Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από τη ζωή μας και αφήνουν πίσω τους κάτι περισσότερο από μια ανάμνηση. Αφήνουν απογοήτευση, θυμό, ερωτήματα και μερικές φορές πληγές που χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο απ’ όσο περιμέναμε για να κλείσουν.
Δεν είναι ανάγκη να μετατρέψουμε κάθε τέτοια εμπειρία σε «μάθημα» ούτε να ευχαριστήσουμε εκείνον που μας πλήγωσε. Μερικές φορές το πιο σημαντικό είναι απλώς να αναγνωρίσουμε τι συνέβη, να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και να συνεχίσουμε χωρίς να αφήσουμε την πληγή να καθορίζει ολόκληρη τη ζωή μας.
Πονά περισσότερο όταν έχουμε εμπιστευτεί
Σπάνια μας πληγώνει βαθιά ένας άνθρωπος που δεν είχε σημασία για εμάς.
Ο πόνος γίνεται μεγαλύτερος όταν έχουμε επενδύσει εμπιστοσύνη, χρόνο, αγάπη ή ελπίδα σε μια σχέση.
Μπορεί να ήταν ένας φίλος, ένας σύντροφος, ένας συγγενής ή κάποιος που πιστεύαμε ότι θα παρέμενε στη ζωή μας για πολύ καιρό.
Γι’ αυτό, όταν μια σχέση τελειώνει άσχημα ή όταν η εμπιστοσύνη προδίδεται, δεν χάνουμε μόνο έναν άνθρωπο.
Χάνουμε και την εικόνα που είχαμε δημιουργήσει για εκείνη τη σχέση.
Δεν χρειάζεται κάθε πληγή να έχει ένα κρυφό καλό
Υπάρχει μια τάση να λέμε ότι «όλα γίνονται για κάποιο λόγο» ή ότι «κάθε πόνος μας κάνει πιο δυνατούς».
Μερικές φορές αυτό μπορεί να αποδειχθεί αληθινό.
Μια δύσκολη σχέση μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα τα όριά μας. Μια προδοσία μπορεί να μας κάνει πιο προσεκτικούς. Ένας χωρισμός μπορεί να ανοίξει χώρο για μια διαφορετική ζωή.
Δεν συμβαίνει όμως πάντα έτσι.
Κάποιες εμπειρίες απλώς πονάνε. Δεν χρειάζεται να τις εξωραΐσουμε για να μπορέσουμε να τις ξεπεράσουμε.
Δεν χρωστάς ευγνωμοσύνη σε όποιον σε πλήγωσε
Μπορεί κάποιος, χρόνια αργότερα, να κοιτάξει μια δύσκολη εμπειρία και να σκεφτεί ότι έμαθε κάτι από αυτήν.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να νιώθει ευγνωμοσύνη προς εκείνον που προκάλεσε τον πόνο.
Το μάθημα, αν υπάρξει, είναι δικό σου.
Η δύναμη που ίσως ανακάλυψες είναι δική σου.
Η αλλαγή που έκανες στη ζωή σου είναι δική σου.
Δεν χρειάζεται να αποδοθεί στον άνθρωπο που σε πλήγωσε.
Το ότι κάποιος σε πλήγωσε δεν σημαίνει ότι έφταιγες εσύ
Μετά από μια προδοσία ή απόρριψη είναι πολύ συνηθισμένο να αναρωτιόμαστε τι κάναμε λάθος.
«Μήπως δεν ήμουν αρκετός;»
«Μήπως έπρεπε να είχα καταλάβει νωρίτερα;»
«Μήπως αν είχα κάνει κάτι διαφορετικά, δεν θα είχε συμβεί;»
Οι σχέσεις είναι σύνθετες και φυσικά όλοι μπορεί να κάνουμε λάθη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αναλαμβάνουμε την ευθύνη για κάθε συμπεριφορά που δεχτήκαμε.
Η εξαπάτηση, η προδοσία, η χειραγώγηση ή η κακοποίηση αποτελούν ευθύνη εκείνου που τα επέλεξε.
Οι άνθρωποι που πληγώνουν δεν είναι πάντα «πληγωμένοι άνθρωποι»
Ακούμε συχνά τη φράση «οι πληγωμένοι άνθρωποι πληγώνουν ανθρώπους».
Κάποιες φορές μπορεί πράγματι να υπάρχει πόνος, ανασφάλεια ή δύσκολο παρελθόν πίσω από μια συμπεριφορά.
Αυτό όμως δεν εξηγεί τα πάντα και, κυρίως, δεν δικαιολογεί τα πάντα.
Ένας άνθρωπος παραμένει υπεύθυνος για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται στους άλλους.
Μπορούμε να κατανοήσουμε κάποιον χωρίς να δεχτούμε ξανά τη συμπεριφορά του.
Τα όρια δεν είναι εκδίκηση
Το να απομακρύνεις κάποιον από τη ζωή σου δεν σημαίνει ότι είσαι σκληρός.
Μερικές φορές είναι απλώς όριο.
Όταν μια σχέση σε εξαντλεί, σε φοβίζει ή επαναλαμβάνει συνεχώς το ίδιο μοτίβο πόνου, έχεις δικαίωμα να προστατεύσεις τον εαυτό σου.
Αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερη επαφή.
Μπορεί να σημαίνει καθόλου επαφή.
Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι δεν μοιράζεσαι πια μαζί του τα πιο ευάλωτα κομμάτια σου.
Δεν χρειάζεται να ξεχάσεις για να προχωρήσεις
Το «ξέχνα και προχώρα» είναι πολύ πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να γίνει.
Ο εγκέφαλος δεν διαγράφει μια σημαντική εμπειρία επειδή αποφασίσαμε ότι δεν θέλουμε να τη θυμόμαστε.
Το ζητούμενο δεν είναι απαραίτητα να εξαφανιστεί η ανάμνηση.
Είναι να αλλάξει η θέση που έχει μέσα στη ζωή μας.
Να μπορείς να θυμάσαι χωρίς να αισθάνεσαι ότι επιστρέφεις κάθε φορά στο ίδιο σημείο.
Και η συγχώρεση;
Η συγχώρεση είναι μια πολύ προσωπική έννοια.
Για κάποιους ανθρώπους αποτελεί σημαντικό μέρος της διαδικασίας με την οποία αφήνουν πίσω τον θυμό.
Για άλλους δεν είναι απαραίτητη.
Δεν χρειάζεται να συγχωρήσεις κάποιον για να αναγνωρίσεις ότι δεν θέλεις πια να κουβαλάς καθημερινά την οργή απέναντί του.
Και κυρίως, συγχώρεση δεν σημαίνει:
- ότι ξεχνάς τι έγινε,
- ότι δικαιολογείς τη συμπεριφορά,
- ότι πρέπει να συμφιλιωθείς,
- ότι πρέπει να εμπιστευτείς ξανά,
- ή ότι ο άλλος αποκτά ξανά θέση στη ζωή σου.
Μπορείς να θεραπευτείς χωρίς να πάρεις ποτέ την εξήγηση που περίμενες
Ένα από τα δυσκολότερα πράγματα είναι όταν κάποιος μας πληγώνει και δεν μας δίνει ποτέ μια απάντηση.
Δεν ζητά συγγνώμη.
Δεν εξηγεί.
Δεν αναγνωρίζει καν ότι έκανε κάτι λάθος.
Τότε μπορεί να περιμένουμε επί χρόνια μια συζήτηση που ίσως δεν γίνει ποτέ.
Η πραγματική ανακούφιση μπορεί να αρχίσει όταν καταλάβουμε ότι η δική μας πορεία δεν χρειάζεται να εξαρτάται από το αν εκείνος θα μας δώσει την απάντηση που θέλαμε.
Δεν χρειάζεται να ξαναγίνεις όπως ήσουν πριν
Ορισμένες εμπειρίες μας αλλάζουν.
Μπορεί μετά από μια προδοσία να εμπιστευόμαστε πιο αργά.
Μπορεί να είμαστε πιο προσεκτικοί στις σχέσεις.
Μπορεί να αναγνωρίζουμε νωρίτερα συμπεριφορές που παλιότερα αγνοούσαμε.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι «χάλασε» κάτι μέσα μας.
Σημαίνει ότι η εμπειρία έγινε μέρος της ιστορίας μας.
Πρόσεξε μόνο να μη γίνει η πληγή φυλακή
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να θυμάσαι και στο να ζεις διαρκώς μέσα σε αυτό που συνέβη.
Αν κάθε νέα σχέση αντιμετωπίζεται σαν να πρόκειται να επαναλάβει την προηγούμενη, ο άνθρωπος που σε πλήγωσε μπορεί να εξακολουθεί να επηρεάζει τη ζωή σου ακόμη και όταν έχει φύγει από αυτήν.
Το να προχωράς δεν σημαίνει να γίνεις αφελής.
Σημαίνει να αφήνεις χώρο ώστε οι καινούργιοι άνθρωποι να κρίνονται για αυτό που πραγματικά είναι.
Η αξία σου δεν αλλάζει από τον τρόπο που σου φέρθηκαν
Η απόρριψη μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε ανεπαρκείς.
Η προδοσία μπορεί να μας κάνει να αμφισβητήσουμε την κρίση μας.
Η εγκατάλειψη μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι κάτι λείπει από εμάς.
Όμως η συμπεριφορά κάποιου άλλου δεν αποτελεί αντικειμενική μέτρηση της αξίας μας.
Το ότι κάποιος δεν μπόρεσε να μας αγαπήσει σωστά, να μας σεβαστεί ή να παραμείνει συνεπής δεν σημαίνει ότι δεν αξίζουμε αγάπη και σεβασμό.
Μερικές φορές χρειάζεται βοήθεια
Οι περισσότερες δύσκολες σχέσεις αφήνουν πόνο που σταδιακά μειώνεται.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου μια εμπειρία συνεχίζει για πολύ καιρό να επηρεάζει τον ύπνο, τις σχέσεις, τη διάθεση, την αυτοεκτίμηση ή την καθημερινότητα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει περισσότερο από την προσπάθεια να τα καταφέρουμε μόνοι μας.
Η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει ότι ο άλλος «κέρδισε». Σημαίνει ότι αποφασίζεις να φροντίσεις εσύ ό,τι άφησε πίσω του.
Το πραγματικό αφιέρωμα δεν είναι σε εκείνους
Ίσως τελικά δεν χρειάζεται να γράψουμε κανένα γράμμα στους ανθρώπους που μας πλήγωσαν.
Δεν χρειάζεται να τους ευχαριστήσουμε.
Δεν χρειάζεται να τους πείσουμε ότι γίναμε καλύτερα χωρίς αυτούς.
Δεν χρειάζεται ούτε να αποδείξουμε ότι δεν μας επηρέασαν.
Το πραγματικό αφιέρωμα μπορεί να είναι προς εμάς.
Στον άνθρωπο που πέρασε μέσα από κάτι δύσκολο και συνέχισε.
Που έμαθε να λέει «όχι».
Που έβαλε όρια.
Που αγάπησε ξανά όταν ήταν έτοιμος.
Που κατάλαβε ότι μια πληγή μπορεί να αποτελεί μέρος της ιστορίας του χωρίς να γίνεται ολόκληρη η ταυτότητά του.
Για όλους εκείνους που μας πλήγωσαν
Μπορεί να μην τους συγχωρήσουμε ποτέ.
Μπορεί να τους συγχωρήσουμε αλλά να μη θελήσουμε να τους ξαναδούμε.
Μπορεί κάποτε να τους θυμόμαστε χωρίς θυμό ή μπορεί απλώς να πάψουμε να τους σκεφτόμαστε τόσο συχνά.
Δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος.
Υπάρχει μόνο η στιγμή που καταλαβαίνεις ότι δεν θέλεις πια να δίνεις σε αυτό που έγινε περισσότερη δύναμη από όση ήδη πήρε.
Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη μορφή ελευθερίας: όχι να σβήσεις το παρελθόν, αλλά να πάψεις να του επιτρέπεις να αποφασίζει το μέλλον σου.












