Μοιάζει σχεδόν με λούτρινο παιχνίδι, όμως είναι ένας πραγματικός κάτοικος του βυθού. Τον Αύγουστο του 2016, οι ερευνητές του E/V Nautilus κατέγραψαν στα ανοικτά της Καλιφόρνιας ένα μικρό Rossia pacifica, γνωστό στα αγγλικά ως stubby squid, σε βάθος περίπου 900 μέτρων.
Το μοβ κεφαλόποδο με το στρογγυλεμένο σώμα και τα τεράστια μάτια έμεινε σχεδόν ακίνητο μπροστά στην κάμερα του τηλεχειριζόμενου οχήματος. Η παράξενη εμφάνισή του προκάλεσε την έκπληξη και τα γέλια της ομάδας που παρακολουθούσε ζωντανά την κατάδυση.
Τι ακριβώς είναι το Rossia pacifica;
Το Rossia pacifica είναι ένα μικρό κεφαλόποδο της οικογένειας Sepiolidae. Παρά το γεγονός ότι αποκαλείται συνήθως «καλαμάρι», εξελικτικά συγγενεύει περισσότερο με τις σουπιές παρά με τα κλασικά καλαμάρια που γνωρίζουμε.
Έχει κοντό και στρογγυλεμένο σώμα, οκτώ βραχίονες, δύο μεγαλύτερα πλοκάμια και ιδιαίτερα μεγάλα μάτια. Το συνολικό μήκος των μεγαλύτερων ατόμων μπορεί να φτάσει περίπου τα 11 εκατοστά, ενώ ο ίδιος ο μανδύας, δηλαδή το κυρίως σώμα πίσω από το κεφάλι, είναι περίπου 5 εκατοστά στα μεγαλύτερα θηλυκά.
Γιατί έκαναν τόση εντύπωση τα μάτια του;
Στο βίντεο του Nautilus, το ζώο φαίνεται ακίνητο με τα δύο μεγάλα μάτια του στραμμένα προς την κάμερα. Η εικόνα ήταν τόσο ασυνήθιστη ώστε μέλη της ερευνητικής ομάδας ακούγονται να σχολιάζουν ότι τα μάτια του μοιάζουν σχεδόν «ψεύτικα».
Τα μεγάλα μάτια, ωστόσο, δεν υπάρχουν για εντυπωσιασμό. Το Rossia pacifica ζει στον πυθμένα και βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην όρασή του για να εντοπίζει μικρά θηράματα που κινούνται κοντά του.
Πού ζει το μικρό κεφαλόποδο;
Το είδος απαντά στον βόρειο Ειρηνικό, από την Ιαπωνία και τη βόρεια Ασία έως τις δυτικές ακτές της Βόρειας Αμερικής και τη νότια Καλιφόρνια.
Συχνά συναντάται σε μικρότερα βάθη από εκείνο της διάσημης καταγραφής του Nautilus. Ωστόσο, έχει εντοπιστεί και σε πολύ βαθύτερα νερά, γεγονός που δείχνει ότι μπορεί να ζήσει σε μεγάλο εύρος βάθους.
Γιατί θάβεται μέσα στην άμμο;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του Rossia pacifica είναι η ικανότητά του να κρύβεται μέσα στο μαλακό ίζημα του πυθμένα. Μπορεί να δημιουργήσει μια μικρή κοιλότητα στην άμμο και στη συνέχεια να καλύψει μεγάλο μέρος του σώματός του, αφήνοντας εκτεθειμένα κυρίως τα μάτια.
Η συμπεριφορά αυτή του προσφέρει καμουφλάζ τόσο απέναντι στους πιθανούς θηρευτές όσο και απέναντι στη λεία του. Μελέτες του είδους έχουν δείξει ότι προτιμά λεπτόκοκκη άμμο, στην οποία μπορεί να θαφτεί ευκολότερα.
Πώς κυνηγά το Rossia pacifica;
Παρά την ήρεμη και σχεδόν «χαριτωμένη» εμφάνισή του, το Rossia pacifica είναι θηρευτής. Παραμένει κοντά στον βυθό και περιμένει μέχρι κάποιο μικρό ζώο να βρεθεί σε κατάλληλη απόσταση.
Στη διατροφή του περιλαμβάνονται κυρίως γαρίδες και άλλα καρκινοειδή, καθώς και μικρά ψάρια. Όταν εντοπίσει τη λεία, μπορεί να χρησιμοποιήσει τα δύο μακρύτερα πλοκάμια του για να την αρπάξει γρήγορα.
Πώς αλλάζει χρώμα;
Όπως πολλά κεφαλόποδα, το Rossia pacifica διαθέτει στο δέρμα του χρωματοφόρα, δηλαδή εξειδικευμένα κύτταρα με χρωστικές. Με τη βοήθειά τους μπορεί να αλλάζει γρήγορα την εμφάνιση του σώματός του.
Γι’ αυτό ένα άτομο μπορεί να φαίνεται έντονα μοβ ή κοκκινωπό σε μία στιγμή και πολύ διαφορετικό λίγο αργότερα. Η δυνατότητα αυτή αποτελεί ακόμη ένα εργαλείο καμουφλάζ και αντίδρασης στο περιβάλλον.
Γιατί η καταγραφή του Nautilus έγινε τόσο γνωστή;
Η συνάντηση του 2016 δεν αποτέλεσε την ανακάλυψη ενός νέου ή άγνωστου είδους. Το Rossia pacifica ήταν ήδη γνωστό στους επιστήμονες, ενώ έχουν γίνει καταγραφές του και σε μεγαλύτερα βάθη.
Αυτό που έκανε το συγκεκριμένο βίντεο να ξεχωρίσει ήταν η εξαιρετικά καθαρή εικόνα του μικρού ζώου στα 900 μέτρα και κυρίως η σχεδόν καρτουνίστικη εμφάνισή του. Τα μεγάλα μάτια, το στρογγυλό σώμα και το έντονο χρώμα του το μετέτρεψαν γρήγορα σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πλάσματα που έχουν καταγράψει οι κάμερες του Nautilus.
Πίσω όμως από την παράξενη όψη κρύβεται ένα καλά προσαρμοσμένο κεφαλόποδο, ικανό να κρύβεται στον βυθό, να αλλάζει εμφάνιση και να περιμένει υπομονετικά τη στιγμή που θα εμφανιστεί η επόμενη λεία του.












