλλά δεν αποτελεί εγγυημένη μέθοδο πρόληψης ραγάδων.
Πότε η ξηρότητα χρειάζεται δερματολόγο;
Η απλή ξηροδερμία συχνά βελτιώνεται με αλλαγές στη φροντίδα του δέρματος.
Χρειάζεται όμως ιατρική αξιολόγηση αν:
- η ξηρότητα επιμένει παρά την τακτική χρήση ενυδατικής,
- υπάρχει έντονος κνησμός,
- δημιουργούνται βαθιές ρωγμές ή αιμορραγία,
- εμφανίζεται εκτεταμένο εξάνθημα,
- υπάρχουν σημεία λοίμωξης,
- το πρόβλημα εμφανίστηκε ξαφνικά χωρίς εμφανή αιτία.
Μια απλή ρουτίνα για πολύ ξηρό δέρμα
Για τους περισσότερους ανθρώπους δεν χρειάζονται πολλά προϊόντα.
- Κάντε σύντομο ντους με χλιαρό νερό.
- Χρησιμοποιήστε ήπιο καθαριστικό χωρίς έντονο άρωμα όπου χρειάζεται.
- Στεγνώστε απαλά χωρίς τρίψιμο.
- Εφαρμόστε αμέσως μια κρέμα ή αλοιφή πάνω στο ελαφρώς νωπό δέρμα.
- Επαναλάβετε την ενυδάτωση μέσα στην ημέρα αν το δέρμα παραμένει ξηρό.
- Χρησιμοποιείτε καθημερινά αντηλιακό στις εκτεθειμένες περιοχές.
Η αποτελεσματική ενυδάτωση δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η προστασία του δερματικού φραγμού με ήπιο καθαρισμό και κατάλληλη κρέμα ή αλοιφή είναι πολύ πιο σημαντική από περίπλοκες ρουτίνες, toners ή σπιτικές μάσκες.
Πηγές:
