Τις πολύ ζεστές ημέρες, ένα αυτοκίνητο που έχει μείνει στον ήλιο μπορεί να γίνει αποπνικτικό μέσα σε λίγα λεπτά. Αν όμως το A/C φαίνεται να χρειάζεται υπερβολικά πολύ χρόνο για να κατεβάσει τη θερμοκρασία, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται αμέσως επισκευή.
Ο τρόπος που χρησιμοποιούμε τον κλιματισμό, η κατάσταση του φίλτρου καμπίνας και η σωστή λειτουργία του ίδιου του συστήματος μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά ψύχεται το εσωτερικό.
Πώς λειτουργεί στην πραγματικότητα το A/C του αυτοκινήτου;
Ο κλιματισμός δεν «παράγει κρύο» με την κυριολεκτική έννοια. Αφαιρεί θερμότητα από τον αέρα της καμπίνας και τη μεταφέρει προς το εξωτερικό περιβάλλον μέσω ενός κλειστού κυκλώματος ψυκτικού μέσου.
Τα βασικά εξαρτήματα είναι:
- Συμπιεστής: συμπιέζει και κυκλοφορεί το ψυκτικό μέσο στο σύστημα.
- Συμπυκνωτής: βρίσκεται συνήθως στο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου και αποβάλλει θερμότητα προς τον εξωτερικό αέρα. Εκεί το ψυκτικό μετατρέπεται από αέριο υψηλής πίεσης σε υγρό.
- Βαλβίδα εκτόνωσης ή αντίστοιχη διάταξη: μειώνει την πίεση και ελέγχει τη ροή του ψυκτικού προς τον εξατμιστή.
- Εξατμιστής: βρίσκεται μέσα στο σύστημα αερισμού της καμπίνας. Απορροφά θερμότητα από τον αέρα και το ψυκτικό εξατμίζεται.
- Ψυκτικό μέσο: κυκλοφορεί συνεχώς μέσα στο κλειστό κύκλωμα μεταφέροντας θερμότητα.
Ο ανεμιστήρας περνά αέρα μέσα από τον ψυχρό εξατμιστή και στη συνέχεια τον στέλνει από τους αεραγωγούς προς την καμπίνα.
Τι να κάνετε όταν το αυτοκίνητο έχει μείνει στον ήλιο;
Αν η καμπίνα έχει πυρώσει, μην περιμένετε από το A/C να απομακρύνει αμέσως όλη αυτή τη συσσωρευμένη θερμότητα.
Η πιο αποτελεσματική πρώτη κίνηση είναι να ανοίξετε τις πόρτες ή τα παράθυρα για λίγο ώστε να φύγει ο πολύ θερμός αέρας. Αν ξεκινήσετε αμέσως, μπορείτε να κινηθείτε για σύντομο διάστημα με λίγο ανοιχτά τα παράθυρα.
Στη συνέχεια:
- Κλείστε τα παράθυρα.
- Ενεργοποιήστε το A/C.
- Χρησιμοποιήστε υψηλότερη ταχύτητα ανεμιστήρα στην αρχή.
- Ενεργοποιήστε την ανακύκλωση αέρα όταν η καμπίνα αρχίσει να ψύχεται.
Με αυτόν τον τρόπο το σύστημα δεν χρειάζεται να ψύξει από την αρχή όλο τον καυτό αέρα που είχε παγιδευτεί στο εσωτερικό.
Γιατί βοηθά η ανακύκλωση αέρα;
Με την ανακύκλωση ενεργοποιημένη, το σύστημα χρησιμοποιεί κυρίως τον αέρα που βρίσκεται ήδη μέσα στην καμπίνα αντί να εισάγει συνεχώς θερμό αέρα από έξω.
Μόλις λοιπόν το εσωτερικό αρχίσει να κρυώνει, το A/C έχει ευκολότερη δουλειά. Αν έξω έχει 38°C και μέσα έχετε ήδη κατεβάσει τη θερμοκρασία αρκετά χαμηλότερα, είναι πιο αποδοτικό να συνεχίζει να ψύχει τον ήδη δροσερότερο εσωτερικό αέρα.
Η ανακύκλωση δεν χρειάζεται απαραίτητα να παραμένει ενεργοποιημένη σε κάθε περίσταση. Σε αυτοκίνητα με αυτόματο κλιματισμό, το ίδιο το σύστημα μπορεί να ελέγχει πότε χρησιμοποιείται.
Μήπως φταίει το φίλτρο καμπίνας;
Ένα πολύ βρώμικο φίλτρο καμπίνας μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ροή αέρα από τους αεραγωγούς. Το A/C μπορεί να παράγει κρύο αέρα, αλλά ο οδηγός να αισθάνεται ότι «δεν αποδίδει» επειδή περνά πολύ μικρή ποσότητα αέρα.
Ενδείξεις ότι το φίλτρο χρειάζεται έλεγχο είναι:
- αισθητά μειωμένη ροή αέρα,
- ο ανεμιστήρας ακούγεται δυνατά αλλά βγαίνει λίγο αέρας,
- τα τζάμια θαμπώνουν πιο εύκολα,
- το φίλτρο έχει ξεπεράσει το διάστημα αντικατάστασης που προβλέπει ο κατασκευαστής.
Δεν υπάρχει ένας κανόνας «κάθε 6 ή 12 μήνες» που να ισχύει για όλα τα αυτοκίνητα. Ακολουθήστε το πρόγραμμα συντήρησης του κατασκευαστή και λάβετε υπόψη ότι η οδήγηση σε πολλή σκόνη ή έντονη αστική ρύπανση μπορεί να απαιτήσει συχνότερη αλλαγή.
Χρειάζεται το A/C συχνά «γέμισμα» με ψυκτικό;
Το σύστημα κλιματισμού είναι κλειστό κύκλωμα. Το ψυκτικό μέσο κυκλοφορεί ξανά και ξανά και δεν καταναλώνεται όπως το καύσιμο ή το λάδι του κινητήρα.
Αν η ποσότητά του έχει μειωθεί αρκετά ώστε να επηρεάζεται αισθητά η ψύξη, μπορεί να υπάρχει διαρροή. Η απλή προσθήκη ψυκτικού χωρίς έλεγχο της αιτίας δεν αποτελεί σωστή μόνιμη λύση.
Ο έλεγχος και η φόρτιση του κυκλώματος πρέπει να γίνονται με κατάλληλο εξοπλισμό από επαγγελματία, με τη σωστή ποσότητα και τον σωστό τύπο ψυκτικού που προβλέπει ο κατασκευαστής.
Ποια θερμοκρασία πρέπει να βάζετε;
Δεν υπάρχει μία «μαγική» ρύθμιση που να προσφέρει μέγιστη απόδοση σε όλα τα αυτοκίνητα. Σε ένα σύστημα αυτόματου κλιματισμού είναι συνήθως καλύτερο να επιλέξετε μια άνετη θερμοκρασία και να αφήσετε το σύστημα να ρυθμίσει μόνο του ανεμιστήρα και ροή αέρα.
Η μόνιμη επιλογή της χαμηλότερης δυνατής θερμοκρασίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η καμπίνα θα κρυώσει γρηγορότερα σε κάθε αυτοκίνητο. Αν το σύστημα διαθέτει αυτόματο climate control, χρησιμοποιήστε τη λειτουργία όπως προβλέπεται από τον κατασκευαστή.
Επηρεάζει το A/C την κατανάλωση;
Ναι. Ο κλιματισμός χρειάζεται ενέργεια. Σε συμβατικά αυτοκίνητα ο συμπιεστής επιβαρύνει άμεσα ή έμμεσα τον κινητήρα, ενώ σε υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα η απαιτούμενη ενέργεια προέρχεται από το ηλεκτρικό σύστημα.
Το πόσο επηρεάζεται η κατανάλωση δεν είναι σταθερό ποσοστό. Εξαρτάται από:
- την εξωτερική θερμοκρασία,
- την αρχική θερμοκρασία της καμπίνας,
- το είδος του αυτοκινήτου,
- την ταχύτητα οδήγησης,
- τη ρύθμιση του A/C,
- την απόδοση του ίδιου του συστήματος.
Σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, το A/C μπορεί να αποτελέσει σημαντικό ενεργειακό φορτίο, ιδιαίτερα στην αρχική φάση ψύξης.
Παράθυρα ή κλιματισμός;
Σε χαμηλές ταχύτητες, τα ανοιχτά παράθυρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λίγο ώστε να αποβληθεί ο θερμός αέρας χωρίς να καταναλώνεται ενέργεια από το A/C.
Σε υψηλότερες ταχύτητες όμως τα ανοιχτά παράθυρα αυξάνουν την αεροδυναμική αντίσταση. Γι’ αυτό το U.S. Department of Energy συνιστά γενικά ανοιχτά παράθυρα στις χαμηλές ταχύτητες και χρήση A/C με κλειστά παράθυρα σε ταχύτητες αυτοκινητοδρόμου.
Ποια σημάδια δείχνουν ότι υπάρχει πρόβλημα;
Αν η σωστή χρήση δεν βελτιώνει την απόδοση, τότε μπορεί να υπάρχει πραγματική βλάβη ή ανάγκη συντήρησης.
Προσέξτε ιδιαίτερα:
- Ο αέρας δεν κρυώνει αρκετά: μπορεί να υπάρχει διαρροή ψυκτικού, πρόβλημα στον συμπιεστή, στον συμπυκνωτή ή σε άλλο εξάρτημα.
- Η ροή αέρα είναι πολύ μικρή: πιθανή αιτία είναι βουλωμένο φίλτρο καμπίνας ή πρόβλημα στον ανεμιστήρα.
- Η ψύξη λειτουργεί διακοπτόμενα: χρειάζεται διάγνωση, καθώς υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες.
- Ακούγονται ασυνήθιστοι θόρυβοι: δεν πρέπει να αγνοούνται, ιδιαίτερα αν ξεκινούν όταν ενεργοποιείται το A/C.
- Υπάρχει έντονη μυρωδιά μούχλας: μπορεί να σχετίζεται με υγρασία, φίλτρο καμπίνας ή μικροοργανισμούς στην περιοχή του εξατμιστή.
Γιατί το A/C δεν ψύχει καλά όταν είστε σταματημένοι;
Σε ορισμένες βλάβες, ο κλιματισμός μπορεί να ψύχει καλύτερα όταν το αυτοκίνητο κινείται και χειρότερα όταν μένει ακίνητο. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με τη ροή αέρα από τον συμπυκνωτή ή με τη λειτουργία των ηλεκτρικών ανεμιστήρων.
Ο συμπυκνωτής χρειάζεται επαρκή ροή αέρα για να αποβάλλει τη θερμότητα του ψυκτικού. Αν ο ανεμιστήρας δεν λειτουργεί σωστά ή η επιφάνεια του συμπυκνωτή είναι πολύ βρώμικη ή φραγμένη, η απόδοση μπορεί να πέσει, ιδιαίτερα σε χαμηλές ταχύτητες.
Αυτό είναι πρόβλημα που χρειάζεται τεχνικό έλεγχο και όχι απλώς περισσότερη ποσότητα ψυκτικού.
Πώς μειώνετε τη θερμότητα πριν καν ανοίξετε το A/C;
Όσο λιγότερη θερμότητα έχει συσσωρευτεί μέσα στην καμπίνα, τόσο μικρότερο φορτίο έχει να αντιμετωπίσει ο κλιματισμός.
- Παρκάρετε στη σκιά όταν είναι δυνατό.
- Χρησιμοποιήστε σκίαστρο στο παρμπρίζ.
- Ανοίξτε για λίγο τα παράθυρα πριν ξεκινήσετε.
- Μετά το αρχικό ξεθάμπωμα της καμπίνας, κλείστε τα παράθυρα και χρησιμοποιήστε το A/C.
- Χρησιμοποιήστε ανακύκλωση αέρα όταν το εσωτερικό έχει αρχίσει να ψύχεται.
Πότε χρειάζεται επαγγελματικός έλεγχος;
Αν το A/C παλαιότερα λειτουργούσε καλά και τώρα η απόδοση έχει μειωθεί αισθητά, μην υποθέσετε αυτομάτως ότι χρειάζεται απλώς «φρέον».
Ένας σωστός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει εξέταση για διαρροές, μέτρηση πιέσεων και θερμοκρασιών, έλεγχο συμπιεστή, ανεμιστήρων, συμπυκνωτή, εξατμιστή και ηλεκτρικών συστημάτων.
Η απλή προσθήκη ψυκτικού χωρίς διάγνωση μπορεί να κρύψει προσωρινά το πρόβλημα χωρίς να διορθώσει την πραγματική αιτία.
Οι πιο απλές κινήσεις που κάνουν πραγματική διαφορά
Αν ο κλιματισμός είναι σε καλή κατάσταση, δεν χρειάζονται περίπλοκα «κόλπα». Διώξτε πρώτα τον πολύ θερμό αέρα από την καμπίνα, κλείστε τα παράθυρα, χρησιμοποιήστε σωστά την ανακύκλωση και βεβαιωθείτε ότι το φίλτρο καμπίνας δεν περιορίζει τη ροή.
Αν παρ’ όλα αυτά το A/C χρειάζεται πολύ χρόνο για να κρυώσει ή δεν βγάζει αρκετά ψυχρό αέρα, τότε το πρόβλημα πιθανότατα δεν λύνεται από μια διαφορετική ρύθμιση. Εκεί αξίζει ένας σωστός τεχνικός έλεγχος του συστήματος.
