Με την πρώτη ματιά, ένα κοράλλι μπορεί να μοιάζει σχεδόν ακίνητο. Αν όμως παρακολουθήσουμε τις κινήσεις του σε διαφορετική χρονική κλίμακα, αποκαλύπτεται ένας πολύ πιο δραστήριος κόσμος, γεμάτος αργές κινήσεις, άνοιγμα πολυπόδων και εντυπωσιακές μεταβολές.
Αυτό ακριβώς προσπάθησε να καταγράψει η ομάδα myLapse στο εντυπωσιακό βίντεο «Coral Colors». Περισσότερες από 25.000 φωτογραφίες, τραβηγμένες σε διάστημα περίπου ενός έτους, ενώθηκαν σε ένα macro time-lapse που κάνει ορατές κινήσεις σχεδόν αδύνατο να παρατηρηθούν με γυμνό μάτι.
Γιατί χρειάστηκαν περισσότερες από 25.000 φωτογραφίες;
Τα κοράλλια είναι ζώα και όχι φυτά ή ακίνητοι βράχοι. Πολλά όμως κινούνται τόσο αργά ώστε οι αλλαγές στη μορφή τους δεν γίνονται εύκολα αντιληπτές όταν τα παρακολουθούμε για λίγα μόνο λεπτά.
Οι δημιουργοί του «Coral Colors» χρησιμοποίησαν την τεχνική του time-lapse: φωτογράφιζαν τα κοράλλια σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα και στη συνέχεια πρόβαλλαν τις εικόνες διαδοχικά με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα.
Έτσι, κινήσεις που στην πραγματικότητα χρειάζονται πολλή ώρα εμφανίζονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Για την παραγωγή χρησιμοποιήθηκαν περισσότερα από 25.000 καρέ σε διάστημα περίπου ενός έτους, καθώς και macro φακοί που επέτρεψαν πολύ κοντινές λήψεις των οργανισμών.
Ποια κοράλλια εμφανίζονται στο βίντεο;
Στις λήψεις περιλαμβάνονται κοράλλια από γένη όπως τα Acanthophyllia, Trachyphyllia, Heteropsammia και Physogyra.
Στο time-lapse οι πολύποδες φαίνεται να διαστέλλονται και να συστέλλονται, ενώ ολόκληρη η επιφάνεια ορισμένων κοραλλιών αλλάζει μορφή. Αυτές οι κινήσεις σχετίζονται με φυσιολογικές λειτουργίες, όπως η πρόσληψη τροφής και η αλληλεπίδραση με το περιβάλλον.
Οι πολύ κοντινές λήψεις αποκαλύπτουν επίσης κάτι που δύσκολα αντιλαμβανόμαστε κοιτάζοντας έναν ύφαλο από απόσταση: τεράστια ποικιλία χρωμάτων, υφών και μορφών σε οργανισμούς που συχνά μοιάζουν ακίνητοι.
Τα κοράλλια είναι ζώα, όχι φυτά
Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι να θεωρούμε τα κοράλλια φυτά εξαιτίας της εμφάνισής τους. Στην πραγματικότητα είναι ζώα και ανήκουν στην ίδια μεγάλη ομάδα με τις μέδουσες και τις θαλάσσιες ανεμώνες.
Μια αποικία κοραλλιών αποτελείται συνήθως από πολλά μικροσκοπικά ζώα που ονομάζονται πολύποδες. Σε πολλά είδη οι πολύποδες δημιουργούν σκληρό σκελετό από ανθρακικό ασβέστιο και, με την πάροδο πολλών γενεών, μπορούν να σχηματίσουν τεράστιες δομές υφάλων.
Αυτό σημαίνει ότι ένας μεγάλος κοραλλιογενής ύφαλος είναι αποτέλεσμα της δραστηριότητας αναρίθμητων μικροσκοπικών οργανισμών σε πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Από πού προέρχονται τα εντυπωσιακά χρώματα;
Μεγάλο μέρος του χρώματος πολλών κοραλλιών σχετίζεται με μικροσκοπικά φωτοσυνθετικά φύκη που ζουν μέσα στους ιστούς τους. Είναι γνωστά ως zooxanthellae και έχουν μια εξαιρετικά σημαντική συμβιωτική σχέση με το κοράλλι.
Τα φύκη χρησιμοποιούν το ηλιακό φως για φωτοσύνθεση και παρέχουν μεγάλο μέρος της ενέργειας που χρειάζεται το κοράλλι. Σε αντάλλαγμα βρίσκουν προστατευμένο περιβάλλον και πρόσβαση σε ουσίες που χρειάζονται.
Τα ίδια τα κοράλλια μπορούν επίσης να παράγουν χρωστικές και φθορίζουσες πρωτεΐνες, γι’ αυτό οι αποχρώσεις που συναντάμε στους υφάλους μπορεί να είναι εντυπωσιακά διαφορετικές.
Τι συμβαίνει όταν ένα κοράλλι λευκαίνει;
Η λεύκανση των κοραλλιών είναι αντίδραση σε έντονο στρες. Μία από τις σημαντικότερες αιτίες μαζικής λεύκανσης είναι η παρατεταμένη αύξηση της θερμοκρασίας του θαλασσινού νερού.
Όταν οι συνθήκες γίνουν υπερβολικά θερμές, διαταράσσεται η συμβιωτική σχέση με τα μικροσκοπικά φύκη. Το κοράλλι μπορεί να τα αποβάλει από τους ιστούς του και, καθώς χάνει μεγάλο μέρος του χρώματός του, αποκαλύπτεται ο λευκός σκελετός κάτω από τον σχεδόν διάφανο ιστό.
Το λευκασμένο κοράλλι δεν είναι απαραίτητα νεκρό. Αν οι συνθήκες βελτιωθούν σχετικά γρήγορα, μπορεί να ανακτήσει τα συμβιωτικά φύκη και να επιβιώσει.
Αν όμως το θερμικό στρες είναι έντονο ή παρατεταμένο, το κοράλλι εξασθενεί, γίνεται περισσότερο ευάλωτο σε ασθένειες και αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος θανάτου.
Γιατί η αύξηση της θερμοκρασίας είναι τόσο σημαντική;
Τα τροπικά κοράλλια είναι προσαρμοσμένα σε ζεστά νερά, αλλά μπορούν να αντέξουν μόνο μέσα σε σχετικά περιορισμένο εύρος θερμοκρασιών.
Το Australian Institute of Marine Science αναφέρει ότι θερμοκρασίες περίπου 1 έως 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό θερινό μέγιστο, όταν διατηρούνται για αρκετές εβδομάδες, μπορούν να δημιουργήσουν αρκετό θερμικό στρες ώστε να προκαλέσουν λεύκανση.
Οι θαλάσσιοι καύσωνες γίνονται συχνότεροι, πιο εκτεταμένοι και εντονότεροι καθώς θερμαίνεται το κλίμα, μειώνοντας τον χρόνο που έχουν οι ύφαλοι για να ανακάμψουν ανάμεσα σε δύο μεγάλες διαταραχές.
Οι ύφαλοι αντιμετωπίζουν περισσότερες από μία απειλές
Η θέρμανση των ωκεανών αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες πιέσεις, αλλά δεν είναι η μοναδική. Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι μπορούν να επηρεαστούν επίσης από:
- ρύπανση και απορροές από την ξηρά,
- μη βιώσιμες αλιευτικές πρακτικές,
- παράκτια ανάπτυξη και αυξημένα ιζήματα,
- ισχυρούς τροπικούς κυκλώνες,
- ασθένειες των κοραλλιών,
- εξάρσεις πληθυσμών του αστερία crown-of-thorns, ο οποίος τρέφεται με κοράλλια,
- την οξίνιση των ωκεανών καθώς αυξάνεται το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.
Οι πιέσεις αυτές μπορούν να δρουν ταυτόχρονα και να δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την ανάκαμψη ενός υφάλου μετά από ένα μεγάλο επεισόδιο λεύκανσης.
Τι συμβαίνει στον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο;
Οι δημιουργοί του «Coral Colors» ανέφεραν ότι ήθελαν το έργο τους να συμβάλει στην ευαισθητοποίηση γύρω από τον Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο της Αυστραλίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα πλάνα αποτελούν καταγραφή του ίδιου του Μεγάλου Κοραλλιογενούς Υφάλου.
Ο ύφαλος παρακολουθείται συστηματικά και η κατάσταση δεν είναι ίδια παντού ούτε παραμένει σταθερή από χρονιά σε χρονιά. Ορισμένες περιοχές μπορούν να χάσουν σημαντικό μέρος της κοραλλιοκάλυψης μετά από θερμικό στρες, κυκλώνες ή άλλες διαταραχές και αργότερα να παρουσιάσουν ανάκαμψη όταν οι συνθήκες γίνουν ευνοϊκότερες.
Η μακροπρόθεσμη πρόκληση είναι ότι οι επαναλαμβανόμενοι θαλάσσιοι καύσωνες μπορούν να αφήνουν ολοένα μικρότερα χρονικά διαστήματα για ανάκαμψη.
Γιατί οι κοραλλιογενείς ύφαλοι είναι τόσο σημαντικοί;
Παρότι καλύπτουν ένα πολύ μικρό μέρος του θαλάσσιου πυθμένα, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι δημιουργούν εξαιρετικά πολύπλοκα οικοσυστήματα και προσφέρουν τροφή και καταφύγιο σε μεγάλο αριθμό οργανισμών.
Παράλληλα, έχουν μεγάλη σημασία για εκατομμύρια ανθρώπους μέσω της αλιείας και του τουρισμού, ενώ μπορούν να λειτουργούν ως φυσικά εμπόδια που μειώνουν την ενέργεια των κυμάτων πριν αυτά φτάσουν στις ακτές.
Η προστασία τους επομένως δεν αφορά μόνο τα εντυπωσιακά κοράλλια που βλέπουμε στις φωτογραφίες, αλλά ολόκληρα οικοσυστήματα και ανθρώπινες κοινότητες που συνδέονται μαζί τους.
Όταν η τεχνολογία μάς δείχνει έναν κόσμο που συνήθως δεν βλέπουμε
Η δύναμη του συγκεκριμένου βίντεο βρίσκεται τελικά στην αλλαγή της χρονικής κλίμακας. Χωρίς το time-lapse, πολλές από αυτές τις μικρές κινήσεις θα περνούσαν απαρατήρητες.
Μέσα από δεκάδες χιλιάδες φωτογραφίες γίνεται φανερό ότι ένα κοράλλι δεν είναι ένα στατικό διακοσμητικό στοιχείο του βυθού, αλλά ένας ζωντανός οργανισμός που κινείται, τρέφεται και αντιδρά συνεχώς στο περιβάλλον του.
Πηγές:
- myLapse – Coral Colors
- NOAA – Coral Reefs: Essential and Threatened
- NOAA Coral Reef Watch – Coral Bleaching
- Australian Institute of Marine Science – What is Coral Bleaching?
- Australian Institute of Marine Science – Great Barrier Reef Long-Term Monitoring Program
