Μπορεί ένα πρόστιμο 40 δολαρίων για μια ξεχασμένη βιντεοκασέτα να οδηγήσει στη δημιουργία μιας εταιρείας που θα αλλάξει την παγκόσμια ψυχαγωγία; Αυτή είναι η διάσημη ιστορία που συνοδεύει το Netflix από τα πρώτα του χρόνια. Μόνο που η πραγματικότητα φαίνεται πως ήταν αρκετά διαφορετική.
Ο Reed Hastings έχει αφηγηθεί ότι όλα ξεκίνησαν όταν άργησε να επιστρέψει την ταινία «Apollo 13» και χρειάστηκε να πληρώσει ένα τσουχτερό πρόστιμο. Όμως ο Marc Randolph, ο άνθρωπος με τον οποίο ίδρυσε το Netflix το 1997, έδωσε μια διαφορετική εκδοχή. Και αυτή αποκαλύπτει πώς δύο επιχειρηματίες κατάφεραν να μετατρέψουν μια απλή ιδέα σε μια από τις πιο επιδραστικές εταιρείες ψυχαγωγίας στον κόσμο.
Το πρόστιμο των 40 δολαρίων που έγινε διάσημος θρύλος
Η ιστορία είναι τόσο απλή που δύσκολα την ξεχνά κανείς. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, ο Reed Hastings είχε νοικιάσει από ένα βίντεο κλαμπ την ταινία «Apollo 13», με πρωταγωνιστή τον Tom Hanks.
Ξέχασε, όμως, να την επιστρέψει εγκαίρως. Όταν τελικά το έκανε, σύμφωνα με τη δική του αφήγηση, βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα πρόστιμο περίπου 40 δολαρίων.
Ο Hastings έχει περιγράψει ότι αισθάνθηκε αμηχανία για τη χρέωση και άρχισε να αναρωτιέται γιατί η ενοικίαση ταινιών δεν μπορούσε να λειτουργεί διαφορετικά.
Εκείνη την εποχή τα βίντεο κλαμπ ήταν μέρος της καθημερινότητας εκατομμυρίων ανθρώπων. Νοίκιαζες μια ταινία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και, αν καθυστερούσες να την επιστρέψεις, πλήρωνες επιπλέον χρήματα.
Η φήμη λέει ότι ο Hastings σκέφτηκε το συνδρομητικό μοντέλο ενός γυμναστηρίου. Εκεί μπορούσες να πληρώνεις ένα σταθερό ποσό κάθε μήνα, χωρίς να χρεώνεσαι ξεχωριστά για κάθε επίσκεψη.
Γιατί να μην υπάρχει κάτι παρόμοιο και για τις ταινίες;
Ήταν μια εξαιρετικά ελκυστική επιχειρηματική ιστορία. Ένα μικρό προσωπικό πρόβλημα οδηγούσε σε μια μεγάλη ιδέα. Ωστόσο, ο άλλος άνθρωπος που βρισκόταν στην ίδρυση του Netflix δεν συμφωνεί ότι τα πράγματα έγιναν έτσι.
Ο συνιδρυτής του Netflix αποκάλυψε μια διαφορετική ιστορία
Ο Marc Randolph, συνιδρυτής και πρώτος διευθύνων σύμβουλος του Netflix, έχει αμφισβητήσει την ιστορία με το πρόστιμο ως την πραγματική αφετηρία της εταιρείας.
Στο βιβλίο του «That Will Never Work: The Birth of Netflix and the Amazing Life of an Idea», που κυκλοφόρησε το 2019, περιγράφει μια πολύ πιο σύνθετη διαδικασία.
Σύμφωνα με τον Randolph, η δημιουργία του Netflix δεν ήταν αποτέλεσμα μιας ξαφνικής έμπνευσης. Προέκυψε από συνεχείς συζητήσεις, δοκιμές και επιχειρηματικές ιδέες που οι δύο άνδρες επεξεργάζονταν για μήνες.
Ο ίδιος έχει αναγνωρίσει ότι υπήρξε η ιστορία με μια καθυστερημένη επιστροφή του «Apollo 13», αλλά έχει ξεκαθαρίσει ότι η επιχειρηματική ιδέα δεν γεννήθηκε από το πρόστιμο.
Μάλιστα, μια λεπτομέρεια κάνει τον διάσημο θρύλο ακόμη πιο ενδιαφέροντα: όταν ξεκίνησε, το Netflix χρέωνε και αυτό πρόστιμα καθυστερημένης επιστροφής. Το μοντέλο χωρίς προθεσμίες επιστροφής και χωρίς πρόστιμα καθιερώθηκε αργότερα.
Η διαφωνία των δύο συνιδρυτών δεν αλλάζει την τεράστια επιτυχία της εταιρείας. Αποκαλύπτει, όμως, πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η πραγματική πορεία μιας επιχειρηματικής ιδέας από την απλή ιστορία που τελικά γίνεται διάσημη.
Οι συζητήσεις μέσα σε ένα αυτοκίνητο που οδήγησαν στο Netflix
Η πραγματική ιστορία ξεκινά στην Καλιφόρνια, όταν ο Reed Hastings και ο Marc Randolph εργάζονταν στην εταιρεία λογισμικού Pure Atria.
Οι δύο άνδρες συνήθιζαν να μετακινούνται μαζί από τη Σάντα Κρουζ προς τη Silicon Valley. Στη διάρκεια αυτών των διαδρομών συζητούσαν επιχειρηματικές ιδέες και προσπαθούσαν να εντοπίσουν μια ευκαιρία στο αναπτυσσόμενο διαδίκτυο.
Ο Randolph ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Ανάμεσα στις ιδέες που εξέταζε ήταν εξατομικευμένα προϊόντα, αθλητικά είδη και άλλες υπηρεσίες που θα μπορούσαν να πωλούνται online.
Πολλές από αυτές τις προτάσεις δεν προχώρησαν. Ωστόσο, η αναζήτηση τους οδήγησε στην αγορά των ταινιών και σε μια τεχνολογία που τότε έκανε τα πρώτα της βήματα: το DVD.
Σε αντίθεση με τις ογκώδεις βιντεοκασέτες VHS, τα DVD ήταν μικρά, ελαφριά και μπορούσαν να σταλούν ευκολότερα με το ταχυδρομείο.
Η δυνατότητα να επιλέγει κάποιος ταινίες μέσω διαδικτύου και να τις παραλαμβάνει στο σπίτι του άρχισε να αποκτά επιχειρηματικό ενδιαφέρον.
Έτσι, στις 29 Αυγούστου 1997, ιδρύθηκε επίσημα το Netflix.
Πώς το Netflix ξεκίνησε στέλνοντας DVD με το ταχυδρομείο
Στις 14 Απριλίου 1998, το Netflix ξεκίνησε τη λειτουργία του διαδικτυακού καταστήματός του. Η ιδέα ήταν απλή, αλλά πρωτοποριακή για την εποχή: αντί να πηγαίνουν στο βίντεο κλαμπ, οι πελάτες μπορούσαν να επιλέγουν ταινίες από τον υπολογιστή τους.
Η εταιρεία έστελνε τα DVD ταχυδρομικά και οι πελάτες τα επέστρεφαν όταν ολοκλήρωναν την προβολή τους, σύμφωνα με τους όρους της υπηρεσίας.
Στην αρχή, το επιχειρηματικό μοντέλο περιλάμβανε μεμονωμένες ενοικιάσεις. Το 1999, όμως, το Netflix εισήγαγε μια συνδρομητική υπηρεσία που επέτρεπε στους χρήστες να νοικιάζουν ταινίες με σταθερή μηνιαία χρέωση.
Με το νέο μοντέλο, οι συνδρομητές μπορούσαν να διατηρούν συγκεκριμένο αριθμό DVD κάθε φορά, χωρίς καθορισμένη ημερομηνία επιστροφής και χωρίς πρόστιμα καθυστέρησης.
Όταν επέστρεφαν έναν δίσκο, η εταιρεία έστελνε τον επόμενο από τη λίστα επιλογών τους.
Οι χαρακτηριστικοί κόκκινοι φάκελοι του Netflix έγιναν σταδιακά αναγνωρίσιμοι σε ολόκληρη την Αμερική, αν και οι πρώτοι φάκελοι της εταιρείας ήταν λευκοί.
Η υπηρεσία γνώρισε σημαντική ανάπτυξη και το 2003 ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο συνδρομητές DVD. Για μια εταιρεία που είχε ξεκινήσει λίγα χρόνια νωρίτερα, ήταν ένα εντυπωσιακό ορόσημο.
Η μεγάλη αλλαγή του 2007 που έφερε το streaming
Το Netflix είχε ήδη δημιουργήσει μια επιτυχημένη υπηρεσία ταχυδρομικής ενοικίασης DVD. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην τεχνολογία έδειχναν ότι ο τρόπος διανομής ταινιών μπορούσε να αλλάξει ξανά.
Καθώς οι ευρυζωνικές συνδέσεις γίνονταν ταχύτερες, η προβολή βίντεο μέσω διαδικτύου άρχισε να γίνεται πιο πρακτική.
Το 2007, το Netflix παρουσίασε την υπηρεσία streaming, δίνοντας στους συνδρομητές τη δυνατότητα να παρακολουθούν επιλεγμένες ταινίες και τηλεοπτικό περιεχόμενο απευθείας μέσω διαδικτύου.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της εταιρείας, ο θεατής δεν χρειαζόταν να περιμένει τον ταχυδρόμο για να δει μια ταινία.
Η μετάβαση δεν έγινε μέσα σε μία νύχτα. Για αρκετά χρόνια, η υπηρεσία DVD και το streaming λειτουργούσαν παράλληλα, ενώ η εταιρεία επένδυε σταδιακά στην τεχνολογία, στις συμφωνίες διανομής και στην επέκταση της ψηφιακής βιβλιοθήκης της.
Η αλλαγή αυτή αποδείχθηκε καθοριστική. Το Netflix δεν περιοριζόταν πλέον στον τρόπο ενοικίασης ταινιών. Άρχισε να επηρεάζει το πότε, πού και πώς το κοινό παρακολουθούσε το αγαπημένο του περιεχόμενο.
Ο Έλληνας της Σάμου που συνέβαλε στην παγκόσμια επιτυχία του Netflix
Στην ιστορία του Netflix υπάρχει και μια σημαντική ελληνική σύνδεση. Πρόκειται για τον Ted Sarandos, τον άνθρωπο που ανέλαβε καθοριστικό ρόλο στη στρατηγική περιεχομένου της εταιρείας και αργότερα έγινε συνδιευθύνων σύμβουλός της.
Ο Sarandos έχει ελληνική καταγωγή από την πλευρά του παππού του, ο οποίος γεννήθηκε στη Σάμο και μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Όπως έχει αφηγηθεί ο ίδιος, το αρχικό επώνυμο του παππού του ήταν Καρυωτάκης, το οποίο άλλαξε σε Sarandos όταν εγκαταστάθηκε στην Αμερική.
Σε δημόσια συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Ιούλιο του 2022, ο Sarandos μίλησε με συγκίνηση για τις ελληνικές του ρίζες και για τη σημασία που έχει η αφήγηση ιστοριών στον ελληνικό πολιτισμό.
Ο Sarandos εντάχθηκε στο Netflix το 2000 και ανέλαβε την ευθύνη για τις συμφωνίες απόκτησης και τη στρατηγική του περιεχομένου.
Στα επόμενα χρόνια συνέβαλε αποφασιστικά στη μετάβαση της εταιρείας από μια πλατφόρμα που διέθετε κυρίως ταινίες και σειρές άλλων παραγωγών σε μια επιχείρηση που επένδυε και στη δημιουργία δικού της περιεχομένου.
Το 2013, η σειρά «House of Cards» αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα βήματα αυτής της στρατηγικής, μαζί με παραγωγές όπως το «Orange Is the New Black».
Αργότερα, σειρές όπως το «Stranger Things» ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την παρουσία του Netflix στην παγκόσμια τηλεοπτική αγορά.
Τον Ιούλιο του 2020, ο Ted Sarandos ορίστηκε συνδιευθύνων σύμβουλος του Netflix, αναλαμβάνοντας έναν από τους σημαντικότερους διοικητικούς ρόλους στην εταιρεία.
Η συμβολή του στην ανάπτυξη της πλατφόρμας υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική, αν και η επιτυχία του Netflix προέκυψε από τις αποφάσεις και τη δουλειά πολλών στελεχών, δημιουργών και εργαζομένων.
Η ημέρα που το Netflix έστειλε τον τελευταίο κόκκινο φάκελο
Μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές στην ιστορία της εταιρείας ήρθε στις 29 Σεπτεμβρίου 2023.
Εκείνη την ημέρα, το Netflix ολοκλήρωσε την ταχυδρομική υπηρεσία DVD στις Ηνωμένες Πολιτείες, ύστερα από περίπου 25 χρόνια λειτουργίας.
Ήταν το τέλος του επιχειρηματικού μοντέλου που είχε αποτελέσει την αφετηρία της εταιρείας. Οι κόκκινοι φάκελοι, που κάποτε έφταναν καθημερινά σε αμερικανικά σπίτια, αποτελούσαν πλέον μέρος της ιστορίας της.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η εταιρεία, μέχρι το 2019 είχαν αποσταλεί περισσότερα από πέντε δισεκατομμύρια DVD.
Το γεγονός αυτό δείχνει πόσο μεγάλη ήταν η απήχηση μιας υπηρεσίας που σήμερα μοιάζει σχεδόν ξεχασμένη μπροστά στην ευκολία του streaming.
Πώς το Netflix άλλαξε τον τρόπο που βλέπουμε ταινίες και σειρές
Η επίδραση του Netflix δεν περιορίστηκε στην αντικατάσταση των DVD από τις διαδικτυακές προβολές.
Το μοντέλο της συνδρομητικής πρόσβασης σε μια μεγάλη βιβλιοθήκη περιεχομένου συνέβαλε στην εξάπλωση μιας νέας συνήθειας: οι θεατές μπορούσαν να επιλέγουν μόνοι τους τι θα παρακολουθήσουν, χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από το πρόγραμμα ενός τηλεοπτικού σταθμού.
Η διάθεση ολόκληρων κύκλων επεισοδίων ενίσχυσε επίσης την κουλτούρα του binge-watching, δηλαδή της παρακολούθησης πολλών επεισοδίων μιας σειράς διαδοχικά.
Καθώς το streaming επεκτεινόταν, περισσότερες εταιρείες μπήκαν στην αγορά, επενδύοντας σε δικές τους πλατφόρμες και πρωτότυπες παραγωγές.
Η αλλαγή επηρέασε τους δημιουργούς, τα κινηματογραφικά στούντιο, τις τηλεοπτικές εταιρείες και τον τρόπο με τον οποίο διανέμεται το οπτικοακουστικό περιεχόμενο σε διαφορετικές χώρες.
Το Netflix δεν δημιούργησε μόνο του όλες αυτές τις εξελίξεις, αλλά αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επιτάχυναν τη μετάβαση στην εποχή της διαδικτυακής ψυχαγωγίας.
Το πραγματικό μάθημα πίσω από την ιστορία των 40 δολαρίων
Η ιστορία με το ξεχασμένο «Apollo 13» παραμένει γοητευτική. Ένας άνθρωπος ενοχλείται από ένα πρόστιμο, σκέφτεται έναν καλύτερο τρόπο ενοικίασης ταινιών και δημιουργεί μια εταιρεία που αλλάζει μια ολόκληρη βιομηχανία.
Μόνο που η πραγματική δημιουργία του Netflix δεν ήταν τόσο απλή.
Πίσω από την επιτυχία υπήρχαν δύο συνιδρυτές, πολλές απορριφθείσες ιδέες, συνεχείς συζητήσεις, τεχνολογικές εξελίξεις και σημαντικές επιχειρηματικές αποφάσεις.
Ίσως αυτό να είναι ακόμη πιο ενδιαφέρον από τον διάσημο θρύλο. Οι μεγάλες αλλαγές δεν γεννιούνται απαραίτητα από μία μοναδική στιγμή έμπνευσης. Συχνά προκύπτουν όταν κάποιοι παρατηρούν ένα πρόβλημα, δοκιμάζουν διαφορετικές λύσεις και έχουν την επιμονή να συνεχίσουν μέχρι να βρουν εκείνη που λειτουργεί.
Και στην περίπτωση του Netflix, η λύση αυτή δεν άλλαξε απλώς τον τρόπο που νοικιάζαμε ταινίες. Συνέβαλε στο να αλλάξει ο τρόπος που ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθεί ιστορίες.












