Το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι δεν πρέπει να καταλήγει στον νεροχύτη ή στην τουαλέτα. Τα λίπη και τα έλαια μπορούν να προσκολληθούν στις σωληνώσεις, να συμβάλουν σε αποφράξεις και να επιβαρύνουν το σύστημα αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων.
Η καλύτερη λύση είναι να το αφήσετε να κρυώσει, να το συλλέξετε σε κλειστό δοχείο και, όπου υπάρχει δυνατότητα, να το παραδώσετε σε σημείο συλλογής χρησιμοποιημένων μαγειρικών ελαίων ώστε να αξιοποιηθεί, μεταξύ άλλων, για παραγωγή βιοντίζελ.
Γιατί δεν πρέπει να ρίχνουμε το λάδι στον νεροχύτη;
Το χρησιμοποιημένο τηγανέλαιο δεν διαλύεται απλώς μέσα στο νερό και δεν εξαφανίζεται μόλις περάσει από την αποχέτευση.
Καθώς προχωρά μέσα στις σωληνώσεις μπορεί να προσκολλάται στα τοιχώματα και να αναμειγνύεται με άλλα λίπη και υπολείμματα, συμβάλλοντας στη δημιουργία συσσωρεύσεων και αποφράξεων.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει προβλήματα τόσο στις οικιακές σωληνώσεις όσο και στα μεγαλύτερα δίκτυα αποχέτευσης.
Τι συμβαίνει όταν το λάδι καταλήγει στο περιβάλλον;
Αν χρησιμοποιημένα έλαια απορρίπτονται απευθείας στο έδαφος, σε ρέματα ή σε υδάτινα οικοσυστήματα, μπορούν να επιβαρύνουν την ποιότητα του νερού και του εδάφους.
Τα έλαια μπορεί να σχηματίσουν επιφανειακό φιλμ και να αυξήσουν το οργανικό φορτίο του νερού, επηρεάζοντας τις φυσικές διεργασίες και τους υδρόβιους οργανισμούς.
Δεν χρειάζεται να καταφεύγουμε σε εντυπωσιακούς αλλά αβέβαιους αριθμούς για να αντιληφθούμε το πρόβλημα. Η σωστή διαχείριση είναι σημαντική τόσο για τις υποδομές όσο και για το περιβάλλον.
Πού πρέπει να βάζουμε το χρησιμοποιημένο λάδι;
Αφήστε πρώτα το λάδι να κρυώσει εντελώς. Στη συνέχεια μεταφέρετέ το σε ένα καθαρό δοχείο που κλείνει καλά.
Για λάδι που προορίζεται αποκλειστικά για ανακύκλωση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα ανθεκτικό πλαστικό μπουκάλι ή άλλο κατάλληλο δοχείο με καπάκι.
Μην το αναμειγνύετε με:
- νερό,
- απορρυπαντικά,
- ορυκτέλαια ή λιπαντικά μηχανών,
- άλλα χημικά υγρά.
Η καθαρή συλλογή του διευκολύνει την αξιοποίησή του.
Μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί το λάδι τηγανίσματος;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι, αλλά δεν υπάρχει ένας απόλυτος κανόνας όπως «μέχρι τρεις φορές» που να ισχύει για όλα τα λάδια.
Η υποβάθμιση εξαρτάται από:
- το είδος του λαδιού,
- τη θερμοκρασία τηγανίσματος,
- τη διάρκεια θέρμανσης,
- το είδος των τροφίμων,
- τα υπολείμματα που παραμένουν στο λάδι,
- τον τρόπο αποθήκευσης μετά τη χρήση.
Όσο περισσότερες φορές θερμαίνεται ένα λάδι, τόσο περισσότερο οξειδώνεται και υποβαθμίζεται η ποιότητά του.
Πότε δεν πρέπει να ξαναχρησιμοποιήσετε το λάδι;
Το λάδι πρέπει να απορρίπτεται όταν εμφανίζει σαφή σημάδια αλλοίωσης.
Ενδείξεις ότι έχει έρθει η ώρα να το αλλάξετε είναι:
- ασυνήθιστα σκούρο χρώμα,
- δυσάρεστη ή ταγγισμένη μυρωδιά,
- έντονος αφρισμός,
- καπνός σε χαμηλότερη θερμοκρασία από το συνηθισμένο,
- αλλοιωμένη γεύση.
Αν έχετε αμφιβολία για την κατάστασή του, είναι προτιμότερο να μην το χρησιμοποιήσετε ξανά για μαγείρεμα.
Σε ποια θερμοκρασία είναι καλύτερο να τηγανίζουμε;
Για βαθύ τηγάνισμα, θερμοκρασίες περίπου 150–180°C χρησιμοποιούνται συνήθως για να επιτυγχάνεται σωστό ψήσιμο χωρίς υπερβολική καταπόνηση του λαδιού.
Η υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία επιταχύνει την αποδόμηση του λαδιού και τον σχηματισμό ανεπιθύμητων ενώσεων.
Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι το τηγάνισμα πρέπει να σταματά υποχρεωτικά μετά από 15 ή 20 λεπτά. Σημασία έχει να αποφεύγεται η παρατεταμένη υπερθέρμανση και να μην αφήνεται το λάδι να καπνίζει.
Πώς αποθηκεύεται το λάδι αν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ξανά;
Αν αποφασίσετε να το κρατήσετε για μία επόμενη χρήση, αφήστε το να κρυώσει και φιλτράρετέ το ώστε να απομακρυνθούν υπολείμματα τροφών.
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λεπτό κόσκινο ή κατάλληλο φίλτρο και στη συνέχεια να το αποθηκεύσετε σε καθαρό, κλειστό και κατά προτίμηση αδιαφανές δοχείο.
Το USDA προτείνει το χρησιμοποιημένο λάδι που πρόκειται να επαναχρησιμοποιηθεί να φυλάσσεται καλά κλεισμένο, προστατευμένο από το φως και, για καλύτερη ποιότητα, στο ψυγείο.
Αν εμφανίσει δυσάρεστη μυρωδιά, αφρό ή άλλα σημάδια αλλοίωσης, πρέπει να απορριφθεί.
Παίζει ρόλο τι τρόφιμο τηγανίστηκε;
Ναι. Τα τρόφιμα επηρεάζουν τη γεύση και την ποιότητα του λαδιού.
Ένα λάδι στο οποίο τηγανίστηκαν ψάρια μπορεί να κρατήσει έντονη οσμή και γεύση, ενώ τρόφιμα με πολύ πανάρισμα αφήνουν περισσότερα υπολείμματα που μπορούν να καούν σε επόμενη χρήση.
Γι’ αυτό το φιλτράρισμα μετά τη χρήση είναι σημαντικό, ενώ το λάδι που έχει έντονα αλλοιωμένη οσμή ή γεύση δεν πρέπει να επαναχρησιμοποιείται.
Γιατί η ανακύκλωση είναι καλύτερη επιλογή από την απόρριψη;
Το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι μπορεί να αποτελέσει πρώτη ύλη για άλλα προϊόντα αντί να καταλήξει ως απόβλητο.
Στην Ελλάδα, χρησιμοποιημένα φυτικά έλαια αξιοποιούνται μεταξύ άλλων για την παραγωγή βιοντίζελ. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναφέρει ότι χρησιμοποιημένα φυτικά έλαια και ζωικά λίπη μπορούν να μετατρέπονται σε βιοντίζελ σε μονάδες επεξεργασίας.
Με αυτόν τον τρόπο, ένα υλικό που διαφορετικά θα επιβάρυνε την αποχέτευση ή το περιβάλλον μπορεί να επιστρέψει στην οικονομία ως χρήσιμη πρώτη ύλη.
Πού βρίσκουμε κάδους για τηγανέλαιο;
Η διαθεσιμότητα διαφέρει ανά περιοχή. Κάδοι ή σημεία συλλογής μπορεί να υπάρχουν σε:
- σούπερ μάρκετ και καταστήματα,
- δημοτικές εγκαταστάσεις,
- σχολεία ή άλλους δημόσιους χώρους,
- ειδικά σημεία εταιρειών ανακύκλωσης.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος προτείνει στους πολίτες να παραδίδουν τα χρησιμοποιημένα μαγειρικά έλαια στα κατάλληλα σημεία συλλογής, τα οποία συχνά βρίσκονται σε καταστήματα ή σούπερ μάρκετ.
Επειδή τα σημεία αλλάζουν ανά δήμο και περιοχή, είναι καλύτερο να ελέγχετε την ιστοσελίδα του δήμου σας ή του τοπικού φορέα ανακύκλωσης.
Τι να μην κάνετε ποτέ με το χρησιμοποιημένο λάδι
- Μην το ρίχνετε στον νεροχύτη.
- Μην το ρίχνετε στην τουαλέτα.
- Μην το αδειάζετε στο έδαφος ή σε φρεάτια.
- Μην το αναμειγνύετε με λιπαντικά αυτοκινήτου ή άλλες χημικές ουσίες.
- Μην προσπαθείτε να το μεταφέρετε όσο είναι ακόμη ζεστό.
Ένας απλός τρόπος να το διαχειριστείτε σωστά
- Αφήστε το χρησιμοποιημένο λάδι να κρυώσει.
- Αν πρόκειται να το ξαναχρησιμοποιήσετε, φιλτράρετέ το και αποθηκεύστε το σωστά.
- Αν δεν είναι πλέον κατάλληλο για μαγείρεμα, μεταφέρετέ το σε κλειστό δοχείο.
- Παραδώστε το σε ειδικό σημείο συλλογής χρησιμοποιημένων μαγειρικών ελαίων.
Η σωστή διαχείριση του τηγανέλαιου είναι μια μικρή καθημερινή συνήθεια με πρακτικό όφελος: προστατεύει τις σωληνώσεις, περιορίζει την επιβάρυνση της αποχέτευσης και επιτρέπει σε ένα απόβλητο να αξιοποιηθεί ξανά αντί να καταλήξει στο περιβάλλον.
