Ο σκύλος σας γαβγίζει συνεχώς, μασάει τα έπιπλα ή δεν σας ακούει όταν του ζητάτε κάτι; Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να κάνουν την καθημερινότητα δύσκολη, όμως δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι έχετε έναν ανυπάκουο ή «κακό» σκύλο. Πίσω τους συχνά υπάρχουν ανάγκες, συναισθήματα ή συνήθειες που δεν έχουμε καταλάβει.
Το καλό είναι ότι πολλές από τις κακές συνήθειες του σκύλου μπορούν να βελτιωθούν με σωστή εκπαίδευση, υπομονή και συνέπεια. Το πρώτο βήμα δεν είναι η τιμωρία, αλλά να ανακαλύψουμε γιατί συμπεριφέρεται με αυτόν τον τρόπο και τι μπορούμε να αλλάξουμε ώστε να τον βοηθήσουμε.
Γιατί ο σκύλος αναπτύσσει ανεπιθύμητες συμπεριφορές;
Οι σκύλοι δεν σκέφτονται με τον ίδιο τρόπο που σκεφτόμαστε εμείς. Όταν ένας σκύλος καταστρέφει ένα αντικείμενο ή γαβγίζει επίμονα, δεν σημαίνει ότι προσπαθεί να μας εκδικηθεί ή να μας εκνευρίσει. Η συμπεριφορά του μπορεί να συνδέεται με φόβο, ενθουσιασμό, πλήξη, έλλειψη εκπαίδευσης ή ακόμη και κάποιο πρόβλημα υγείας.
Ένας σκύλος μπορεί επίσης να επαναλαμβάνει μια συμπεριφορά επειδή έχει μάθει ότι του προσφέρει κάτι που θέλει. Για παράδειγμα, αν κάθε φορά που γαβγίζει παίρνει την προσοχή μας, μπορεί να συνεχίσει να το κάνει. Γι’ αυτό χρειάζεται να εξετάζουμε όχι μόνο τι κάνει, αλλά και τι συμβαίνει πριν και μετά.
Άγχος και φόβος όταν μένει μόνος
Ορισμένοι σκύλοι δυσκολεύονται όταν αποχωρίζονται τους ανθρώπους με τους οποίους είναι δεμένοι. Μπορεί να γαβγίζουν, να ουρλιάζουν, να καταστρέφουν αντικείμενα κοντά στις πόρτες ή να προσπαθούν να δραπετεύσουν. Αν αυτές οι αντιδράσεις εμφανίζονται κυρίως όταν μένουν μόνοι, ενδέχεται να σχετίζονται με άγχος αποχωρισμού.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η τιμωρία όταν επιστρέφουμε σπίτι δεν βοηθά και μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Η αντιμετώπιση χρειάζεται σταδιακή εκπαίδευση, ώστε ο σκύλος να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν μένει μόνος, και σε σοβαρές περιπτώσεις καθοδήγηση από ειδικό στη συμπεριφορά ζώων.
Έλλειψη εκπαίδευσης και καθημερινής απασχόλησης
Ένας σκύλος δεν γνωρίζει από μόνος του ποιες συμπεριφορές περιμένουμε από εκείνον. Αν δεν του έχουμε μάθει πού μπορεί να ξαπλώνει, ποια αντικείμενα επιτρέπεται να μασάει ή πώς να ανταποκρίνεται σε απλές εντολές, είναι φυσικό να κάνει επιλογές που δεν μας εξυπηρετούν.
Η ανεπαρκής σωματική άσκηση και η έλλειψη πνευματικής απασχόλησης μπορούν επίσης να συμβάλουν σε ορισμένες ανεπιθύμητες συμπεριφορές. Οι βόλτες με ευκαιρίες για μυρωδιές, τα παιχνίδια αναζήτησης τροφής και οι σύντομες εκπαιδευτικές δραστηριότητες βοηθούν τον σκύλο να εκτονώνεται και να χρησιμοποιεί το μυαλό του.
Περιβάλλον και αλλαγές στην καθημερινότητα
Οι δυνατοί θόρυβοι, οι άγνωστοι επισκέπτες, οι συχνές μετακινήσεις ή οι μεγάλες αλλαγές στο πρόγραμμα μπορούν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά ενός σκύλου. Ένα ζώο που αισθάνεται ανασφάλεια ενδέχεται να αντιδρά με γάβγισμα, αποφυγή ή έντονη ανησυχία.
Ένας σταθερός χώρος ξεκούρασης και μια σχετικά προβλέψιμη καθημερινότητα μπορούν να βοηθήσουν. Παράλληλα, αν η συμπεριφορά αλλάξει ξαφνικά, είναι σημαντικό να αποκλειστούν προβλήματα υγείας ή πόνος με τη βοήθεια κτηνιάτρου.
Πώς να διορθώσετε τις κακές συνήθειες με θετική εκπαίδευση
Η εκπαίδευση με θετική ενίσχυση βασίζεται σε μια απλή ιδέα: επιβραβεύουμε τον σκύλο όταν κάνει κάτι που θέλουμε να επαναλάβει. Αντί να εστιάζουμε μόνο στο λάθος, του δείχνουμε ποια συμπεριφορά είναι επιθυμητή και τον βοηθάμε να τη μάθει.
Η επιβράβευση μπορεί να είναι μια μικρή λιχουδιά, ένα αγαπημένο παιχνίδι ή ένας έπαινος, ανάλογα με το τι αρέσει στον σκύλο. Η American Veterinary Society of Animal Behavior συνιστά μεθόδους που βασίζονται στην επιβράβευση και αποθαρρύνει την εκπαίδευση με πόνο, εκφοβισμό ή τιμωρία.
Επιβραβεύστε την επιθυμητή συμπεριφορά τη σωστή στιγμή
Φανταστείτε ότι ο σκύλος σας πηδάει πάνω στους επισκέπτες. Αντί να τον σπρώχνετε ή να του φωνάζετε, μπορείτε να του μάθετε να κρατά τα τέσσερα πόδια στο πάτωμα ή να κάθεται όταν υποδέχεται κάποιον. Μόλις το κάνει, τον επιβραβεύετε.
Η χρονική στιγμή έχει μεγάλη σημασία, επειδή βοηθά τον σκύλο να καταλάβει ποια ακριβώς συμπεριφορά ανταμείβεται. Με σύντομες επαναλήψεις, σταδιακή εξάσκηση και συνέπεια από όλα τα μέλη της οικογένειας, η επιθυμητή αντίδραση μπορεί να γίνει πιο συχνή.
Δημιουργήστε σαφείς και σταθερούς κανόνες
Αν επιτρέπετε στον σκύλο να ανεβαίνει στον καναπέ τη μία ημέρα και τον μαλώνετε την επόμενη, δυσκολεύεται να καταλάβει τι περιμένετε από εκείνον. Οι κανόνες πρέπει να είναι ξεκάθαροι και να εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο από όλους στο σπίτι.
Βοηθά επίσης να υπάρχει μια σταθερή ρουτίνα για φαγητό, βόλτες, ξεκούραση και παιχνίδι, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε δραστηριότητα πρέπει να γίνεται ακριβώς την ίδια ώρα. Η προβλεψιμότητα μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και να διευκολύνει την εκπαίδευση.
Τι να κάνετε όταν ο σκύλος γαβγίζει υπερβολικά
Το γάβγισμα είναι ένας φυσιολογικός τρόπος επικοινωνίας των σκύλων. Μπορεί να εκφράζει ενθουσιασμό, φόβο, ανησυχία ή αντίδραση σε έναν ήχο. Επομένως, ο στόχος δεν είναι να σταματήσουμε κάθε γάβγισμα, αλλά να καταλάβουμε γιατί γίνεται υπερβολικό και πώς να το περιορίσουμε.
Παρατηρήστε πότε γαβγίζει περισσότερο ο σκύλος σας. Συμβαίνει όταν περνούν άνθρωποι έξω από το σπίτι, όταν χτυπά το κουδούνι ή μόνο όταν φεύγετε; Η απάντηση θα σας βοηθήσει να επιλέξετε μια πιο κατάλληλη προσέγγιση.
Προσφέρετε άσκηση και πνευματική απασχόληση
Ένας σκύλος που δεν έχει αρκετές ευκαιρίες για κίνηση και εξερεύνηση μπορεί να εμφανίζει περισσότερη ανησυχία ή να αναζητά συνεχώς ερεθίσματα. Οι κατάλληλες βόλτες, το παιχνίδι και οι δραστηριότητες που ενεργοποιούν την όσφρηση μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά του.
