Φουστανέλα, φάριο, φέρμελη και τσαρούχια είναι μερικά από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της ευζωνικής στολής. Κάθε 25η Μαρτίου οι Εύζωνες πρωταγωνιστούν στις επίσημες εκδηλώσεις, ενώ η χαρακτηριστική φορεσιά τους έχει συνδεθεί στενά με τη νεότερη ελληνική ιστορία.
Η σημερινή ευζωνική στολή δεν είναι απλώς μια παραδοσιακή φορεσιά. Αποτελεί μέρος της ιστορίας της Προεδρικής Φρουράς και συνδέεται συμβολικά με τους αγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης και τους μεταγενέστερους αγώνες του ελληνικού κράτους.
Η φουστανέλα και η ιστορία της
Η φουστανέλα ήταν ανδρικό ένδυμα που φορέθηκε σε διάφορες περιοχές των Βαλκανίων και συνδέθηκε ιδιαίτερα με πληθυσμούς της ηπειρωτικής Ελλάδας και της Αλβανίας.
Στον ελληνικό χώρο έγινε στενά συνδεδεμένη με κλέφτες, αρματολούς, οπλαρχηγούς και αγωνιστές της Επανάστασης του 1821.
Μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους καθιερώθηκε ως μέρος της εθνικής ενδυμασίας και σταδιακά συνδέθηκε έντονα με την εικόνα του Έλληνα αγωνιστή.
Δεν υπάρχει επαρκής ιστορική τεκμηρίωση για τον συχνά επαναλαμβανόμενο ισχυρισμό ότι η φουστανέλα αποτελεί άμεση «εξέλιξη του δωρικού χιτώνα».
Η ομοιότητα με αρχαία ενδύματα έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί συμβολικά, όμως η ιστορική πορεία της φουστανέλας είναι πολύ πιο σύνθετη και συνδέεται κυρίως με τη νεότερη βαλκανική ενδυματολογική παράδοση.
Πότε συνδέθηκαν οι Εύζωνες με τη φουστανέλα;
Η φουστανέλα είχε ήδη καθιερωθεί ως εθνικό σύμβολο πριν από τη δημιουργία των οργανωμένων Ευζωνικών Ταγμάτων.
Το 1868 συγκροτήθηκαν επίσημα τέσσερα Τάγματα Ευζώνων του ελληνικού στρατού, με στολή βασισμένη στην εθνική ενδυμασία.
Από τότε η ευζωνική στολή απέκτησε ακόμη ισχυρότερη στρατιωτική και εθνική συμβολική σημασία.
Γιατί η φουστανέλα έχει 400 πτυχές;
Η σημερινή φουστανέλα της Προεδρικής Φρουράς κατασκευάζεται από περίπου 30 μέτρα λευκού βαμβακερού υφάσματος.
Αποτελείται από δύο μεγάλα φύλλα, καθένα από τα οποία έχει περίπου 200 πιέτες.
Σύμφωνα με την επίσημη παράδοση της Προεδρικής Φρουράς, οι συνολικά 400 πτυχές συμβολίζουν τα 400 χρόνια οθωμανικής κυριαρχίας.
Πρόκειται επομένως για καθιερωμένο συμβολισμό της σημερινής ευζωνικής παράδοσης και όχι για απόδειξη ότι η αρχική φουστανέλα κατασκευαζόταν πάντοτε με ακριβώς 400 πτυχές.
Τι είναι η φέρμελη;
Η φέρμελη είναι το χαρακτηριστικό γιλέκο της επίσημης ευζωνικής στολής.
Κατασκευάζεται και κεντιέται στο χέρι από εξειδικευμένους τεχνίτες της Προεδρικής Φρουράς.
Το κέντημα γίνεται πάνω σε λευκό σαγάκι, ένα χοντρό μάλλινο ύφασμα, με λευκά και μαύρα μάλλινα νήματα.
Η διακόσμησή της αποτελεί ένα από τα πιο περίτεχνα στοιχεία της στολής και απαιτεί ιδιαίτερη τεχνογνωσία και πολλές ώρες εργασίας.
Σε παλαιότερες λαϊκές ερμηνείες αποδίδονται σε ορισμένα σχέδια της φέρμελης θρησκευτικοί ή συμβολικοί συσχετισμοί. Αυτές οι ερμηνείες, όμως, δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως βέβαιη ιστορική προέλευση κάθε διακοσμητικού μοτίβου.
Τι είναι το φάριο;
Το κόκκινο κάλυμμα της κεφαλής του Εύζωνα ονομάζεται φάριο και φέρει χαρακτηριστική μαύρη φούντα.
Το φάριο έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της
