Η σύνταξη είναι ένα θέμα που αργά ή γρήγορα μας απασχολεί όλους. Είτε είστε στο Δημόσιο είτε στον ιδιωτικό τομέα, σίγουρα έχετε ακούσει τους όρους «κατοχύρωση» και «θεμελίωση» να χρησιμοποιούνται σχεδόν σαν να είναι το ίδιο πράγμα. Στην πραγματικότητα όμως, η διαφορά τους είναι καθοριστική και μπορεί να επηρεάσει άμεσα το πότε και με ποιους όρους θα φύγετε από την εργασία σας.
Γιατί γίνεται τόση σύγχυση με τους όρους
Η σύγχυση ξεκινά από το γεγονός ότι και οι δύο έννοιες σχετίζονται με το συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Πολλοί πιστεύουν ότι μόλις «κατοχυρώσουν» μπορούν και να φύγουν. Δεν είναι όμως έτσι. Η κατοχύρωση είναι ένα σημαντικό βήμα, αλλά όχι το τελικό. Η θεμελίωση είναι αυτή που ανοίγει πραγματικά την πόρτα της σύνταξης.
Τι σημαίνει κατοχύρωση και γιατί είναι σημαντική
Η κατοχύρωση σημαίνει ότι έχετε συμπληρώσει τα απαιτούμενα χρόνια ασφάλισης σε ένα συγκεκριμένο έτος και, με αυτόν τον τρόπο, «κλειδώνετε» τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που ίσχυαν τότε. Με απλά λόγια, εξασφαλίζετε ότι θα συνταξιοδοτηθείτε με τα όρια ηλικίας και τους κανόνες εκείνης της χρονιάς, ακόμη κι αν αποχωρήσετε πολύ αργότερα.
Αυτό λειτουργεί σαν μια ασφάλεια για το μέλλον. Αν αλλάξει η νομοθεσία και αυξηθούν τα όρια ηλικίας, εσείς δεν επηρεάζεστε, αρκεί να έχετε κατοχυρώσει εγκαίρως.
Ένα απλό παράδειγμα για να το καταλάβετε
Ας πούμε ότι είστε μητέρα με ανήλικο παιδί και το 2011 είχατε 5.500 ένσημα. Με αυτά τα δεδομένα, κατοχυρώνετε δικαίωμα σύνταξης με τα όρια ηλικίας που ίσχυαν το 2011. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορείτε να φύγετε αμέσως. Πρέπει να περιμένετε μέχρι να φτάσετε το προβλεπόμενο όριο ηλικίας.
Τι είναι τελικά η θεμελίωση
Η θεμελίωση είναι το «χρυσό εισιτήριο». Σημαίνει ότι έχετε πλέον συμπληρώσει και τα χρόνια ασφάλισης και το ηλικιακό όριο. Με απλά λόγια, όλα τα κουτάκια είναι τσεκαρισμένα. Από εκείνη τη στιγμή και μετά, μπορείτε να καταθέσετε αίτηση για σύνταξη όποτε εσείς το επιλέξετε.
Δεν υπάρχει άλλη αναμονή. Το δικαίωμα είναι ώριμο και άμεσα αξιοποιήσιμο.
Παράδειγμα από την καθημερινότητα
Φανταστείτε έναν δημόσιο υπάλληλο που το 2022 συμπλήρωσε 25ετία και την ίδια χρονιά έγινε 56 ετών. Σε αυτή την περίπτωση, δεν μιλάμε απλώς για κατοχύρωση. Μιλάμε για θεμελίωση. Ο συγκεκριμένος εργαζόμενος μπορεί να φύγει άμεσα ή να παραμείνει στην εργασία του και να αποχωρήσει αργότερα, με τους ίδιους ευνοϊκούς όρους.
Κατοχύρωση: μια ασφάλεια για το μέλλον
Η κατοχύρωση λειτουργεί σαν «μαξιλάρι». Σας προστατεύει από μελλοντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό και σας δίνει τη σιγουριά ότι δεν θα αιφνιδιαστείτε από νέες δυσμενείς ρυθμίσεις. Είναι ιδιαίτερα σημαντική για όσους βρίσκονται κοντά στη σύνταξη αλλά δεν έχουν ακόμη φτάσει το ηλικιακό όριο.
Θεμελίωση: η στιγμή της απόφασης
Όταν θεμελιώνετε, το παιχνίδι αλλάζει. Δεν εξαρτάστε πλέον από ηλικιακά όρια ή νέες νομοθεσίες. Η απόφαση είναι καθαρά δική σας. Θέλετε να φύγετε άμεσα; Μπορείτε. Θέλετε να μείνετε λίγο ακόμα για προσωπικούς ή οικονομικούς λόγους; Επίσης μπορείτε, χωρίς να χάνετε το δικαίωμά σας.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη για εσάς
Αν είστε ακόμη στη φάση της κατοχύρωσης, καλό είναι να γνωρίζετε ακριβώς πότε συμπληρώνετε το ηλικιακό όριο, ώστε να μην έχετε λάθος προσδοκίες. Αν πλησιάζετε στη θεμελίωση, τότε μπαίνετε σε μια περίοδο όπου ο προγραμματισμός γίνεται πιο συγκεκριμένος και οι αποφάσεις πιο άμεσες.
Γιατί αξίζει να ενημερώνεστε έγκαιρα
Το ασφαλιστικό δεν είναι απλό και οι λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά. Ένα λάθος στον υπολογισμό των ετών ή μια παρερμηνεία των όρων μπορεί να σας κοστίσει χρόνια εργασίας. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γνωρίζετε αν έχετε απλώς κατοχυρώσει ή αν έχετε θεμελιώσει δικαίωμα.
Η ουσία με λίγα λόγια
Η κατοχύρωση είναι το πρώτο, απαραίτητο βήμα. Σας εξασφαλίζει ότι δεν θα χάσετε ευνοϊκούς όρους. Η θεμελίωση, όμως, είναι το σημείο-κλειδί. Είναι η στιγμή που η σύνταξη παύει να είναι σχέδιο για το μέλλον και γίνεται πραγματική επιλογή στο παρόν.
Αν βρίσκεστε κοντά σε αυτά τα όρια, αξίζει να το δείτε σοβαρά και να έχετε ξεκάθαρη εικόνα. Γιατί στη σύνταξη, ο σωστός χρόνος κάνει όλη τη διαφορά.