Δεν υπάρχει όμως μία συγκεκριμένη διάρκεια άσκησης που να ταιριάζει σε όλους τους σκύλους. Οι ανάγκες διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, τη φυλή, τη φυσική κατάσταση και την υγεία τους. Επιπλέον, η άσκηση από μόνη της δεν αντιμετωπίζει απαραίτητα το γάβγισμα που προκαλείται από φόβο ή άγχος.
Μάθετε στον σκύλο μια πιο ήρεμη αντίδραση
Αν ο σκύλος γαβγίζει όταν ακούει το κουδούνι, μπορείτε να εξασκηθείτε με ήχους χαμηλής έντασης και να τον επιβραβεύετε όταν παραμένει ήρεμος. Μια άλλη χρήσιμη επιλογή είναι να του μάθετε να πηγαίνει στο κρεβατάκι του όταν ακούει ένα συγκεκριμένο σήμα.
Η εντολή «ησυχία» μπορεί επίσης να διδαχθεί σταδιακά, επιβραβεύοντας μικρές παύσεις στο γάβγισμα. Αποφύγετε τις φωνές και τις μεθόδους εκφοβισμού, ειδικά αν το ζώο φοβάται. Αν το γάβγισμα συνοδεύεται από έντονο στρες, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί πρώτα η αιτία του.
Πώς να σταματήσετε τον σκύλο από το να καταστρέφει αντικείμενα
Τα κουτάβια εξερευνούν συχνά τον κόσμο με το στόμα τους, ενώ και οι ενήλικοι σκύλοι έχουν φυσική ανάγκη να μασούν. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν αυτή η συμπεριφορά στρέφεται σε παπούτσια, έπιπλα, καλώδια ή άλλα αντικείμενα που μπορεί να είναι επικίνδυνα.
Οι καταστροφές μπορεί να οφείλονται σε φυσιολογική ανάγκη για μάσημα, πλήξη ή στρες. Αν όμως εμφανίζονται αποκλειστικά όταν ο σκύλος μένει μόνος, ιδιαίτερα κοντά στις πόρτες και στα παράθυρα, χρειάζεται να διερευνηθεί το ενδεχόμενο άγχους αποχωρισμού.
Δώστε του ασφαλείς εναλλακτικές για μάσημα
Προσφέρετε κατάλληλα παιχνίδια μάσησης που ταιριάζουν στο μέγεθος και στη δύναμη του σκύλου σας. Όταν επιλέγει το δικό του παιχνίδι αντί για ένα αντικείμενο του σπιτιού, επιβραβεύστε τον. Έτσι μαθαίνει σταδιακά ποια αντικείμενα επιτρέπεται να χρησιμοποιεί.
Τα παιχνίδια με κρυμμένη τροφή και οι δραστηριότητες αναζήτησης μπορούν επίσης να τον κρατούν απασχολημένο. Ελέγχετε τα παιχνίδια για φθορές και απομακρύνετε όσα μπορούν να σπάσουν σε επικίνδυνα κομμάτια ή να καταποθούν.
Κάντε το σπίτι πιο ασφαλές
Απομακρύνετε καλώδια, φάρμακα, μικρά αντικείμενα και οτιδήποτε μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό ή δηλητηρίαση. Αν ο σκύλος συνηθίζει να μασάει παπούτσια, φυλάξτε τα σε σημείο όπου δεν έχει πρόσβαση, όσο του διδάσκετε κατάλληλες εναλλακτικές συμπεριφορές.
Μην τον τιμωρείτε όταν ανακαλύπτετε μια ζημιά που έχει ήδη γίνει. Δεν θα μάθει έτσι ποιο αντικείμενο έπρεπε να αποφύγει, ενώ υπάρχει κίνδυνος να συνδέσει την επιστροφή σας με κάτι δυσάρεστο. Αν υποψιάζεστε άγχος αποχωρισμού, η λύση χρειάζεται ειδικότερη προσέγγιση και όχι απλώς περισσότερα παιχνίδια.
Πώς να διαχειριστείτε την επιθετική συμπεριφορά του σκύλου
Το γρύλισμα, η επίδειξη δοντιών, οι απότομες επιθέσεις προς άλλους σκύλους ή οι προσπάθειες δαγκώματος δεν πρέπει να αγνοούνται. Συχνά συνδέονται με φόβο, πόνο, απογοήτευση ή την ανάγκη του ζώου να αυξήσει την απόσταση από κάτι που το απειλεί.
Ένας σκύλος που αντιδρά έντονα δεν χρειάζεται απαραίτητα περισσότερες υποχρεωτικές επαφές με άλλα ζώα. Η αναγκαστική κοινωνικοποίηση μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα. Προτεραιότητα πρέπει να είναι η ασφάλεια του σκύλου, των ανθρώπων και των άλλων ζώων.
Αναγνωρίστε τα προειδοποιητικά σημάδια
Πριν αντιδράσει έντονα, ένας σκύλος μπορεί να δείξει ότι δεν αισθάνεται άνετα. Μπορεί να παγώσει στη θέση του, να απομακρύνει το βλέμμα, να σφίξει το σώμα του, να γρυλίσει ή να προσπαθήσει να φύγει. Αυτά τα σημάδια είναι σημαντικά και δεν πρέπει να αγνοούνται.
Αν παρατηρήσετε τέτοιες αντιδράσεις, δημιουργήστε απόσταση από το ερέθισμα που τον ανησυχεί. Μην τον πιέζετε να πλησιάσει έναν άνθρωπο ή έναν άλλο σκύλο και μην τιμωρείτε το γρύλισμα. Η καταστολή ενός προειδοποιητικού σήματος δεν σημαίνει ότι ο φόβος έχει εξαφανιστεί.
Ζητήστε επαγγελματική καθοδήγηση
Αν ο σκύλος έχει προσπαθήσει να δαγκώσει, έχει δαγκώσει ή εμφανίζει έντονη επιθετικότητα, επικοινωνήστε με κτηνίατρο και κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία συμπεριφοράς σκύλων. Ο κτηνίατρος μπορεί να διερευνήσει αν υπάρχει πόνος ή άλλο ιατρικό πρόβλημα που επηρεάζει τη συμπεριφορά.
Μέχρι να υπάρξει αξιολόγηση, αποφύγετε τις καταστάσεις που προκαλούν επικίνδυνες αντιδράσεις. Ένας ειδικός μπορεί να οργανώσει εξατομικευμένο πρόγραμμα σταδιακής εξοικείωσης και θετικής ενίσχυσης, χωρίς αναγκαστικές επαφές ή εκφοβισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν και πρόσθετα μέτρα ασφαλείας, όπως σωστή εκπαίδευση στη χρήση φίμωτρου τύπου καλαθιού.
Πόσος χρόνος χρειάζεται για να αλλάξει η συμπεριφορά ενός σκύλου;
Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος χρόνος που να ισχύει για κάθε σκύλο. Μια απλή συμπεριφορά, όπως το να κάθεται πριν πάρει μια λιχουδιά, μπορεί να διδαχθεί σχετικά γρήγορα. Αντίθετα, ο έντονος φόβος, το άγχος αποχωρισμού ή η επιθετικότητα μπορεί να απαιτήσουν πολύ περισσότερο χρόνο και εξειδικευμένη υποστήριξη.
Η ηλικία, οι προηγούμενες εμπειρίες, η συνέπεια στην εκπαίδευση και η αιτία του προβλήματος επηρεάζουν την πρόοδο. Καλύτερα να θέτετε μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους και να παρατηρείτε ακόμη και τις σταδιακές βελτιώσεις. Οι σύντομες, ευχάριστες εκπαιδευτικές συνεδρίες είναι συνήθως πιο χρήσιμες από την παρατεταμένη πίεση.
Η καλή σχέση με τον σκύλο ξεκινά από την κατανόηση
Η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο το να μάθει ο σκύλος να εκτελεί εντολές. Αφορά επίσης το να καταλαβαίνουμε πώς επικοινωνεί, τι τον ανησυχεί και ποιες ανάγκες χρειάζεται να ικανοποιούμε. Όταν αισθάνεται ασφαλής και γνωρίζει τι περιμένουμε από εκείνον, δημιουργούνται καλύτερες προϋποθέσεις για συνεργασία.
Με συνέπεια, επιβράβευση, σωστή καθημερινή φροντίδα και επαγγελματική βοήθεια όπου χρειάζεται, πολλές ανεπιθύμητες συμπεριφορές μπορούν να περιοριστούν. Το σημαντικό δεν είναι να αποκτήσετε έναν σκύλο που φοβάται να κάνει λάθος, αλλά έναν σκύλο που μαθαίνει να σας εμπιστεύεται και να ζει πιο ήρεμα δίπλα σας.
Πηγές:
