Υπάρχουν περίοδοι που όλα μοιάζουν να πηγαίνουν στραβά ταυτόχρονα. Μια αποτυχία, μια απώλεια, ένα επαγγελματικό πρόβλημα ή μια δύσκολη προσωπική περίοδος μπορούν εύκολα να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι τίποτα δεν θα αλλάξει.
Ο Marc Chernoff, δημιουργός μαζί με την Angel Chernoff του Marc & Angel Hack Life, συγκέντρωσε οκτώ σκέψεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως υπενθυμίσεις όταν τα πράγματα δυσκολεύουν. Δεν αποτελούν μαγικές λύσεις. Μπορούν όμως να μας βοηθήσουν να δούμε μια δύσκολη περίοδο από λίγο διαφορετική οπτική.
Η ιστορία από το ημερολόγιο της γιαγιάς του
Ο Marc Chernoff ξεκινά την ιστορία του με ένα απόσπασμα που, όπως γράφει, βρήκε στο ημερολόγιο της γιαγιάς του, με ημερομηνία 16 Σεπτεμβρίου 1977.
«Κάθομαι στο κρεβάτι του νοσοκομείου περιμένοντας να μου αφαιρέσουν και τα δύο στήθη. Κι όμως, κατά έναν παράξενο τρόπο, νιώθω τυχερή. Μέχρι σήμερα δεν είχα κανένα σοβαρό πρόβλημα υγείας.
Είμαι 69 ετών και βρίσκομαι στο τελευταίο δωμάτιο του διαδρόμου, λίγο πριν αρχίσει το παιδιατρικό τμήμα. Τις τελευταίες ώρες έχω δει δεκάδες ασθενείς με καρκίνο να περνούν μπροστά μου σε αναπηρικά καροτσάκια και κρεβάτια. Κανένας τους δεν έμοιαζε μεγαλύτερος από 17 ετών».
Ο Chernoff εξηγεί ότι κράτησε το συγκεκριμένο απόσπασμα για χρόνια στον πίνακα ανακοινώσεών του, γιατί του υπενθύμιζε κάτι απλό: ακόμη και μέσα σε πολύ δύσκολες στιγμές μπορεί να υπάρχει κάτι για το οποίο νιώθουμε ευγνωμοσύνη.
Η ευγνωμοσύνη δεν ακυρώνει τον πόνο ούτε σημαίνει ότι πρέπει να συγκρίνουμε τη δυσκολία μας με τη δυσκολία κάποιου άλλου. Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να θυμηθούμε όσα εξακολουθούν να υπάρχουν στη ζωή μας.
1. Μια δύσκολη εμπειρία μπορεί να σε αλλάξει
Ο πόνος δεν είναι από μόνος του κάτι καλό και δεν υπάρχει λόγος να τον εξιδανικεύουμε. Υπάρχουν όμως δύσκολες εμπειρίες από τις οποίες, με τον χρόνο, μπορούμε να μάθουμε κάτι για τον εαυτό μας.
Μια αποτυχία μπορεί να μας κάνει να αλλάξουμε κατεύθυνση. Ένας χωρισμός μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα τι χρειαζόμαστε από μια σχέση. Ένα λάθος μπορεί να μας μάθει τι δεν θέλουμε να επαναλάβουμε.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να πιστεύουμε ότι «κάθε πόνος έχει κάποιο σκοπό». Αρκεί, όταν μπορούμε, να αναρωτιόμαστε τι μπορούμε να πάρουμε μαζί μας από μια δύσκολη εμπειρία.
2. Οι δύσκολες περίοδοι δεν παραμένουν πάντα ίδιες
Όταν βρισκόμαστε μέσα σε ένα πρόβλημα, είναι εύκολο να αισθανθούμε ότι η κατάσταση θα παραμείνει έτσι για πάντα.
Συνήθως όμως η ζωή αλλάζει. Οι συνθήκες αλλάζουν, οι άνθρωποι αλλάζουν και εμείς οι ίδιοι προσαρμοζόμαστε.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πρόβλημα θα λυθεί γρήγορα ή ότι όλα θα γίνουν όπως τα θέλουμε. Σημαίνει όμως ότι το πώς αισθανόμαστε σήμερα δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλεψη για το πώς θα αισθανόμαστε σε έναν μήνα ή σε έναν χρόνο.
Και όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά, αξίζει να τα απολαμβάνουμε χωρίς να τα θεωρούμε δεδομένα.
3. Η ανησυχία δεν είναι το ίδιο με τη δράση
Το να ανησυχούμε είναι ανθρώπινο. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ανησυχία γίνεται τόσο μεγάλη ώστε μας εμποδίζει να κάνουμε οτιδήποτε.
Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν περνώντας ώρες αναλύοντας ξανά και ξανά τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά.
Μπορούμε όμως να αναρωτηθούμε: Ποιο είναι το μικρότερο πράγμα που μπορώ να κάνω σήμερα για να βελτιώσω την κατάσταση;
Μερικές φορές αυτό είναι ένα τηλεφώνημα. Άλλοτε μια δύσκολη συζήτηση, μια αίτηση για δουλειά, ένα ραντεβού με έναν ειδικό ή απλώς η απόφαση να ξεκουραστούμε πριν προσπαθήσουμε ξανά.
4. Τα σημάδια της ζωής δεν χρειάζεται να σε καθορίζουν
Όλοι κουβαλάμε σημάδια, κυριολεκτικά ή μεταφορικά.
Υπάρχουν εμπειρίες που δεν ξεχνιούνται και γεγονότα που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη ζωή. Δεν χρειάζεται όμως να ντρεπόμαστε επειδή κάποτε δυσκολευτήκαμε, αποτύχαμε ή πληγωθήκαμε.
Ένα σημάδι μπορεί να θυμίζει πόνο, αλλά μπορεί επίσης να θυμίζει ότι συνεχίσαμε παρά τον πόνο.
Μια γνωστή φράση που αποδίδεται συχνά στον Rumi λέει ότι η πληγή είναι το σημείο από όπου μπορεί να μπει το φως. Ανεξάρτητα από την ακριβή προέλευσή της, η εικόνα αυτή περιγράφει όμορφα την ιδέα ότι ακόμη και μια δύσκολη εμπειρία μπορεί κάποτε να αποκτήσει διαφορετικό νόημα.
5. Η πρόοδος γίνεται συχνά με μικρά βήματα
Υπομονή δεν σημαίνει απλώς να περιμένουμε. Σημαίνει συχνά να συνεχίζουμε να κάνουμε μικρές κινήσεις προς έναν στόχο, ακόμη κι όταν τα αποτελέσματα δεν φαίνονται αμέσως.
Δεν χρειάζεται όμως να αποδείξουμε την αποφασιστικότητά μας καταστρέφοντας τον ύπνο, την υγεία ή τις σχέσεις μας.
Η πραγματική επιμονή χρειάζεται και όρια. Χρειάζεται ξεκούραση, προσαρμογή και μερικές φορές την ωριμότητα να αναγνωρίσουμε ότι ένας στόχος ή ένας τρόπος προσπάθειας πρέπει να αλλάξει.
Η πρόοδος δεν είναι πάντα θεαματική. Μπορεί να είναι ένα πολύ μικρό βήμα που επαναλαμβάνεται αρκετές φορές.
6. Η αρνητικότητα των άλλων δεν χρειάζεται να καθορίζει τη δική σου ζωή
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε τι θα πουν ή τι θα πιστέψουν οι άλλοι για εμάς.
Μπορούμε όμως να αποφασίσουμε πόσο χώρο θα επιτρέψουμε σε αυτές τις απόψεις να καταλάβουν στη ζωή μας.
Η κριτική αξίζει να ακούγεται όταν περιέχει κάτι χρήσιμο. Δεν χρειάζεται όμως κάθε αρνητικό σχόλιο να μετατρέπεται σε προσωπική αλήθεια.
Και δεν χρειάζεται να αλλάζουμε συνεχώς για να κερδίσουμε την αποδοχή ανθρώπων που πιθανότατα δεν θα ικανοποιηθούν ποτέ.
Αξίζει περισσότερο να αλλάζουμε όταν βλέπουμε ότι μια αλλαγή μας βοηθά να γίνουμε πιο υγιείς, πιο ώριμοι και πιο συνεπείς με αυτά που πραγματικά θέλουμε.
7. Δεν μπορείς να ελέγξεις τα πάντα
Υπάρχουν πράγματα για τα οποία μπορούμε να προσπαθήσουμε πολύ και άλλα που, όσο κι αν προσπαθήσουμε, δεν βρίσκονται εξ ολοκλήρου στα χέρια μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι «ό,τι είναι γραφτό θα γίνει». Σημαίνει ότι κάποια στιγμή χρειάζεται να διακρίνουμε τι μπορούμε να επηρεάσουμε και τι όχι.
Μπορούμε να αποφασίσουμε πόση προσπάθεια θα κάνουμε, πώς θα φερθούμε, ποια επιλογή θα πάρουμε και πώς θα αντιδράσουμε σε μια δυσκολία.
Δεν μπορούμε να εγγυηθούμε το αποτέλεσμα.
Μερικές φορές η ηρεμία αρχίζει όταν σταματήσουμε να απαιτούμε από τον εαυτό μας να ελέγξει πράγματα που κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει.
8. Μερικές φορές το σημαντικότερο είναι απλώς να συνεχίσεις
Μια αποτυχία δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε κάθε προσπάθεια.
Ένας χωρισμός δεν σημαίνει ότι δεν θα αγαπήσουμε ξανά. Μια λάθος επιλογή δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιλέξουμε διαφορετικά την επόμενη φορά.
Υπάρχουν φυσικά και στιγμές που χρειαζόμαστε παύση. Να ξεκουραστούμε. Να ζητήσουμε βοήθεια. Να ξανασκεφτούμε την κατεύθυνση στην οποία κινούμαστε.
Το «συνεχίζω» δεν σημαίνει πάντα ότι κάνω ακριβώς το ίδιο πράγμα. Μπορεί να σημαίνει ότι αλλάζω δρόμο χωρίς να εγκαταλείπω τον εαυτό μου.
Μερικές απλές υπενθυμίσεις για κάθε μέρα
Το αρχικό κείμενο κλείνει με μια μικρή καθημερινή λίστα. Σε μια πιο ρεαλιστική εκδοχή, θα μπορούσε να γίνει κάπως έτσι:
Να σκέφτεσαι όσο πιο καθαρά μπορείς.
Να φροντίζεις το σώμα σου.
Να κινείσαι.
Να ξεκουράζεσαι.
Να μην αφήνεις την ανησυχία να αποφασίζει για όλα.
Να δουλεύεις για όσα έχουν πραγματικά σημασία για σένα.
Να βρίσκεις χρόνο για ανθρώπους που σε κάνουν να νιώθεις καλά.
Και όταν πέφτεις, να δίνεις στον εαυτό σου την ευκαιρία να σηκωθεί ξανά.
Δεν υπάρχει μία φράση που να λύνει όλα τα προβλήματα. Υπάρχουν όμως σκέψεις που μπορούν να μας βοηθήσουν να περάσουμε μια δύσκολη μέρα χωρίς να πιστέψουμε ότι αυτή η μέρα είναι ολόκληρη η ζωή μας.
Πηγή έμπνευσης: Marc Chernoff, “8 Things to Remember When Everything Goes Wrong”, Marc & Angel Hack Life.
