Μια έντονη μυρωδιά καμένου μέσα ή γύρω από το αυτοκίνητο δεν είναι κάτι που πρέπει να αγνοήσετε. Μπορεί να οφείλεται σε κάτι σχετικά απλό, όπως ένας συμπλέκτης που υπερθερμάνθηκε στιγμιαία, αλλά μπορεί επίσης να προειδοποιεί για πρόβλημα στα φρένα, σε ιμάντα, σε ηλεκτρικό κύκλωμα ή για διαρροή υγρού πάνω σε καυτή επιφάνεια.
Το δύσκολο είναι ότι πολλές διαφορετικές βλάβες δημιουργούν παρόμοια μυρωδιά. Γι’ αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία να προσέξετε πότε εμφανίστηκε, από ποιο σημείο φαίνεται να έρχεται και αν συνοδεύεται από καπνό, θόρυβο ή αλλαγή στη συμπεριφορά του αυτοκινήτου.
1. Μήπως έχουν υπερθερμανθεί τα φρένα;
Τα φρένα μετατρέπουν την κινητική ενέργεια του αυτοκινήτου σε θερμότητα μέσω της τριβής. Σε φυσιολογική χρήση αυτή η θερμότητα αποβάλλεται, αλλά η παρατεταμένη ή πολύ έντονη πέδηση μπορεί να ανεβάσει υπερβολικά τη θερμοκρασία.
Αυτό μπορεί να συμβεί ιδιαίτερα:
- σε μεγάλη και απότομη κατηφόρα,
- με συνεχή πίεση στο πεντάλ του φρένου,
- αν μια δαγκάνα έχει κολλήσει και κρατά συνεχώς ένα φρένο ενεργοποιημένο,
- αν το χειρόφρενο δεν έχει απελευθερωθεί πλήρως.
Η οσμή μπορεί να είναι πολύ έντονη και να θυμίζει καμένο λάστιχο ή χημικό υλικό. Αν τα φρένα έχουν υπερθερμανθεί, μπορεί επίσης να μειωθεί η αποτελεσματικότητά τους.
Τι να κάνετε: σταματήστε σε ασφαλές σημείο και αφήστε τα φρένα να κρυώσουν φυσικά. Μην ρίξετε νερό πάνω σε υπερθερμασμένους δίσκους και μην αγγίξετε δίσκους, δαγκάνες ή ζάντες για να ελέγξετε τη θερμοκρασία.
2. Μπορεί να μυρίζει ο συμπλέκτης;
Σε αυτοκίνητο με χειροκίνητο κιβώτιο, ένας υπερθερμασμένος συμπλέκτης μπορεί να δημιουργήσει πολύ χαρακτηριστική μυρωδιά καμένου.
Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν ο συμπλέκτης πατινάρει, δηλαδή όταν οι επιφάνειες τριβής δεν έχουν εμπλακεί πλήρως αλλά τρίβονται μεταξύ τους.
Συνηθισμένες καταστάσεις είναι:
- να κρατάτε το αυτοκίνητο σε ανηφόρα με μισοπατημένο συμπλέκτη,
- να ξεκινάτε επανειλημμένα με πολλές στροφές,
- να κινείστε για πολλή ώρα σε μποτιλιάρισμα αφήνοντας συνεχώς τον συμπλέκτη στο σημείο εμπλοκής,
- να έχει ήδη φθαρεί ο δίσκος και να ολισθαίνει ακόμη και όταν το πεντάλ έχει απελευθερωθεί.
Αν η μυρωδιά εμφανίστηκε μία φορά ύστερα από δύσκολη εκκίνηση σε ανηφόρα και στη συνέχεια εξαφανίστηκε, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο συμπλέκτης χρειάζεται άμεση αντικατάσταση.
Αν όμως η μυρωδιά επανέρχεται, οι στροφές ανεβαίνουν χωρίς αντίστοιχη επιτάχυνση ή δυσκολεύεστε στις αλλαγές ταχυτήτων, χρειάζεται έλεγχος.
3. Ένας ιμάντας μπορεί να προκαλεί τη μυρωδιά;
Ναι. Οι ιμάντες στον χώρο του κινητήρα λειτουργούν συνεχώς όσο ο κινητήρας βρίσκεται σε λειτουργία και μπορούν να παράγουν οσμή καμένου καουτσούκ αν γλιστρούν, τρίβονται ή έχουν αρχίσει να καταστρέφονται.
Μερικές φορές το πρόβλημα δεν βρίσκεται στον ίδιο τον ιμάντα αλλά σε τροχαλία ή εξάρτημα που έχει κολλήσει και αναγκάζει τον ιμάντα να ολισθαίνει πάνω του.
Πιθανές ενδείξεις είναι:
- τσιριχτός ή σφυριχτός θόρυβος από τον κινητήρα,
- ορατή φθορά ή ξέφτισμα στον ιμάντα,
- μυρωδιά καμένου που εμφανίζεται με τον κινητήρα σε λειτουργία,
- προειδοποιητικές ενδείξεις που σχετίζονται με σύστημα φόρτισης ή θερμοκρασία, ανάλογα με το ποιο εξάρτημα κινεί ο ιμάντας.
Μην πλησιάζετε ποτέ τα χέρια σας σε ιμάντες, τροχαλίες ή άλλα κινούμενα μέρη όσο ο κινητήρας λειτουργεί.
4. Μήπως στάζει λάδι ή άλλο υγρό σε καυτή επιφάνεια;
Μια μυρωδιά που ο οδηγός περιγράφει ως «καμένο λάστιχο» μπορεί στην πραγματικότητα να προέρχεται από λάδι κινητήρα ή άλλο υγρό που πέφτει πάνω σε καυτά μεταλλικά μέρη ή στο σύστημα εξαγωγής.
Ενδείξεις πιθανής διαρροής είναι:
- κηλίδες κάτω από το αυτοκίνητο,
- ορατή υγρασία στον χώρο του κινητήρα,
- μικρός καπνός από σημείο όπου πέφτει υγρό σε θερμή επιφάνεια,
- πτώση στάθμης λαδιού ή άλλου υγρού.
Το χρώμα και η μυρωδιά του υγρού μπορούν να βοηθήσουν τον τεχνικό στη διάγνωση, αλλά δεν χρειάζεται να αγγίξετε ή να μυρίσετε από κοντά άγνωστα υγρά.
Αν υπάρχει διαρροή πάνω σε πολύ θερμή επιφάνεια, το πρόβλημα χρειάζεται έλεγχο γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει και κίνδυνος φωτιάς.
5. Μπορεί να είναι ηλεκτρικό πρόβλημα;
Ναι. Καμένη μόνωση καλωδίων ή πλαστικό που υπερθερμαίνεται μπορεί να δημιουργήσει μυρωδιά που θυμίζει καμένο καουτσούκ ή πλαστικό.
Προσέξτε ιδιαίτερα αν η μυρωδιά συνοδεύεται από:
- καπνό μέσα ή γύρω από το ταμπλό,
- φώτα που αναβοσβήνουν,
- ηλεκτρικές λειτουργίες που σταματούν ξαφνικά,
- καμένες ασφάλειες,
- έντονη οσμή λιωμένου πλαστικού.
Η ηλεκτρική υπερθέρμανση δεν είναι κατάσταση για πειραματισμούς. Αν η μυρωδιά είναι έντονη ή υπάρχει καπνός, σταματήστε με ασφάλεια και μην συνεχίσετε την οδήγηση μέχρι να αξιολογηθεί το πρόβλημα.
Τι πρέπει να κάνετε μόλις μυρίσετε κάτι καμένο;
Αν η μυρωδιά είναι έντονη ή εμφανίζεται ξαφνικά ενώ οδηγείτε, μην προσπαθήσετε απλώς να συνεχίσετε μέχρι τον προορισμό σας.
- Μειώστε ταχύτητα και σταματήστε σε ασφαλές σημείο.
- Σβήστε τον κινητήρα αν υπάρχει έντονη μυρωδιά, καπνός ή άλλη ένδειξη σοβαρού προβλήματος.
- Ελέγξτε το ταμπλό για προειδοποιητικές ενδείξεις θερμοκρασίας, λαδιού, φόρτισης ή φρένων.
- Κοιτάξτε από ασφαλή απόσταση αν υπάρχει καπνός κάτω από το αυτοκίνητο, κοντά σε τροχό ή στον χώρο του κινητήρα.
- Μην αγγίζετε θερμά εξαρτήματα.
Σημαντικό: Αν βλέπετε καπνό ή φλόγες από τον χώρο του κινητήρα, μην ανοίξετε το καπό. Απομακρυνθείτε από το όχημα και καλέστε το 112.
Πότε μπορείτε να συνεχίσετε και πότε όχι;
Αν η οσμή ήταν στιγμιαία, για παράδειγμα μετά από μια δύσκολη εκκίνηση σε ανηφόρα με χειροκίνητο αυτοκίνητο, εξαφανίστηκε γρήγορα και δεν υπάρχει κανένα άλλο σύμπτωμα, μπορεί να μην υπάρχει άμεση βλάβη.
Δεν πρέπει όμως να συνεχίσετε κανονικά αν υπάρχει:
- καπνός ή φλόγα,
- πολύ έντονη μυρωδιά που δεν υποχωρεί,
- μειωμένη απόδοση των φρένων,
- μαλακό ή ασυνήθιστο πεντάλ φρένου,
- έντονος θόρυβος από τον κινητήρα,
- προειδοποιητική ένδειξη στο ταμπλό,
- απώλεια ισχύος ή υπερθέρμανση,
- εμφανής διαρροή υγρού.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι προτιμότερο να ζητηθεί οδική βοήθεια ή τεχνικός έλεγχος αντί να συνεχίσετε την οδήγηση.
Πώς αποφεύγετε την υπερθέρμανση των φρένων σε μεγάλη κατηφόρα;
Η συνεχής πίεση στο πεντάλ μπορεί να θερμάνει υπερβολικά τα φρένα. Σε μεγάλη ή απότομη κατηφόρα, μειώστε την ταχύτητα πριν αρχίσει η κάθοδος και χρησιμοποιήστε κατάλληλη χαμηλότερη σχέση ώστε να αξιοποιείται και η επιβράδυνση από το σύστημα μετάδοσης.
Σε χειροκίνητο κιβώτιο αυτό σημαίνει χαμηλότερη σχέση. Σε αυτόματο κιβώτιο μπορεί να υπάρχει θέση ή λειτουργία που επιτρέπει χαμηλότερες σχέσεις ή αυξημένο engine braking, ανάλογα με το μοντέλο.
Μην κατεβαίνετε μεγάλη κατηφόρα με το κιβώτιο στη νεκρά, γιατί χάνετε την επιβράδυνση του κινητήρα και επιβαρύνετε περισσότερο τα φρένα.
Πώς προστατεύετε τον συμπλέκτη;
Σε χειροκίνητο αυτοκίνητο, αποφύγετε να κρατάτε το όχημα ακίνητο σε ανηφόρα χρησιμοποιώντας τον συμπλέκτη στο σημείο τριβής. Χρησιμοποιήστε φρένο ή χειρόφρενο.
Στην αργή κυκλοφορία, αν πρόκειται να μείνετε σταματημένοι για λίγο, πατήστε πλήρως τον συμπλέκτη ή βάλτε νεκρά αντί να τον αφήνετε συνεχώς να πατινάρει.
Μπορεί ένα διαγνωστικό να βρει την αιτία;
Όχι πάντα. Ένα ηλεκτρονικό διαγνωστικό μπορεί να αποκαλύψει σφάλματα που έχουν καταγραφεί από τις ηλεκτρονικές μονάδες του αυτοκινήτου, αλλά δεν μπορεί να διαπιστώσει από μόνο του αν ένας συμπλέκτης έχει φθαρεί, αν μια δαγκάνα φρένου έχει κολλήσει ή αν ένας ιμάντας τρίβεται.
Η σωστή διάγνωση συχνά απαιτεί συνδυασμό οπτικού ελέγχου, δοκιμής του αυτοκινήτου και ελέγχου των επιμέρους μηχανικών συστημάτων.
Η μυρωδιά είναι σύμπτωμα, όχι διάγνωση
Το σημαντικό είναι να μην προσπαθήσετε να μαντέψετε τη βλάβη μόνο από την οσμή. Η στιγμή που εμφανίζεται δίνει πολύτιμες πληροφορίες: μετά από κατηφόρα δείχνει περισσότερο προς τα φρένα, μετά από δύσκολη εκκίνηση προς τον συμπλέκτη, ενώ μυρωδιά από τον χώρο του κινητήρα μαζί με θόρυβο μπορεί να κατευθύνει την προσοχή σε ιμάντα ή άλλο μηχανικό εξάρτημα.
Αν η μυρωδιά επανέρχεται ή συνοδεύεται από οποιοδήποτε άλλο σύμπτωμα, ένας έγκαιρος έλεγχος είναι πολύ πιο ασφαλής και συνήθως πολύ φθηνότερος από το να περιμένετε μέχρι να εξελιχθεί η βλάβη.
