Πόσο μακριά είμαστε, τελικά, από το να ελέγχουμε τον καιρό; Όχι θεωρητικά. Πρακτικά. Να αποφασίζουμε αν θα βρέξει, πού θα βρέξει και πότε. Να ακυρώνουμε μια καταιγίδα επειδή έχουμε γάμο. Να φέρνουμε σύννεφα σε μια περιοχή που καίγεται. Να αλλάζουμε τις καιρικές συνθήκες γιατί… μας βολεύει. Όσο κι αν ακούγεται σαν σενάριο ταινίας, η αλήθεια είναι πιο κοντά απ’ όσο νομίζετε.
Η ιδέα του ελέγχου του καιρού δεν είναι καινούργια
Ο άνθρωπος ήθελε πάντα να ελέγξει τη φύση. Ο καιρός δεν θα μπορούσε να αποτελεί εξαίρεση. Ήδη από τη δεκαετία του ’40, στις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκίνησαν σοβαρά πειράματα για την πρόκληση βροχής. Εκεί γεννήθηκε το cloud seeding, δηλαδή η τεχνητή βροχόπτωση με ρίψεις ιωδιούχου αργύρου στα σύννεφα.
Το αποτέλεσμα; Η βροχή όντως έπεσε. Και εκεί άνοιξε ένας εντελώς νέος δρόμος. Αν μπορείς να φέρεις βροχή, μπορείς και να την αποτρέψεις. Αν μπορείς να «πειράξεις» ένα σύννεφο, μπορείς να επηρεάσεις ολόκληρες περιοχές.
Όταν ο καιρός έγινε στρατηγικό εργαλείο
Πολύ γρήγορα, ο έλεγχος του καιρού ξέφυγε από τα αγροτικά πειράματα. Στη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ, οι ΗΠΑ έτρεξαν το διαβόητο Project Popeye. Στόχος; Να ενισχύσουν τους μουσώνες, ώστε οι δρόμοι και τα μονοπάτια να γίνουν αδιάβατα για τον εχθρό.
Δεν μιλάμε για θεωρίες συνωμοσίας. Μιλάμε για επίσημα προγράμματα που αποχαρακτηρίστηκαν χρόνια αργότερα. Και κάπου εκεί, ο ΟΗΕ ανησύχησε. Το 1977 υπεγράφη διεθνής συνθήκη που προειδοποιεί ρητά: η αλλαγή του καιρού μπορεί να γίνει όπλο.
Η Κίνα παίζει σε άλλο επίπεδο
Αν υπάρχει χώρα που έχει επενδύσει σοβαρά στον έλεγχο του καιρού, αυτή είναι η Κίνα. Πριν από μεγάλες διοργανώσεις, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, η χώρα εφάρμοσε τεχνητή βροχόπτωση για να καθαρίσει την ατμόσφαιρα από το νέφος.
Το 2020, η Κίνα ανακοίνωσε ότι προκάλεσε βροχές σε έκταση πάνω από ένα εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα. Για να έχετε μέτρο σύγκρισης, μιλάμε για έκταση πάνω από δέκα φορές μεγαλύτερη από την Ελλάδα.
Και αυτό δεν ήταν πείραμα. Ήταν κανονικό κρατικό πρόγραμμα.
Το Ντουμπάι και τα drones που “ηλεκτρίζουν” τα σύννεφα
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το πρόβλημα είναι απλό: δεν βρέχει. Οπότε η λύση δεν είναι να περιμένεις τον ουρανό, αλλά να τον… πιέσεις. Εκεί μπαίνουν στο παιχνίδι drones που πετούν μέσα στα σύννεφα και τα φορτίζουν με μικρά ηλεκτρικά φορτία.
Δεν ψεκάζουν. Δεν ρίχνουν χημικά. Απλώς προκαλούν τη σύγκρουση των σταγονιδίων ώστε να πέσουν ως βροχή. Και το κάνουν συχνά. Σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση.
Η Ρωσία, οι παρελάσεις και ο “καθαρός ουρανός”
Η Ρωσία έχει παραδεχτεί ότι χρησιμοποιεί τεχνολογίες διασποράς ουσιών για να αποτρέπει βροχές σε μεγάλες στρατιωτικές παρελάσεις. Με απλά λόγια: αν έχει εθνική γιορτή, ο καιρός… συνεργάζεται.
Μπορεί να ακούγεται αθώο, αλλά δείχνει κάτι σημαντικό. Ότι ο καιρός αρχίζει να μπαίνει στο πεδίο του πολιτικού και γεωπολιτικού ελέγχου.
Μπορεί ο καιρός να γίνει γεωπολιτική απειλή;
Εδώ είναι το κρίσιμο σημείο. Αν μπορείς να φέρεις βροχή, μπορείς και να τη στερήσεις. Αν μπορείς να προκαλέσεις χαλάζι, μπορείς να το στείλεις σε λάθος χωράφια. Αν μπορείς να δημιουργήσεις ομίχλη ή καταιγίδα, μπορείς να επηρεάσεις μεταφορές, στρατό, οικονομία.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί επιστήμονες μιλούν πλέον για “weather warfare”. Όχι με την έννοια της ταινίας, αλλά με πραγματικές, μετρήσιμες επιπτώσεις.
Τεχνητές αστραπές και καταιγίδες: επιστημονική φαντασία ή επόμενο βήμα;
Σήμερα, τα εργαστήρια μιλούν ανοιχτά για τεχνητές αστραπές, ελεγχόμενη ομίχλη και κατευθυνόμενες καταιγίδες. Το cloud seeding δεν θεωρείται πια κάτι πρωτότυπο. Είναι εργαλείο.
Το ερώτημα δεν είναι αν μπορούμε. Είναι πόσο μακριά θα πάμε.
Τι γίνεται στην Ελλάδα;
Στη χώρα μας, έχουν γίνει πειραματικές εφαρμογές για προστασία καλλιεργειών από το χαλάζι, κυρίως στον θεσσαλικό κάμπο. Περιορισμένες, ελεγχόμενες, χωρίς φανφάρες.
Ο πλήρης έλεγχος του καιρού δεν είναι εδώ. Αλλά δεν είναι και τόσο μακριά όσο νομίζουμε.
Και αν η κλιματική κρίση μας “σπρώξει”;
Όσο η κλιματική κρίση επιδεινώνεται, ο πειρασμός μεγαλώνει. Αν μπορείς να σώσεις μια πόλη από πλημμύρα. Αν μπορείς να φέρεις βροχή σε μια καμένη περιοχή. Αν μπορείς να προστατέψεις καλλιέργειες.
Κάποια στιγμή, ίσως κάποιος πατήσει το κουμπί. Και τότε, ο ουρανός δεν θα είναι πια απλώς φυσικός. Θα είναι σχεδιασμένος.
