Ο καύσωνας επιβαρύνει περισσότερο το σύστημα ψύξης ενός αυτοκινήτου, αλλά ένας σωστά συντηρημένος κινητήρας είναι σχεδιασμένος να λειτουργεί και σε πολύ υψηλές εξωτερικές θερμοκρασίες. Αν η ένδειξη θερμοκρασίας αρχίσει να ανεβαίνει επικίνδυνα, συνήθως υπάρχει κάποιο πρόβλημα που χρειάζεται έλεγχο και όχι απλώς «πολύ ζέστη έξω».
Χαμηλό ψυκτικό, διαρροές, προβληματικός ανεμιστήρας, θερμοστάτης ή αντλία νερού είναι μερικές από τις αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε υπερθέρμανση. Μερικοί απλοί έλεγχοι πριν από ένα μεγάλο ταξίδι ή έναν καύσωνα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Γιατί μπορεί να υπερθερμανθεί ένας κινητήρας;
Ο κινητήρας παράγει μεγάλη ποσότητα θερμότητας κατά τη λειτουργία του. Το σύστημα ψύξης κυκλοφορεί ψυκτικό μέσα από τον κινητήρα, μεταφέρει τη θερμότητα προς το ψυγείο και στη συνέχεια την αποβάλλει στον αέρα.
Για να λειτουργήσει σωστά αυτός ο κύκλος χρειάζονται αρκετά εξαρτήματα:
- επαρκής ποσότητα σωστού ψυκτικού,
- αντλία νερού,
- θερμοστάτης,
- ψυγείο,
- ανεμιστήρας ψυγείου,
- σωληνώσεις χωρίς διαρροές,
- σωστή πίεση στο κύκλωμα.
Αν ένα από αυτά παρουσιάσει πρόβλημα, η θερμοκρασία μπορεί να αρχίσει να ανεβαίνει, ιδιαίτερα σε μποτιλιάρισμα, ανηφόρες, ρυμούλκηση ή πολύ ζεστές ημέρες.
1. Ελέγχετε τη στάθμη του ψυκτικού όταν ο κινητήρας είναι κρύος
Το ψυκτικό είναι το βασικό υγρό που απομακρύνει θερμότητα από τον κινητήρα.
Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με το αυτοκίνητο σε επίπεδο έδαφος και τον κινητήρα κρύο. Στα περισσότερα αυτοκίνητα αρκεί να κοιτάξετε το διαφανές δοχείο διαστολής και να βεβαιωθείτε ότι η στάθμη βρίσκεται μεταξύ των ενδείξεων MIN και MAX.
Αν η στάθμη πέφτει συχνά, μην περιοριστείτε στη συνεχή συμπλήρωση. Ένα κλειστό σύστημα ψύξης δεν θα πρέπει να χάνει συνεχώς ψυκτικό και χρειάζεται έλεγχος για διαρροή.
2. Χρησιμοποιείτε το σωστό ψυκτικό και όχι αυθαίρετα περισσότερο αντιψυκτικό
Το αντιψυκτικό δεν χρησιμεύει μόνο τον χειμώνα. Το κατάλληλο ψυκτικό βοηθά να αυξηθεί το σημείο βρασμού, να μειωθεί το σημείο πήξης και να προστατεύονται μεταλλικά μέρη του συστήματος από διάβρωση.
Πολλά αυτοκίνητα χρησιμοποιούν έτοιμο μείγμα περίπου 50/50 ψυκτικού και νερού, αλλά αυτό δεν αποτελεί καθολικό κανόνα.
Μην αυξάνετε μόνοι σας τη συγκέντρωση σε 60/40 ή περισσότερο επειδή έξω έχει περισσότερη ζέστη. Χρησιμοποιήστε ακριβώς τον τύπο και την αναλογία που προβλέπει ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου.
Επίσης μην επιλέγετε ψυκτικό μόνο από το χρώμα του. Δύο υγρά με παρόμοιο χρώμα μπορεί να έχουν διαφορετικές προδιαγραφές.
3. Ελέγξτε για διαρροές και φθαρμένους σωλήνες
Ακόμη και μια μικρή διαρροή μπορεί με τον χρόνο να μειώσει σημαντικά τη στάθμη του ψυκτικού.
Προσέξτε για:
- κηλίδες κάτω από το αυτοκίνητο,
- υγρασία γύρω από σωληνώσεις και συνδέσεις,
- λευκά ή χρωματιστά ξεραμένα υπολείμματα,
- γλυκιά χαρακτηριστική μυρωδιά,
- σωλήνες που έχουν ρωγμές, διογκώσεις ή έχουν σκληρύνει.
Αν χρειάζεται να συμπληρώνετε ψυκτικό τακτικά, υπάρχει λόγος να ελεγχθεί το σύστημα πριν έρθει ο επόμενος καύσωνας.
4. Βεβαιωθείτε ότι ο ανεμιστήρας ψυγείου λειτουργεί
Όταν το αυτοκίνητο κινείται με αρκετή ταχύτητα, αέρας περνά φυσικά μέσα από το ψυγείο. Στην κίνηση της πόλης ή όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο, μεγάλο μέρος αυτής της δουλειάς το αναλαμβάνει ο ηλεκτρικός ανεμιστήρας.
Γι’ αυτό ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα προβλήματος στον ανεμιστήρα είναι το αυτοκίνητο να διατηρεί φυσιολογική θερμοκρασία στον ανοιχτό δρόμο αλλά να ζεσταίνεται στο μποτιλιάρισμα.
Η αιτία μπορεί να είναι ο ίδιος ο ανεμιστήρας, ασφάλεια, ρελέ, αισθητήρας ή άλλο ηλεκτρικό πρόβλημα και χρειάζεται σωστή διάγνωση.
5. Κρατήστε καθαρή τη ροή αέρα προς το ψυγείο
Έντομα, φύλλα, χώμα και άλλα υπολείμματα μπορούν να περιορίσουν τη ροή αέρα μέσα από τον συμπυκνωτή του A/C και το ψυγείο.
Ένας οπτικός έλεγχος στο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου είναι χρήσιμος, ιδιαίτερα μετά από μεγάλες διαδρομές το καλοκαίρι.
Αν χρειάζεται καθαρισμός, πρέπει να γίνει με προσοχή. Τα λεπτά μεταλλικά πτερύγια λυγίζουν εύκολα και δεν είναι καλή ιδέα να χρησιμοποιείτε πολύ ισχυρό πιεστικό νερού από μικρή απόσταση.
6. Μην αγνοείτε το λάδι κινητήρα
Το λάδι έχει ως κύρια δουλειά να λιπαίνει τα κινούμενα μέρη και να μειώνει την τριβή, ενώ συμβάλλει και στη μεταφορά θερμότητας μέσα στον κινητήρα.
Αν η στάθμη είναι πολύ χαμηλή ή χρησιμοποιείται λάθος προδιαγραφή, ο κινητήρας μπορεί να λειτουργεί υπό μεγαλύτερη καταπόνηση.
Ελέγχετε τη στάθμη σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τηρείτε τα προβλεπόμενα διαστήματα αλλαγής. Δεν χρειάζεται όμως να αλλάζετε λάδι νωρίτερα μόνο επειδή έχει καύσωνα, εκτός αν αυτό προβλέπεται από τις συνθήκες χρήσης και το πρόγραμμα συντήρησης.
7. Μειώστε το φορτίο σε πολύ δύσκολες συνθήκες
Μεγάλη ανηφόρα, υψηλό φορτίο, ρυμούλκηση και χαμηλή ταχύτητα σε υψηλή εξωτερική θερμοκρασία αυξάνουν τη θερμότητα που πρέπει να αποβάλει το σύστημα ψύξης.
Ένα υγιές αυτοκίνητο πρέπει να μπορεί να λειτουργήσει εντός των ορίων που ορίζει ο κατασκευαστής, αλλά αν η ένδειξη θερμοκρασίας αρχίσει να ανεβαίνει, μειώστε το φορτίο στον κινητήρα.
Μην συνεχίζετε να πιέζετε έντονα τον κινητήρα πιστεύοντας ότι η θερμοκρασία θα επανέλθει μόνη της.
8. Παρακολουθήστε την ένδειξη θερμοκρασίας και τις προειδοποιήσεις
Δεν έχουν όλα τα σύγχρονα αυτοκίνητα παραδοσιακό δείκτη θερμοκρασίας. Ορισμένα εμφανίζουν μόνο προειδοποιητική λυχνία όταν η θερμοκρασία ξεπεράσει το ασφαλές επίπεδο.
Προσέξτε:
- δείκτη που κινείται προς το κόκκινο,
- κόκκινη προειδοποίηση θερμοκρασίας,
- μήνυμα υπερθέρμανσης στην οθόνη,
- ατμό από το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου,
- έντονη μυρωδιά ψυκτικού.
Αν εμφανιστεί προειδοποίηση υψηλής θερμοκρασίας, μην περιμένετε να δείτε πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει ο κινητήρας.
9. Αν δεν μπορείτε να σταματήσετε αμέσως, κλείστε προσωρινά το A/C
Αν η θερμοκρασία αρχίζει να ανεβαίνει και χρειάζεστε λίγες στιγμές για να φτάσετε σε ασφαλές σημείο, κλείστε τον κλιματισμό για να μειώσετε μέρος του φορτίου.
Σε επείγουσα ανάγκη μπορείτε επίσης να ενεργοποιήσετε τη θέρμανση της καμπίνας στο μέγιστο. Το καλοριφέρ λειτουργεί σαν ένας μικρός πρόσθετος εναλλάκτης θερμότητας και μπορεί να αφαιρέσει λίγη θερμότητα από το ψυκτικό.
Αυτό είναι μόνο προσωρινό μέτρο μέχρι να μπορέσετε να σταματήσετε με ασφάλεια. Δεν είναι λύση που σας επιτρέπει να συνεχίσετε ένα ταξίδι με κινητήρα που υπερθερμαίνεται.
10. Αν υπερθερμανθεί, σταματήστε και αφήστε τον κινητήρα να κρυώσει πλήρως
Αν η θερμοκρασία φτάσει στο κόκκινο, εμφανιστεί σχετική προειδοποίηση ή δείτε ατμό:
- Βρείτε ασφαλές σημείο και σταματήστε.
- Σβήστε τον κινητήρα.
- Ανάψτε τα αλάρμ όπου χρειάζεται.
- Αφήστε το σύστημα να κρυώσει.
- Μην ανοίξετε ποτέ την τάπα ψυγείου ή δοχείου υπό πίεση όσο το σύστημα είναι ζεστό.
Δεν υπάρχει ασφαλής καθολικός χρόνος όπως «15 λεπτά και μετά ανοίξτε». Ανάλογα με το αυτοκίνητο και τη θερμοκρασία, το σύστημα μπορεί να παραμένει καυτό και υπό πίεση για περισσότερο.
Προσοχή: Το καυτό ψυκτικό βρίσκεται υπό πίεση και μπορεί να εκτοξευθεί όταν ανοίξει η τάπα, προκαλώντας σοβαρά εγκαύματα. Περιμένετε μέχρι να έχει κρυώσει πραγματικά ο κινητήρας και ακολουθήστε το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου.
Μπορείτε απλώς να συμπληρώσετε νερό και να συνεχίσετε;
Όχι ως γενικό κανόνα.
Αν η στάθμη είναι χαμηλή, η συμπλήρωση κατάλληλου ψυκτικού μετά την πλήρη ψύξη μπορεί να επιτρέπεται από τον κατασκευαστή. Αν όμως ο κινητήρας έχει ήδη υπερθερμανθεί, πρέπει να βρεθεί γιατί έχασε θερμοκρασιακό έλεγχο.
Αν υπάρχει μεγάλη διαρροή, σπασμένος σωλήνας, πρόβλημα αντλίας νερού ή θερμοστάτη, η συμπλήρωση υγρού δεν αποτελεί επισκευή.
Και ποτέ μην ρίχνετε κρύο νερό πάνω σε πολύ ζεστό κινητήρα ή εξαρτήματα προσπαθώντας να τα ψύξετε απότομα.
Ποιες βλάβες προκαλούν συνήθως υπερθέρμανση;
Αν το πρόβλημα επανέρχεται, οι πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:
- διαρροή ψυκτικού,
- ανεπαρκή στάθμη ψυκτικού,
- θερμοστάτη που δεν ανοίγει σωστά,
- ελαττωματικό ανεμιστήρα,
- πρόβλημα στην αντλία νερού,
- βουλωμένο ή κατεστραμμένο ψυγείο,
- πρόβλημα με την τάπα ή την πίεση του κυκλώματος,
- αέρα μέσα στο σύστημα μετά από επισκευή ή διαρροή,
- και σε σοβαρότερες περιπτώσεις πρόβλημα στη φλάντζα κεφαλής.
Τι ζημιά μπορεί να προκαλέσει η υπερθέρμανση;
Αν ο κινητήρας λειτουργεί για αρκετή ώρα σε υπερβολική θερμοκρασία, η ζημιά μπορεί να γίνει πολύ πιο σοβαρή από μια απλή διαρροή ψυκτικού.
Μπορεί να προκληθεί:
- βλάβη στη φλάντζα κεφαλής,
- στρέβλωση της κυλινδροκεφαλής,
- ζημιά σε πιστόνια και κυλίνδρους,
- ρωγμές ή παραμόρφωση σε εξαρτήματα του κινητήρα,
- και τελικά πλήρης ακινητοποίηση.
Γι’ αυτό το να συνεχίσετε να οδηγείτε ενώ ο δείκτης βρίσκεται στο κόκκινο μπορεί να μετατρέψει ένα σχετικά μικρό πρόβλημα του συστήματος ψύξης σε πολύ ακριβή επισκευή κινητήρα.
Ένας καύσωνας δεν πρέπει από μόνος του να κάνει το αυτοκίνητο να βράσει
Η υψηλή εξωτερική θερμοκρασία μειώνει το περιθώριο που έχει το σύστημα ψύξης, αλλά ένα αυτοκίνητο σε καλή μηχανική κατάσταση είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί και το καλοκαίρι.
Αν λοιπόν ο κινητήρας ανεβάζει συστηματικά θερμοκρασία κάθε φορά που έχει ζέστη, μην το θεωρήσετε «φυσιολογικό λόγω καύσωνα». Ελέγξτε το σύστημα ψύξης πριν το πρόβλημα εξελιχθεί.
Οι πιο χρήσιμες κινήσεις είναι απλές: σωστό ψυκτικό και σωστή στάθμη, έλεγχος για διαρροές, καλή λειτουργία ανεμιστήρα και έγκαιρη αντίδραση σε κάθε προειδοποίηση θερμοκρασίας.
