Φανταστείτε να οδηγείτε και ξαφνικά να διαπιστώνετε ότι το αυτοκίνητό σας συνεχίζει να επιταχύνει, παρόλο που έχετε αφήσει το πεντάλ του γκαζιού. Είναι μια τρομακτική κατάσταση, ιδιαίτερα όταν βρίσκεστε σε δρόμο με κίνηση ή ταξιδεύετε με μεγάλη ταχύτητα.
Το κόλλημα του γκαζιού είναι σχετικά σπάνιο, αλλά κάθε οδηγός πρέπει να γνωρίζει πώς να αντιδράσει. Οι σωστές κινήσεις είναι συγκεκριμένες: σταθερό φρενάρισμα, επιλογή νεκράς, ασφαλής ακινητοποίηση και διακοπή λειτουργίας του κινητήρα. Η γνώση αυτής της διαδικασίας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε μια έκτακτη ανάγκη.
Τι σημαίνει ότι κόλλησε το γκάζι του αυτοκινήτου;
Το κόλλημα του γκαζιού συμβαίνει όταν το πεντάλ παραμένει πατημένο ή το όχημα συνεχίζει να επιταχύνει χωρίς να το επιθυμεί ο οδηγός. Η κατάσταση μπορεί να προκύψει από κάποιο αντικείμενο που εμποδίζει το πεντάλ, από μηχανικό πρόβλημα ή από βλάβη στο σύστημα ελέγχου της επιτάχυνσης.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα πατάκι που μετακινείται από τη θέση του και παγιδεύει το πεντάλ του γκαζιού. Αν το πεντάλ δεν μπορεί να επιστρέψει στην κανονική του θέση, ο κινητήρας ενδέχεται να συνεχίσει να δίνει ισχύ στους τροχούς.
Η ανεπιθύμητη επιτάχυνση δεν σημαίνει πάντοτε ότι έχει κολλήσει μηχανικά το πεντάλ. Μπορεί να υπάρχουν και άλλες αιτίες, γι’ αυτό οποιοδήποτε τέτοιο περιστατικό χρειάζεται διερεύνηση από ειδικό.
Τι πρέπει να κάνετε αμέσως αν κολλήσει το γκάζι;
Αν το αυτοκίνητο αρχίσει να επιταχύνει ανεξέλεγκτα, το σημαντικότερο είναι να διατηρήσετε τον έλεγχο της κατεύθυνσής του και να αρχίσετε αμέσως να μειώνετε την ταχύτητα. Μην προσπαθήσετε να εντοπίσετε τη βλάβη όσο το όχημα κινείται.
1. Πατήστε δυνατά και σταθερά το φρένο
Η πρώτη σας αντίδραση πρέπει να είναι να πατήσετε το πεντάλ του φρένου με σταθερή, ισχυρή πίεση. Μην το πατάτε και το αφήνετε επανειλημμένα, καθώς σε ορισμένα οχήματα αυτό μπορεί να μειώσει την υποβοήθηση πέδησης και να κάνει δυσκολότερη την επιβράδυνση.
Πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν σύστημα που δίνει προτεραιότητα στο φρένο όταν ανιχνεύει ταυτόχρονο πάτημα του γκαζιού και του φρένου. Το σύστημα αυτό μπορεί να μειώσει την ισχύ του κινητήρα, όμως δεν υπάρχει λόγος να βασιστείτε αποκλειστικά σε αυτό.
Συνεχίστε να πιέζετε το φρένο, κρατώντας σταθερά το τιμόνι και παρακολουθώντας την κυκλοφορία γύρω σας.
2. Βάλτε αμέσως το κιβώτιο στη νεκρά (N)
Η επιλογή της νεκράς είναι μία από τις σημαντικότερες κινήσεις σε περίπτωση ανεξέλεγκτης επιτάχυνσης. Με αυτόν τον τρόπο διακόπτεται η μετάδοση της κινητήριας ισχύος στους τροχούς και το αυτοκίνητο μπορεί να επιβραδύνει με τη βοήθεια των φρένων.
Αν οδηγείτε αυτοκίνητο με αυτόματο κιβώτιο, επιλέξτε τη θέση N (Neutral). Αν έχετε χειροκίνητο κιβώτιο, πατήστε τον συμπλέκτη και επιλέξτε τη νεκρά.
Ο κινητήρας μπορεί να ανεβάσει πολύ υψηλές στροφές όταν μπει στη νεκρά. Αυτό μπορεί να ακούγεται ανησυχητικό, αλλά προτεραιότητά σας είναι να σταματήσετε το όχημα με ασφάλεια και όχι να προστατεύσετε τον κινητήρα από πιθανή μηχανική βλάβη.
Προσοχή: Μην επιλέξετε τη θέση P (Park) ή την όπισθεν (R) όσο το αυτοκίνητο κινείται. Σε οχήματα με ηλεκτρονικούς επιλογείς ταχυτήτων, ακολουθήστε τις ειδικές οδηγίες του κατασκευαστή για την επιλογή της νεκράς εν κινήσει.
3. Επιβραδύνετε και κατευθυνθείτε σε ασφαλές σημείο
Αφού επιλέξετε τη νεκρά, συνεχίστε να φρενάρετε σταθερά και αναζητήστε το πλησιέστερο σημείο όπου μπορείτε να ακινητοποιήσετε το όχημα χωρίς να δημιουργήσετε επιπλέον κίνδυνο.
Αν οι συνθήκες το επιτρέπουν, ενεργοποιήστε τα αλάρμ για να προειδοποιήσετε τους άλλους οδηγούς. Αποφύγετε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης και προσπαθήστε να διατηρήσετε τον έλεγχο του αυτοκινήτου μέχρι να σταματήσει.
Μην επιχειρήσετε επικίνδυνους ελιγμούς ή να ανεβείτε απότομα σε πεζοδρόμιο για να σταματήσετε. Η επιλογή του ασφαλέστερου σημείου εξαρτάται από την ταχύτητα, τον δρόμο και την κυκλοφορία.
4. Σβήστε τον κινητήρα όταν ακινητοποιηθείτε
Μόλις σταματήσετε με ασφάλεια, διατηρήστε πατημένο το φρένο, ασφαλίστε το όχημα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και σβήστε τον κινητήρα. Σε αυτόματο αυτοκίνητο, επιλέξτε τη θέση P όταν το όχημα έχει ακινητοποιηθεί πλήρως και εφαρμόστε το φρένο στάθμευσης.
Η διακοπή λειτουργίας του κινητήρα ενώ κινείστε δεν πρέπει να αποτελεί την πρώτη σας επιλογή, επειδή μπορεί να μειωθεί ή να χαθεί η υποβοήθηση του τιμονιού και των φρένων. Αυτό σημαίνει ότι το αυτοκίνητο μπορεί να γίνει δυσκολότερο στον χειρισμό του.
Αν όμως δεν είναι δυνατή η επιλογή της νεκράς και η ανεξέλεγκτη επιτάχυνση συνεχίζεται, η διακοπή λειτουργίας του κινητήρα μπορεί να είναι αναγκαία ως έσχατη λύση. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται να γνωρίζετε τον προβλεπόμενο χειρισμό έκτακτης ανάγκης για το συγκεκριμένο όχημα.
Σε αυτοκίνητα με κλειδί, δεν πρέπει ποτέ να αφαιρείτε το κλειδί ενώ κινείστε, επειδή υπάρχει κίνδυνος κλειδώματος του τιμονιού. Σε οχήματα με κουμπί Start/Stop, η διαδικασία έκτακτης διακοπής διαφέρει ανάλογα με το μοντέλο και μπορεί να απαιτεί παρατεταμένο πάτημα του κουμπιού.
Τι πρέπει να αποφύγετε όταν το αυτοκίνητο επιταχύνει ανεξέλεγκτα;
Σε μια τέτοια κατάσταση είναι φυσικό να αισθανθείτε φόβο, αλλά ορισμένοι αυθόρμητοι χειρισμοί μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο.
- Μην πατάτε επανειλημμένα το φρένο. Διατηρήστε ισχυρή και σταθερή πίεση.
- Μην προσπαθείτε να τραβήξετε το πατάκι ενώ οδηγείτε. Η προσοχή σας πρέπει να παραμένει στον δρόμο.
- Μην επιλέγετε P ή R όσο κινείστε. Χρησιμοποιήστε τη νεκρά, σύμφωνα με τις οδηγίες του οχήματος.
- Μην αφαιρείτε το κλειδί από τη μίζα εν κινήσει. Μπορεί να κλειδώσει το τιμόνι.
- Μην συνεχίσετε να οδηγείτε μετά το περιστατικό. Ακόμη κι αν το γκάζι επανέλθει, χρειάζεται έλεγχος.
Γιατί μπορεί να κολλήσει το πεντάλ του γκαζιού;
Το πρόβλημα μπορεί να έχει διαφορετικές αιτίες, ανάλογα με την ηλικία, τον τύπο και την κατάσταση του αυτοκινήτου.
Πατάκι που εμποδίζει το πεντάλ
Ένα πατάκι που δεν εφαρμόζει σωστά ή δεν έχει στερεωθεί στις προβλεπόμενες θέσεις μπορεί να μετακινηθεί προς τα πεντάλ. Αν παγιδεύσει το γκάζι σε πατημένη θέση, μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητη επιτάχυνση.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν τοποθετούνται πολλά πατάκια το ένα πάνω στο άλλο ή χρησιμοποιούνται πατάκια που δεν είναι κατάλληλα για το συγκεκριμένο αυτοκίνητο.
Μηχανική φθορά ή εμπόδιο στην κίνηση του πεντάλ
Σε ορισμένα οχήματα, μηχανικά εξαρτήματα του συστήματος γκαζιού μπορεί να παρουσιάσουν φθορά ή δυσλειτουργία. Σε παλαιότερα αυτοκίνητα με μηχανική σύνδεση του πεντάλ με την πεταλούδα γκαζιού, μια βλάβη μπορεί να εμποδίσει την κανονική επιστροφή του μηχανισμού.
Ακόμη και ένα μικρό αντικείμενο που έχει πέσει στον χώρο των ποδιών του οδηγού μπορεί να επηρεάσει την κίνηση των πεντάλ.
Πρόβλημα στο ηλεκτρονικό σύστημα γκαζιού
Πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά συστήματα που μεταφέρουν την εντολή επιτάχυνσης από το πεντάλ στον κινητήρα. Τυχόν βλάβες σε αισθητήρες ή σε άλλα εξαρτήματα χρειάζονται επαγγελματική διάγνωση.
Δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι κάθε περιστατικό ανεπιθύμητης επιτάχυνσης οφείλεται σε ηλεκτρονικό πρόβλημα. Η αιτία πρέπει να προσδιορίζεται με τεχνικό έλεγχο.
Τι κάνετε αφού ακινητοποιήσετε το αυτοκίνητο;
Αφού σταματήσετε σε ασφαλές σημείο και σβήσετε τον κινητήρα, ενεργοποιήστε τα αλάρμ εφόσον χρειάζεται και ακολουθήστε τις προβλεπόμενες διαδικασίες ασφαλείας για το σημείο όπου βρίσκεστε.
Μπορείτε να ελέγξετε οπτικά αν κάποιο πατάκι ή αντικείμενο εμποδίζει το πεντάλ, μόνο εφόσον είναι ασφαλές να το κάνετε. Ωστόσο, ακόμη κι αν εντοπίσετε κάτι που φαίνεται να προκάλεσε το πρόβλημα, δεν πρέπει να θεωρήσετε ότι το αυτοκίνητο είναι αυτομάτως ασφαλές για οδήγηση.
Καλέστε οδική βοήθεια ώστε το όχημα να μεταφερθεί σε συνεργείο. Ο τεχνικός έλεγχος είναι απαραίτητος για να διαπιστωθεί η αιτία και να αποκλειστεί ο κίνδυνος επανάληψης.
Αν βρίσκεστε σε επικίνδυνο σημείο ή έχει συμβεί ατύχημα, ζητήστε βοήθεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορείτε να καλέσετε τον αριθμό 112.
Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο να κολλήσει το γκάζι
Παρότι δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί κάθε βλάβη, ορισμένες απλές προφυλάξεις μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο.
- Χρησιμοποιείτε πατάκια κατάλληλα για το μοντέλο του αυτοκινήτου και στερεώνετέ τα σωστά.
- Μην τοποθετείτε δεύτερο πατάκι πάνω από το υπάρχον.
- Μην αφήνετε μικρά αντικείμενα στον χώρο των ποδιών του οδηγού.
- Ελέγχετε ότι τα πεντάλ κινούνται ελεύθερα πριν ξεκινήσετε.
- Ακολουθείτε το πρόγραμμα συντήρησης του κατασκευαστή.
- Ενημερώνεστε για τυχόν ανακλήσεις ασφαλείας που αφορούν το αυτοκίνητό σας.
Αν παρατηρήσετε ότι το πεντάλ επιστρέφει αργά, παρουσιάζει ασυνήθιστη αντίσταση ή δεν λειτουργεί φυσιολογικά, μην περιμένετε να επιδεινωθεί το πρόβλημα. Ζητήστε έλεγχο πριν χρησιμοποιήσετε ξανά το όχημα.
Μπορεί το φρένο να σταματήσει ένα αυτοκίνητο με κολλημένο γκάζι;
Σε πολλά επιβατικά αυτοκίνητα, ένα σωστά λειτουργικό σύστημα πέδησης μπορεί να επιβραδύνει το όχημα ακόμη και όταν ο κινητήρας προσπαθεί να επιταχύνει. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την κατάσταση των φρένων, την ταχύτητα και τις συνθήκες οδήγησης.
Η παρατεταμένη χρήση των φρένων ενώ ο κινητήρας συνεχίζει να δίνει ισχύ μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία τους και να μειώσει την αποτελεσματικότητά τους. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να επιλέξετε άμεσα τη νεκρά, ώστε να σταματήσει η μετάδοση ισχύος στους τροχούς.
Δεν πρέπει επίσης να θεωρείτε δεδομένο ότι το αυτοκίνητό σας διαθέτει σύστημα ηλεκτρονικής προτεραιότητας φρένου ή ότι θα λειτουργήσει με συγκεκριμένο τρόπο. Οι δυνατότητες διαφέρουν ανάλογα με τον κατασκευαστή και το μοντέλο.
Η σωστή αντίδραση μπορεί να αποτρέψει ένα σοβαρό ατύχημα
Το κόλλημα του γκαζιού είναι μια κατάσταση που κανένας οδηγός δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει. Παρότι συμβαίνει σπάνια, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις βασικές κινήσεις που μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο του αυτοκινήτου.
Η ουσία είναι απλή: πατήστε σταθερά το φρένο, επιλέξτε τη νεκρά, κατευθυνθείτε σε ασφαλές σημείο και σβήστε τον κινητήρα αφού ακινητοποιηθείτε. Αν δεν μπορείτε να επιλέξετε τη νεκρά, εφαρμόστε τη διαδικασία έκτακτης ανάγκης που προβλέπει ο κατασκευαστής του οχήματός σας.
Κάθε αυτοκίνητο μπορεί να έχει διαφορετικές λειτουργίες και χειρισμούς. Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να γνωρίζετε από πριν πώς επιλέγεται η νεκρά και πώς διακόπτεται η λειτουργία του κινητήρα σε κατάσταση ανάγκης.
Η πρόληψη, η σωστή συντήρηση και η εξοικείωση με τα συστήματα του αυτοκινήτου αποτελούν σημαντικά στοιχεία της ασφαλούς οδήγησης.
Δείτε στο βίντεο περισσότερα για την αντιμετώπιση προβλημάτων κατά την οδήγηση:
Δείτε ακόμη ένα βίντεο με συμβουλές για την οδική ασφάλεια:
Πηγές:
