Όταν οδηγούμε, συχνά καταλαβαίνουμε τι θέλει να μας πει μια πινακίδα πριν ακόμη προλάβουμε να διαβάσουμε το κείμενό της. Το σχήμα, το χρώμα και το σύμβολό της έχουν επιλεγεί ώστε ο οδηγός να αναγνωρίζει γρήγορα αν πρόκειται για κίνδυνο, απαγόρευση, υποχρέωση ή πληροφορία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι μεγάλες πράσινες πινακίδες που συναντάμε στα ταξίδια μας. Στην Ελλάδα το πράσινο συνδέεται χαρακτηριστικά με την πληροφοριακή σήμανση των αυτοκινητοδρόμων, ενώ το σύστημα χρωμάτων είναι πιο συγκεκριμένο από όσο ίσως νομίζουμε.
Πώς χωρίζονται οι πινακίδες του ΚΟΚ;
Στον ελληνικό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας οι πινακίδες χωρίζονται σε βασικές κατηγορίες ανάλογα με τον ρόλο τους. Οι κωδικοί που βλέπουμε συχνά σε βιβλία οδήγησης ή σε επεξηγήσεις σημάτων δεν είναι τυχαίοι.
- Κ: πινακίδες αναγγελίας κινδύνου.
- Ρ: ρυθμιστικές πινακίδες, όπως απαγορεύσεις, περιορισμοί και υποχρεώσεις.
- Π: πληροφοριακές πινακίδες.
- Πρ: πρόσθετες πινακίδες που συμπληρώνουν το μήνυμα μιας κύριας πινακίδας.
Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί να κοιτάξουμε μόνο το χρώμα. Η συνολική μορφή μιας πινακίδας μάς δείχνει τι ακριβώς πρέπει να προσέξουμε.
Τι μας δείχνει το σχήμα μιας πινακίδας;
Το σχήμα βοηθά τον οδηγό να αναγνωρίσει γρήγορα το είδος του μηνύματος. Οι περισσότερες πινακίδες αναγγελίας κινδύνου είναι τριγωνικές, ενώ πολλές ρυθμιστικές πινακίδες είναι κυκλικές.
Οι πληροφοριακές πινακίδες είναι συχνά ορθογώνιες ή τετράγωνες, επειδή χρειάζεται να χωρούν ονόματα προορισμών, αποστάσεις, βέλη και άλλα σύμβολα.
Υπάρχουν όμως σημαντικές εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, το STOP έχει το χαρακτηριστικό οκταγωνικό σχήμα, ώστε να αναγνωρίζεται ακόμη και από τη μορφή του. Η παραχώρηση προτεραιότητας επίσης ξεχωρίζει με το ανεστραμμένο τρίγωνό της.
Τι σημαίνουν τα βασικά χρώματα;
Και εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή. Δεν υπάρχει ένας απλός κανόνας του τύπου «κάθε κόκκινη πινακίδα σημαίνει αυτό» ή «κάθε μπλε πινακίδα σημαίνει εκείνο». Το χρώμα λειτουργεί σε συνδυασμό με το σχήμα και το σύμβολο.
- Κόκκινο: χρησιμοποιείται έντονα σε απαγορεύσεις, περιορισμούς και στην επισήμανση ορισμένων σημαντικών κινδύνων.
- Μπλε: εμφανίζεται, μεταξύ άλλων, σε πινακίδες υποχρεωτικής κατεύθυνσης και σε πληροφοριακή σήμανση.
- Πράσινο: αποτελεί το χαρακτηριστικό υπόβαθρο των πληροφοριακών πινακίδων στους ελληνικούς αυτοκινητοδρόμους.
- Λευκό και κίτρινο: χρησιμοποιούνται επίσης σε επιφάνειες, σύμβολα και αναγραφές ανάλογα με το είδος και τη θέση της πινακίδας.
Γιατί οι πινακίδες στους αυτοκινητοδρόμους είναι πράσινες;
Αυτό είναι το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη απορία. Σύμφωνα με τις ελληνικές τεχνικές προδιαγραφές κατακόρυφης σήμανσης, το χαρακτηριστικό χρώμα των αυτοκινητοδρόμων είναι το πράσινο.
Γι’ αυτό οι μεγάλες πληροφοριακές πινακίδες που βρίσκονται πάνω ή δίπλα στον αυτοκινητόδρομο έχουν πράσινο υπόβαθρο. Πάνω τους εμφανίζονται προορισμοί, βέλη, κόμβοι, έξοδοι και άλλες πληροφορίες που επιτρέπουν στον οδηγό να προετοιμαστεί έγκαιρα για την πορεία που πρέπει να ακολουθήσει.
Στις προδιαγραφές των αυτοκινητοδρόμων προβλέπεται επίσης χρωματική διαφοροποίηση των αναγραφών. Οι ελληνικές αναγραφές εμφανίζονται με κίτρινο και οι λατινικές με λευκό, κάτι που κάνει πιο εύκολη τη γρήγορη διάκριση των πληροφοριών.
Τότε τι σημαίνουν οι μπλε πινακίδες κατεύθυνσης;
Εδώ βρίσκεται μια χρήσιμη λεπτομέρεια για όποιον ταξιδεύει συχνά. Στην πληροφοριακή σήμανση του συμβατικού εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου, το βασικό υπόβαθρο είναι μπλε.
Έτσι, το χρώμα μιας μεγάλης πινακίδας μπορεί να σας δώσει μια πρώτη ένδειξη για το είδος του δρόμου στον οποίο κινείστε ή προς τον οποίο κατευθύνεστε.
Μπορεί μάλιστα μια πινακίδα να περιλαμβάνει ένθετο διαφορετικού χρώματος. Για παράδειγμα, σε μπλε πινακίδα μπορεί να εμφανίζεται πράσινο ένθετο όταν κάποια κατεύθυνση οδηγεί προς αυτοκινητόδρομο.
Άρα ο απλός κανόνας που αξίζει να θυμάστε είναι:
- Πράσινο υπόβαθρο: αυτοκινητόδρομος.
- Μπλε υπόβαθρο: συμβατικό εθνικό ή επαρχιακό οδικό δίκτυο.
Αυτό αφορά κυρίως τις μεγάλες πληροφοριακές πινακίδες κατεύθυνσης και όχι κάθε πινακίδα πράσινου ή μπλε χρώματος που μπορεί να συναντήσετε στον δρόμο.
Ποιες είναι οι πινακίδες κινδύνου;
Οι πινακίδες αναγγελίας κινδύνου προειδοποιούν ότι μπροστά υπάρχει μια κατάσταση που απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή. Συνήθως είναι τριγωνικές και ο οδηγός πρέπει να προσαρμόσει έγκαιρα την οδήγησή του.
Μπορούν, για παράδειγμα, να προειδοποιούν για:
- επικίνδυνη στροφή,
- ολισθηρό οδόστρωμα,
- διάβαση πεζών,
- συχνή κίνηση παιδιών,
- διέλευση ζώων,
- έργα στον δρόμο,
- φωτεινή σηματοδότηση που ακολουθεί.
Ένα καλό παράδειγμα του πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε τον ακριβή κωδικό είναι η Κ-16. Η συγκεκριμένη πινακίδα δεν σημαίνει διασταύρωση, αλλά προειδοποιεί για κίνδυνο λόγω συχνής κίνησης παιδιών, όπως κοντά σε σχολεία ή γήπεδα.
Πώς αναγνωρίζουμε τις ρυθμιστικές πινακίδες;
Οι ρυθμιστικές πινακίδες δεν δίνουν απλώς μια πληροφορία. Επιβάλλουν κανόνα που ο οδηγός οφείλει να ακολουθήσει. Σε αυτή την κατηγορία βρίσκονται οι πινακίδες προτεραιότητας, απαγορεύσεων, περιορισμών και υποχρεώσεων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι πινακίδες στάθμευσης:
- Ρ-39: απαγορεύεται η στάθμευση.
- Ρ-40: απαγορεύεται η στάση και η στάθμευση.
Επίσης οι μπλε κυκλικές πινακίδες με λευκό βέλος χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν υποχρεωτική κατεύθυνση. Εδώ λοιπόν το μπλε δεν έχει την ίδια λειτουργία που έχει σε μια μεγάλη ορθογώνια πινακίδα κατεύθυνσης.
Τι πληροφορίες μπορεί να δίνει μια πληροφοριακή πινακίδα;
Η κατηγορία των πληροφοριακών πινακίδων είναι πολύ μεγαλύτερη από τις απλές κατευθύνσεις προς πόλεις. Ο ισχύων ΚΟΚ περιλαμβάνει πινακίδες για προορισμούς, χιλιομετρικές αποστάσεις, τοπωνύμια και πολλές χρήσιμες εγκαταστάσεις.
Μπορούν να δείχνουν, μεταξύ άλλων:
- κατεύθυνση προς συγκεκριμένο προορισμό,
- χιλιομετρικές αποστάσεις,
- αρχή και τέλος κατοικημένης περιοχής,
- είσοδο ή τέλος αυτοκινητοδρόμου,
- χώρο στάθμευσης,
- νοσοκομείο ή σταθμό πρώτων βοηθειών,
- πρατήριο καυσίμων,
- σημείο φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων,
- αεροδρόμιο, λιμάνι ή άλλες εγκαταστάσεις.
Γι’ αυτό δεν είναι σωστό να ταυτίζουμε όλες τις πληροφοριακές πινακίδες αποκλειστικά με ένα χρώμα.
Υπάρχουν και άλλες πράσινες πινακίδες;
Ναι. Το πράσινο δεν σημαίνει πάντοτε «αυτοκινητόδρομος». Για παράδειγμα, ειδικές πινακίδες που δείχνουν εξόδους κινδύνου σε σήραγγες χρησιμοποιούν επίσης πράσινο υπόβαθρο με ανοιχτόχρωμα σύμβολα.
Αυτό δείχνει γιατί στον δρόμο δεν πρέπει να βασιζόμαστε αποκλειστικά σε ένα χρώμα. Το σύμβολο, το σχήμα, το κείμενο και το σημείο στο οποίο βρίσκεται η πινακίδα ολοκληρώνουν το μήνυμα.
Ποια είναι η βασική διαφορά πράσινης και μπλε πινακίδας;
Αν μιλάμε συγκεκριμένα για τις μεγάλες πινακίδες προορισμών στην Ελλάδα, η διαφορά είναι εύκολη να θυμηθείτε: το πράσινο χαρακτηρίζει τον αυτοκινητόδρομο, ενώ το μπλε χρησιμοποιείται στο συμβατικό εθνικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο.
Την επόμενη φορά λοιπόν που θα ταξιδεύετε και θα δείτε μια μεγάλη πράσινη πινακίδα από μακριά, θα γνωρίζετε ήδη κάτι σημαντικό πριν ακόμη διαβάσετε τον προορισμό που αναγράφει. Το χρώμα είναι μέρος της ίδιας της γλώσσας του δρόμου.
