Ένα ποτήρι κρασί την ημέρα κάνει καλό στην καρδιά ή πρόκειται για έναν διαδεδομένο μύθο; Το ερώτημα απασχολεί εδώ και χρόνια επιστήμονες και καταναλωτές, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για το κόκκινο κρασί και τη μεσογειακή διατροφή.
Μια επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal εντόπισε μια ενδιαφέρουσα σχέση ανάμεσα στη μικρή έως μέτρια κατανάλωση κρασιού και στον χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων. Μάλιστα, σε μία ομάδα συμμετεχόντων καταγράφηκε περίπου 50% χαμηλότερος σχετικός κίνδυνος. Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ερμηνεύσουμε αυτό το αποτέλεσμα.
Τι έδειξε η μελέτη για το κρασί και την καρδιά;
Η μελέτη δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 και βασίστηκε σε δεδομένα της μεγάλης ισπανικής έρευνας PREDIMED, η οποία εξέτασε τη σχέση της μεσογειακής διατροφής με την καρδιαγγειακή υγεία. Στη συγκεκριμένη ανάλυση συμμετείχαν 1.232 άτομα, με μέση ηλικία περίπου 68 ετών και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ορισμένα επίπεδα ενός δείκτη κατανάλωσης κρασιού στα ούρα συνδέονταν με χαμηλότερη συχνότητα καρδιαγγειακών επεισοδίων. Στην ομάδα με επίπεδα που αντιστοιχούσαν περίπου σε 12 έως 35 ποτήρια κρασί τον μήνα, ο εκτιμώμενος σχετικός κίνδυνος ήταν κατά 50% χαμηλότερος σε σύγκριση με την ομάδα αναφοράς. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση κρασιού προκάλεσε τη μείωση ή ότι προσφέρει την ίδια προστασία σε όλους.
Πώς μέτρησαν οι επιστήμονες την κατανάλωση κρασιού;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της μελέτης ήταν η μέθοδος που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες. Αντί να βασιστούν αποκλειστικά στις απαντήσεις των συμμετεχόντων για το πόσο κρασί έπιναν, μέτρησαν και τα επίπεδα τρυγικού οξέος στα ούρα τους.
Το τρυγικό οξύ είναι μια ουσία που υπάρχει φυσικά στα σταφύλια και στο κρασί. Η παρουσία του μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βιολογικός δείκτης πρόσφατης κατανάλωσης, βοηθώντας τους ερευνητές να εκτιμήσουν την πρόσληψη κρασιού με μεγαλύτερη αντικειμενικότητα. Ωστόσο, η μέτρηση δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το κρασί είναι η αιτία μιας καλύτερης καρδιαγγειακής υγείας.
Το αποτέλεσμα του 50% σημαίνει ότι το κρασί προστατεύει την καρδιά;
Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη διάκριση. Η μελέτη εντόπισε μια στατιστική συσχέτιση ανάμεσα στην κατανάλωση κρασιού και στον καρδιαγγειακό κίνδυνο, αλλά δεν απέδειξε σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Με απλά λόγια, οι άνθρωποι που κατανάλωναν συγκεκριμένες ποσότητες κρασιού παρουσίασαν χαμηλότερο εκτιμώμενο κίνδυνο, χωρίς αυτό να αποδεικνύει ότι το κρασί ήταν ο λόγος.
Είναι πιθανό να παίζουν ρόλο και άλλοι παράγοντες, όπως η συνολική διατροφή, η φυσική δραστηριότητα και οι καθημερινές συνήθειες. Επιπλέον, το ποσοστό 50% αφορά σχετική διαφορά κινδύνου σε μια συγκεκριμένη στατιστική σύγκριση και όχι εγγυημένη μείωση για κάθε άνθρωπο. Γι’ αυτό οι επιστήμονες τονίζουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Τι ρόλο παίζει η μεσογειακή διατροφή;
Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από μια μεσογειακή πληθυσμιακή ομάδα υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου. Αυτό έχει σημασία, καθώς το κρασί δεν εξετάστηκε ανεξάρτητα από το συνολικό διατροφικό και καθημερινό περιβάλλον των ανθρώπων που συμμετείχαν.
Η μεσογειακή διατροφή δίνει έμφαση στο ελαιόλαδο, στα λαχανικά, στα φρούτα, στα όσπρια, στα δημητριακά ολικής άλεσης και στα ψάρια. Πρόκειται για ένα διατροφικό πρότυπο με τεκμηριωμένα οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία, χωρίς να είναι απαραίτητη η κατανάλωση αλκοόλ. Επομένως, δεν πρέπει να αποδίδονται στο κρασί τα πιθανά οφέλη ενός ολόκληρου τρόπου ζωής.
Τι λένε οι καρδιολόγοι για ένα ποτήρι κρασί την ημέρα;
Η American Heart Association επισημαίνει ότι δεν έχει αποδειχθεί πως η κατανάλωση κρασιού προκαλεί άμεση βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας. Παρότι ορισμένες παρατηρητικές μελέτες έχουν συνδέσει τη μικρή κατανάλωση αλκοόλ με ορισμένα ευνοϊκά αποτελέσματα, τα συνολικά επιστημονικά δεδομένα παραμένουν αβέβαια.
Οι ειδικοί δεν συνιστούν σε όσους δεν καταναλώνουν αλκοόλ να αρχίσουν να πίνουν για να προστατεύσουν την καρδιά τους. Το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση και συνδέεται με κινδύνους για την υγεία, ακόμη και όταν η κατανάλωση δεν είναι υπερβολική. Η συστηματική ή μεγάλη κατανάλωση σχετίζεται με καρδιακές αρρυθμίες, εγκεφαλικά επεισόδια και άλλα σοβαρά προβλήματα.
Υπάρχει ασφαλής ποσότητα κρασιού για όλους;
Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη ποσότητα αλκοόλ που να θεωρείται ακίνδυνη για κάθε άνθρωπο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι ακόμη και η χαμηλή κατανάλωση αλκοόλ συνεπάγεται κινδύνους, μεταξύ άλλων και για ορισμένες μορφές καρκίνου. Γι’ αυτό η έννοια της «μέτριας κατανάλωσης» δεν πρέπει να συγχέεται με την πλήρη ασφάλεια.
Η ηλικία, η κατάσταση της υγείας, τα φάρμακα και το ιστορικό κάθε ανθρώπου επηρεάζουν τους κινδύνους. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με ηπατικές παθήσεις, προβλήματα εξάρτησης ή καταστάσεις στις οποίες το αλκοόλ αντενδείκνυται. Κατά την εγκυμοσύνη συνιστάται πλήρης αποχή. Επίσης, δεν υπάρχει επιστημονική βάση για τη συμβουλή ότι κάποιος πρέπει να αρχίσει να πίνει κρασί μετά τα 35 ή τα 40 για να προστατεύσει την καρδιά του.
Τελικά, αξίζει να πίνουμε κρασί για την καρδιά μας;
Η συγκεκριμένη μελέτη προσθέτει ενδιαφέροντα στοιχεία στη συζήτηση για το κρασί και την καρδιαγγειακή υγεία. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι το καθημερινό κρασί αποτελεί μέσο πρόληψης καρδιακών παθήσεων ούτε ότι τα πιθανά οφέλη του υπερτερούν των κινδύνων που συνδέονται με το αλκοόλ.
Για την προστασία της καρδιάς υπάρχουν πολύ πιο καλά τεκμηριωμένες επιλογές: ισορροπημένη διατροφή, τακτική σωματική άσκηση, αποφυγή καπνίσματος, επαρκής ύπνος και έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης. Όποιος ήδη καταναλώνει κρασί καλό είναι να περιορίζει την ποσότητα και να συζητά με τον γιατρό του τυχόν προσωπικούς κινδύνους. Όποιος δεν πίνει, δεν έχει λόγο να ξεκινήσει για την υγεία της καρδιάς του.
Το ουσιαστικό μήνυμα είναι απλό: μια ενδιαφέρουσα επιστημονική συσχέτιση δεν μετατρέπει το κρασί σε φάρμακο. Η καρδιά μας ωφελείται κυρίως από τις καθημερινές υγιεινές συνήθειες και όχι από την προσθήκη ενός ποτηριού αλκοόλ στο τραπέζι.
Πηγές:
