Τα φυτά εσωτερικού χώρου ομορφαίνουν το σπίτι και δημιουργούν μια ευχάριστη ατμόσφαιρα. Αν όμως ταλαιπωρείστε από αλλεργίες, ίσως έχετε παρατηρήσει ότι ορισμένες φορές το φτέρνισμα, η καταρροή ή η φαγούρα στα μάτια επιμένουν ακόμη και όταν βρίσκεστε μέσα στο σπίτι.
Μπορεί να φταίει κάποιο από τα αγαπημένα σας φυτά; Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι. Δεν σημαίνει ότι όλα τα φυτά προκαλούν αλλεργίες, αλλά κάποια μπορεί να συγκρατούν σκόνη, να περιέχουν ερεθιστικές ουσίες ή να συνδέονται με συγκεκριμένες αλλεργικές αντιδράσεις. Υπάρχει μάλιστα ένας παράγοντας που συχνά ξεχνάμε: το χώμα της γλάστρας.
1. Η φτέρη και τα σπόρια που χρειάζονται προσοχή
Η φτέρη είναι ένα από τα πιο αγαπημένα φυτά εσωτερικού χώρου. Το πλούσιο πράσινο φύλλωμά της δίνει μια ξεχωριστή ομορφιά στο σπίτι, ενώ πολλά είδη της αναπτύσσονται καλά σε χώρους με έμμεσο φως και αρκετή υγρασία.
Οι φτέρες αναπαράγονται με σπόρια αντί για σπόρους. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι οι συνηθισμένες φτέρες εσωτερικού χώρου προκαλούν συχνά αλλεργική ρινίτιδα εξαιτίας αυτών των σπορίων. Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται στην υγρασία της γλάστρας, καθώς το συνεχώς βρεγμένο χώμα μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μούχλας.
2. Η αφρικανική βιολέτα και τα χνουδωτά φύλλα της
Η αφρικανική βιολέτα ξεχωρίζει για τα μικρά, πολύχρωμα άνθη και τα βελούδινα φύλλα της. Είναι ένα όμορφο φυτό που μπορεί να δώσει χρώμα ακόμη και σε ένα μικρό δωμάτιο. Τα φύλλα της, όμως, έχουν μια ιδιαιτερότητα που αξίζει να γνωρίζετε.
Η χνουδωτή επιφάνειά τους μπορεί να συγκρατεί σκόνη, η οποία ενδέχεται να ενοχλεί άτομα με ευαισθησία στα αλλεργιογόνα της οικιακής σκόνης. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αφρικανική βιολέτα είναι από μόνη της ισχυρό αλλεργιογόνο. Αν έχετε ευαισθησία, απομακρύνετε τη σκόνη προσεκτικά με ένα μαλακό πινέλο και αποφύγετε να αφήνετε νερό πάνω στα φύλλα της.
3. Ο κισσός και η ουσία που μπορεί να ερεθίσει το δέρμα
Ο κισσός είναι ιδιαίτερα δημοφιλής επειδή αναπτύσσεται γρήγορα και δημιουργεί όμορφες πράσινες συνθέσεις. Ωστόσο, ο κοινός κισσός (Hedera helix) περιέχει μια ουσία που ονομάζεται φαλκαρινόλη και μπορεί να προκαλέσει δερματικό ερεθισμό ή αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής σε ευαίσθητα άτομα.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν κοκκινίλα, φαγούρα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μικρές φουσκάλες μετά την επαφή με το φυτό. Αν πρόκειται να τον κλαδέψετε ή να τον μεταφυτεύσετε, καλό είναι να φοράτε γάντια. Η αντίδραση αυτή αφορά κυρίως την επαφή με το δέρμα και δεν πρέπει να συγχέεται με τις συνηθισμένες εποχικές αλλεργίες στη γύρη.
4. Ο φίκος και ο γαλακτώδης χυμός του
Ο φίκος, ιδιαίτερα το γνωστό καουτσουκόδεντρο (Ficus elastica), είναι αγαπημένη επιλογή για μοντέρνα σπίτια. Τα μεγάλα, γυαλιστερά φύλλα του εντυπωσιάζουν, ενώ η φροντίδα του είναι σχετικά απλή. Όταν όμως τραυματιστεί ένα φύλλο ή κλαδί, μπορεί να απελευθερώσει έναν λευκό, γαλακτώδη χυμό.
Ο χυμός αυτός μπορεί να ερεθίσει το δέρμα και σε ορισμένα άτομα να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση. Επίσης, έχουν καταγραφεί αναπνευστικές αλλεργίες σε συγκεκριμένα είδη φίκου, ιδιαίτερα στον Ficus benjamina. Ορισμένες πρωτεΐνες του μπορεί να παρουσιάζουν διασταυρούμενη αντίδραση με αλλεργιογόνα του φυσικού λάτεξ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όποιος έχει αλλεργία στο λάτεξ θα αντιδράσει απαραίτητα και στον φίκο.
Αν έχετε γνωστή αλλεργία στο λάτεξ ή έχετε εμφανίσει συμπτώματα κοντά σε φίκο, ζητήστε τη συμβουλή αλλεργιολόγου. Κατά το κλάδεμα, χρησιμοποιείτε γάντια και αποφεύγετε την επαφή του χυμού με το δέρμα και τα μάτια.
5. Το Purple Passion Plant και η σκόνη στα φύλλα
Το Purple Passion Plant (Gynura aurantiaca) είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα διακοσμητικά φυτά. Τα πράσινα φύλλα του καλύπτονται από λεπτές μοβ τρίχες, δημιουργώντας μια εντυπωσιακή, βελούδινη εμφάνιση που δύσκολα περνά απαρατήρητη.
Αυτή η χνουδωτή επιφάνεια μπορεί να συγκρατεί σκόνη, όπως συμβαίνει και με άλλα φυτά με παρόμοια φύλλα. Δεν υπάρχουν όμως επαρκή στοιχεία ότι το συγκεκριμένο είδος προκαλεί συχνά αλλεργίες. Αν η σκόνη σάς ενοχλεί, φροντίστε να καθαρίζετε προσεκτικά τα φύλλα, χωρίς έντονο τρίψιμο που μπορεί να τα καταστρέψει.
Μήπως τελικά το πρόβλημα βρίσκεται στο χώμα της γλάστρας;
Ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που πρέπει να προσέξετε δεν είναι το ίδιο το φυτό, αλλά το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει. Όταν το χώμα παραμένει συνεχώς υγρό, μπορεί να ευνοηθεί η ανάπτυξη μούχλας. Τα σπόρια της μούχλας είναι γνωστό ότι μπορούν να προκαλέσουν αλλεργικά συμπτώματα ή να επιδεινώσουν το άσθμα σε ευαίσθητα άτομα.
Γι’ αυτό μην ποτίζετε περισσότερο από όσο χρειάζεται το κάθε φυτό. Βεβαιωθείτε ότι η γλάστρα διαθέτει σωστή αποστράγγιση και μην αφήνετε νερό να λιμνάζει στο πιατάκι της. Αν παρατηρήσετε μούχλα στην επιφάνεια του χώματος ή επίμονη μυρωδιά υγρασίας, εξετάστε τις συνθήκες ποτίσματος και αερισμού.
Ποια φυτά είναι καλύτερη επιλογή για όσους έχουν αλλεργίες;
Αν αγαπάτε τα λουλούδια, δεν χρειάζεται να τα αποχωριστείτε όλα. Πολλά φυτά εσωτερικού χώρου έχουν γύρη που δεν μεταφέρεται εύκολα με τον αέρα. Οι ορχιδέες, για παράδειγμα, αποτελούν συχνά μια πρακτική επιλογή για όσους θέλουν ανθοφόρα φυτά, καθώς η γύρη τους συνήθως παραμένει συγκεντρωμένη αντί να διασκορπίζεται ελεύθερα στον χώρο.
Επίσης, φυτά με λεία φύλλα μπορεί να καθαρίζονται ευκολότερα από τη σκόνη. Ωστόσο, κανένα φυτό δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απολύτως υποαλλεργικό για όλους. Η καλύτερη επιλογή εξαρτάται από το είδος της αλλεργίας και από τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά κάθε άνθρωπος.
Πώς να διατηρείτε τα φυτά σας χωρίς να επιβαρύνετε τις αλλεργίες
Μερικές απλές συνήθειες μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Δεν χρειάζεται να μετατρέψετε τη φροντίδα των φυτών σε δύσκολη διαδικασία, αρκεί να προσέχετε μερικές βασικές λεπτομέρειες.
- Καθαρίζετε τα φύλλα: Αφαιρείτε τακτικά τη σκόνη με τρόπο κατάλληλο για κάθε φυτό, χωρίς να τη σκορπίζετε στον αέρα.
- Αποφεύγετε το υπερβολικό πότισμα: Αφήνετε το χώμα να στεγνώνει όσο χρειάζεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του είδους.
- Φοράτε γάντια: Ιδιαίτερα όταν κλαδεύετε κισσό ή φυτά που βγάζουν γαλακτώδη χυμό.
- Φροντίζετε τον αερισμό: Διατηρείτε καλό αερισμό και ελέγχετε την υπερβολική υγρασία μέσα στο σπίτι.
- Εξετάστε έναν καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA: Μπορεί να βοηθήσει στη μείωση ορισμένων αιωρούμενων σωματιδίων, χωρίς όμως να αντικαθιστά το καθάρισμα και τον έλεγχο της υγρασίας.
- Παρατηρείτε πότε εμφανίζονται τα συμπτώματα: Αν ενοχλείστε σταθερά κοντά σε συγκεκριμένο φυτό, απομακρύνετέ το προσωρινά από τον χώρο όπου περνάτε πολλές ώρες και συζητήστε τα συμπτώματα με αλλεργιολόγο.
Πότε χρειάζεται να μιλήσετε με αλλεργιολόγο;
Αν το φτέρνισμα, η καταρροή, η φαγούρα στα μάτια ή τα δερματικά εξανθήματα επιμένουν, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ευθύνεται κάποιο φυτό. Τα ακάρεα της σκόνης, η μούχλα, η γύρη που μπαίνει από τα παράθυρα και άλλοι παράγοντες του σπιτιού μπορούν να προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.
Ο αλλεργιολόγος μπορεί να αξιολογήσει το ιστορικό σας και, όταν χρειάζεται, να προτείνει κατάλληλες εξετάσεις. Αν εμφανιστεί έντονη δυσκολία στην αναπνοή ή πρήξιμο στον λαιμό, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια. Μην αποδίδετε τέτοια συμπτώματα σε ένα φυτό χωρίς ιατρική αξιολόγηση.
Το πράσινο στο σπίτι δεν χρειάζεται να γίνει πρόβλημα
Τα φυτά εσωτερικού χώρου μπορούν να συνεχίσουν να αποτελούν ένα όμορφο κομμάτι της καθημερινότητάς σας, ακόμη κι αν έχετε αλλεργίες. Το σημαντικό είναι να γνωρίζετε τις πιθανές πηγές ενόχλησης, να διατηρείτε τις γλάστρες καθαρές και να αποφεύγετε την υπερβολική υγρασία.
Δεν χρειάζεται να αποχωριστείτε το αγαπημένο σας φυτό μόνο και μόνο επειδή βρίσκεται σε κάποια λίστα. Με σωστή φροντίδα και προσοχή στις πραγματικές σας ευαισθησίες, μπορείτε να απολαμβάνετε το πράσινο στο σπίτι με μεγαλύτερη άνεση.
Πηγές:
