Υπάρχουν στιγμές που η λύπη μοιάζει τόσο βαριά, ώστε όλα γύρω μας να χάνουν το χρώμα τους. Ένας χωρισμός, μια απώλεια, μια αποτυχία ή ακόμη και μια περίοδος χωρίς προφανή αιτία μπορεί να μας κάνει να αναρωτηθούμε πότε θα αισθανθούμε ξανά όπως πριν.
Σε αυτές τις στιγμές ακούμε συχνά τη φράση «όλα συμβαίνουν για κάποιον λόγο». Για κάποιους είναι παρηγορητική. Για άλλους, όμως, μπορεί να ακούγεται άδικη. Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειάζεται κάθε πόνος να έχει μια έτοιμη εξήγηση για να μπορέσουμε κάποτε να προχωρήσουμε.
Δεν χρειάζεται να βρεις αμέσως το «γιατί»
Όταν κάτι δύσκολο συμβαίνει, ο νους αναζητά εξηγήσεις. Γιατί έγινε; Τι θα μπορούσα να είχα κάνει διαφορετικά; Γιατί συνέβη σε μένα;
Αυτές οι ερωτήσεις είναι ανθρώπινες. Δεν έχουν όμως πάντοτε μια απάντηση που να μας ικανοποιεί.
Μερικές φορές το πιο χρήσιμο δεν είναι να βρούμε αμέσως έναν κρυφό λόγο πίσω από αυτό που συνέβη, αλλά να αποδεχτούμε ότι αυτή τη στιγμή πονάμε.
Η κατανόηση μπορεί να έρθει αργότερα. Ή μπορεί να μην έρθει ποτέ με τη μορφή μιας καθαρής απάντησης.
Η λύπη δεν είναι αδυναμία
Η λύπη είναι ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από απώλεια, απογοήτευση, αλλαγή ή μεγάλη πίεση.
Δεν σημαίνει ότι κάποιος είναι αδύναμος ούτε ότι απέτυχε να διαχειριστεί σωστά τη ζωή του.
Σε περιόδους πένθους, για παράδειγμα, οι άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται βαθιά θλίψη, σύγχυση, θυμό, ενοχές ή φόβο για το μέλλον. Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος χρόνος μέσα στον οποίο «πρέπει» να έχουν ξεπεράσει την απώλεια.
Ο πόνος δεν μας κάνει αυτόματα πιο δυνατούς
Ακούμε συχνά ότι «ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό». Στην πραγματικότητα, όμως, οι άνθρωποι αντιδρούν πολύ διαφορετικά στις δυσκολίες.
Κάποιος μπορεί πράγματι να ανακαλύψει μέσα από μια δύσκολη περίοδο νέες δυνάμεις ή να αλλάξει τις προτεραιότητές του. Ένας άλλος μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο, υποστήριξη ή επαγγελματική βοήθεια.
Και τα δύο είναι φυσιολογικά.
Η ψυχολογική ανθεκτικότητα δεν σημαίνει ότι δεν πληγωνόμαστε. Σημαίνει ότι, με τον χρόνο και με τα κατάλληλα στηρίγματα, μπορούμε να προσαρμοστούμε σε δύσκολες εμπειρίες.
Μερικές φορές το νόημα το δημιουργούμε εμείς
Ίσως ένα δύσκολο γεγονός να μην έχει κάποιον προκαθορισμένο «λόγο». Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε αργότερα να του δώσουμε εμείς κάποιο νόημα.
Ένας χωρισμός μπορεί να οδηγήσει κάποιον να καταλάβει καλύτερα τι χρειάζεται από μια σχέση.
Μια επαγγελματική αποτυχία μπορεί να τον οδηγήσει σε μια διαφορετική διαδρομή.
Μια απώλεια μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον χρόνο, τις σχέσεις και όσα θεωρεί πραγματικά σημαντικά.
Αυτές οι αλλαγές δεν κάνουν τον αρχικό πόνο «καλό». Απλώς δείχνουν ότι ο άνθρωπος μπορεί να συνεχίσει να χτίζει τη ζωή του ακόμη και μετά από κάτι που δεν θα επέλεγε ποτέ να του συμβεί.
Δεν χρειάζεται να μετατρέψεις αμέσως τη λύπη σε μάθημα
Όταν κάποιος πονά, φράσεις όπως «θα καταλάβεις αργότερα γιατί έγινε» ή «κάθε εμπόδιο για καλό» δεν βοηθούν πάντοτε.
Μερικές φορές αυτό που χρειάζεται περισσότερο είναι να ακούσει:
«Αυτό που περνάς είναι δύσκολο. Δεν χρειάζεται να το λύσεις σήμερα».
Δεν είναι υποχρεωτικό να μετατρέπουμε αμέσως κάθε δυσκολία σε μάθημα προσωπικής ανάπτυξης.
Μπορούμε απλώς να της δώσουμε χρόνο.
Το kintsugi και η ομορφιά μιας ορατής επισκευής
Υπάρχει μια παλιά ιαπωνική τεχνική επισκευής κεραμικών που ονομάζεται kintsugi.
Όταν ένα κεραμικό σπάσει, τα κομμάτια του μπορούν να ενωθούν με ειδική λάκα και η γραμμή της επισκευής να τονιστεί με χρυσό.
Αντί λοιπόν να κρύβεται το σημείο όπου έσπασε, η επισκευή γίνεται μέρος της νέας του εμφάνισης.
Η εικόνα αυτή χρησιμοποιείται συχνά ως μεταφορά για τις ανθρώπινες δυσκολίες. Όχι επειδή ο πόνος είναι όμορφος ούτε επειδή πρέπει να είμαστε ευγνώμονες για όσα μας πλήγωσαν.
Αλλά επειδή μια ζωή που πέρασε δυσκολίες δεν χάνει την αξία της.
Η θεραπεία δεν σημαίνει ότι γινόμαστε όπως πριν
Μετά από μια σημαντική απώλεια ή μια μεγάλη αλλαγή, ο στόχος δεν είναι πάντοτε να επιστρέψουμε ακριβώς στον άνθρωπο που ήμασταν.
Κάποιες εμπειρίες μας αλλάζουν.
Με τον καιρό μπορούμε να μάθουμε να ζούμε μαζί με αυτή την αλλαγή, να δημιουργήσουμε νέες συνήθειες, να ξαναβρούμε ανθρώπους που μας στηρίζουν και να δημιουργήσουμε νέους λόγους για να κοιτάζουμε μπροστά.
Μην απομονώνεσαι
Ένα από τα πιο χρήσιμα πράγματα σε μια δύσκολη περίοδο είναι η ανθρώπινη επαφή.
Δεν χρειάζεται να μιλήσεις σε όλους ούτε να εξηγήσεις τα πάντα. Αρκεί πολλές φορές ένας άνθρωπος με τον οποίο μπορείς να είσαι ειλικρινής.
Η υποστήριξη από φίλους, οικογένεια ή άλλους ανθρώπους που εμπιστευόμαστε αποτελεί σημαντικό παράγοντα ψυχολογικής ανθεκτικότητας.
Μερικές φορές ακόμη και το να πεις «δεν είμαι καλά αυτές τις μέρες» είναι αρκετό για να ανοίξει μια πόρτα επικοινωνίας.
Κράτησε τα βασικά όταν όλα φαίνονται δύσκολα
Σε μια περίοδο μεγάλης λύπης μπορεί να είναι δύσκολο να κάνουμε ακόμη και απλά πράγματα.
Δεν χρειάζονται μεγάλες αλλαγές. Μπορεί να βοηθήσει να προσπαθήσουμε να κρατήσουμε μερικά βασικά σημεία της καθημερινότητας:
- λίγο πιο σταθερές ώρες ύπνου,
- τακτικά γεύματα,
- λίγη κίνηση ή ένα περπάτημα,
- επαφή με έναν άνθρωπο που εμπιστευόμαστε,
- μικρές δραστηριότητες που μας συνδέουν ξανά με την καθημερινότητα.
Δεν λύνουν από μόνα τους τη θλίψη. Μπορούν όμως να αποτελέσουν μικρά στηρίγματα όσο περνά μια δύσκολη περίοδος.
Και αν σήμερα δεν μπορείς να δεις κάτι θετικό;
Δεν χρειάζεται. Δεν χρειάζεται να αγαπήσεις τη λύπη σου. Δεν χρειάζεται να είσαι ευγνώμων γι’ αυτήν. Και δεν χρειάζεται να πείσεις τον εαυτό σου ότι έγινε «για καλό».
Μπορείς απλώς να αναγνωρίσεις ότι αυτή είναι η πραγματικότητά σου σήμερα και να κάνεις το επόμενο μικρό βήμα.
Ίσως αύριο το βάρος να είναι λίγο μικρότερο. Ίσως όχι. Η πορεία δεν είναι πάντα ευθεία.
Πότε η λύπη χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Η χαμηλή διάθεση είναι συνηθισμένη και πολλές φορές υποχωρεί μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες.
Αν όμως η λύπη διαρκεί δύο εβδομάδες ή περισσότερο, αν δυσκολεύει σημαντικά την εργασία, τον ύπνο, τις σχέσεις ή τις καθημερινές δραστηριότητες ή αν αισθάνεστε ότι δεν μπορείτε να τη διαχειριστείτε, είναι σημαντικό να μιλήσετε με γιατρό ή επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Και αν εμφανιστούν σκέψεις αυτοτραυματισμού ή ότι η ζωή δεν αξίζει να συνεχιστεί, χρειάζεται άμεση βοήθεια από επαγγελματία υγείας ή υπηρεσία επείγουσας υποστήριξης.
Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις σήμερα πού θα σε οδηγήσει αυτή η περίοδος
Μπορεί κάποια μέρα να κοιτάξεις πίσω και να καταλάβεις ότι μια δύσκολη εποχή άλλαξε την πορεία σου.
Μπορεί επίσης να εξακολουθείς να εύχεσαι να μην είχε συμβεί ποτέ.
Και τα δύο μπορούν να είναι αληθινά ταυτόχρονα.
Το σημαντικό δεν είναι να αποδείξεις ότι όλα συμβαίνουν για έναν λόγο. Είναι να θυμάσαι ότι ακόμη κι όταν δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση στο «γιατί», υπάρχει πάντα ένα επόμενο βήμα.
Η λύπη δεν χρειάζεται να γίνει ολόκληρη η ιστορία σου. Είναι ένα κομμάτι της. Και η ιστορία συνεχίζεται.
Πηγές:
