Υπνική άπνοια: συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία
Η υπνική άπνοια είναι κάτι πολύ πιο συχνό απ’ όσο νομίζετε. Και το πιο ανησυχητικό; Πολλοί άνθρωποι ζουν με αυτή χωρίς να το γνωρίζουν. Πρόκειται για μια διαταραχή του ύπνου όπου η αναπνοή σταματά για λίγα δευτερόλεπτα και ξεκινά ξανά, πολλές φορές μέσα στη νύχτα. Το σώμα παλεύει να πάρει ανάσα, ο ύπνος διακόπτεται συνεχώς και το πρωί ξυπνάτε κουρασμένοι, ακόμη κι αν έχετε κοιμηθεί πολλές ώρες.
Το θέμα ήρθε ξανά στο προσκήνιο μέσα από την εκπομπή «Μέρα με Χρώμα» στην ΕΡΤ3, όπου ο παθολόγος – εντατικολόγος Αντώνης Λιόλιος εξήγησε με απλά λόγια τι είναι η υπνική άπνοια και γιατί δεν πρέπει να την αγνοούμε.
ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ ΣΑΣ
Κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι μύες χαλαρώνουν. Σε ορισμένα άτομα, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να φράζει ο αεραγωγός και να μην περνά ο αέρας σωστά. Έτσι, η αναπνοή σταματά για λίγα δευτερόλεπτα. Ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται την έλλειψη οξυγόνου και «ξυπνά» το σώμα για να ξαναρχίσει η αναπνοή.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτό μπορεί να συμβεί δεκάδες ή και εκατοντάδες φορές μέσα σε μία νύχτα. Εσείς μπορεί να μη θυμάστε τίποτα, όμως ο ύπνος σας δεν είναι ποτέ βαθύς και ξεκούραστος.
ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΓΝΟΗΣΕΤΕ
Το πιο γνωστό σύμπτωμα της υπνικής άπνοιας είναι το έντονο ροχαλητό. Και συνήθως αυτός που το καταλαβαίνει πρώτος δεν είναι ο ίδιος ο ασθενής, αλλά ο σύντροφός του. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αντώνης Λιόλιος, «αυτός που υποφέρει συνήθως είναι ο σύντροφός μας».
Πέρα από το ροχαλητό, υπάρχουν κι άλλα σημάδια. Παύσεις στην αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου, απότομες προσπάθειες να πάρετε ανάσα, ανήσυχος ύπνος, ξηροστομία το πρωί, πονοκέφαλοι όταν ξυπνάτε και έντονη υπνηλία μέσα στην ημέρα.
Αν νιώθετε ότι νυστάζετε συνεχώς, δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε ή αποκοιμιέστε εύκολα στον καναπέ ή στο τιμόνι, καλό είναι να το πάρετε σοβαρά.
ΓΙΑΤΙ ΣΥΝΔΕΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
Η παχυσαρκία είναι η πιο συχνή αιτία υπνικής άπνοιας. Το αυξημένο λίπος γύρω από τον λαιμό πιέζει τον αεραγωγό και τον κάνει πιο εύκολο να φράξει κατά τον ύπνο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μόνο τα υπέρβαρα άτομα κινδυνεύουν.
Υπνική άπνοια μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα φυσιολογικού βάρους, ειδικά αν έχουν στενό αεραγωγό, στραβό ρινικό διάφραγμα ή κληρονομική προδιάθεση.
ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΠΟΛΛΟΙ ΑΓΝΟΟΥΝ
Η υπνική άπνοια δεν είναι απλώς θέμα κακού ύπνου. Έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία. Συνδέεται με υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακά προβλήματα, σακχαρώδη διαβήτη και αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Αντώνης Λιόλιος και στα τροχαία ατυχήματα. Η υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο να χάσετε τον έλεγχο στο τιμόνι, ακόμη κι αν πιστεύετε ότι είστε «μια χαρά».
ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Η διάγνωση της υπνικής άπνοιας γίνεται συνήθως με ειδική εξέταση ύπνου, γνωστή ως πολυυπνογραφία. Κατά τη διάρκεια της εξέτασης καταγράφονται η αναπνοή, το οξυγόνο στο αίμα, οι παλμοί και η ποιότητα του ύπνου.
Σήμερα υπάρχουν και πιο απλές εξετάσεις που μπορούν να γίνουν στο σπίτι, πάντα με καθοδήγηση γιατρού. Το σημαντικό είναι να μην αγνοήσετε τα συμπτώματα και να ζητήσετε ιατρική βοήθεια.
ΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ
Η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα του προβλήματος. Σε ήπιες περιπτώσεις, η απώλεια βάρους, η αποφυγή αλκοόλ πριν τον ύπνο και η αλλαγή στάσης ύπνου μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, η χρήση συσκευής CPAP είναι η πιο αποτελεσματική λύση. Πρόκειται για μια συσκευή που κρατά τον αεραγωγό ανοιχτό κατά τη διάρκεια του ύπνου, επιτρέποντας φυσιολογική αναπνοή.
Υπάρχουν επίσης ειδικοί νάρθηκες στόματος και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, χειρουργικές λύσεις.
ΓΙΑΤΙ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ
Όταν η υπνική άπνοια διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί σωστά, η ποιότητα ζωής βελτιώνεται θεαματικά. Ο ύπνος γίνεται βαθύς και ξεκούραστος, η ενέργεια επιστρέφει και μειώνονται σημαντικά οι κίνδυνοι για σοβαρά προβλήματα υγείας.
Αν εσείς ή ο σύντροφός σας αναγνωρίζετε αυτά τα σημάδια, μην το αφήνετε άλλο. Ένας καλός ύπνος δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασικό κομμάτι της υγείας σας.
