Ένας πονοκέφαλος μετά από μια κουραστική ημέρα δεν είναι κάτι ασυνήθιστο. Τι συμβαίνει όμως όταν ο πόνος εμφανίζεται σχεδόν καθημερινά, γίνεται πιο έντονος ή συνοδεύεται από συμπτώματα που δεν είχατε ξαναπαρατηρήσει;
Οι περισσότεροι πονοκέφαλοι δεν οφείλονται σε κάποια επικίνδυνη πάθηση. Υπάρχουν, ωστόσο, έξι σημάδια που αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ορισμένα απαιτούν άμεση ιατρική βοήθεια και άλλα χρειάζονται προγραμματισμένη διερεύνηση.
1. Ο πονοκέφαλος συνοδεύεται από έντονη ναυτία ή εμετό
Η ναυτία και ο εμετός μπορεί να συνοδεύουν μια ημικρανία, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι έντονος. Συχνά συνυπάρχουν ευαισθησία στο φως, ενόχληση από τους ήχους και ανάγκη για ξεκούραση σε ήσυχο περιβάλλον. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Αν όμως εμφανίζεται επαναλαμβανόμενος εμετός μαζί με έναν νέο, ασυνήθιστο ή πολύ έντονο πονοκέφαλο, χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν υπάρχουν επίσης σύγχυση, υπνηλία ή προβλήματα όρασης. Δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα όλα αυτά τα συμπτώματα σε μια απλή ημικρανία.
2. Ο πονοκέφαλος εμφανίζεται ξαφνικά και είναι εξαιρετικά δυνατός
Ένας πονοκέφαλος που ξεκινά απότομα και φτάνει στη μέγιστη έντασή του μέσα σε δευτερόλεπτα ή λίγα λεπτά είναι προειδοποιητικό σημάδι. Διαφέρει από έναν συνηθισμένο πονοκέφαλο που δυναμώνει σταδιακά και μπορεί να περιγράφεται ως ο χειρότερος πόνος που έχει αισθανθεί κάποιος στη ζωή του.
Αυτός ο τύπος πονοκεφάλου μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να σχετίζεται με αιμορραγία γύρω από τον εγκέφαλο ή άλλη σοβαρή κατάσταση. Απαιτεί άμεση εκτίμηση σε νοσοκομείο, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν άλλα συμπτώματα ή ο πόνος αρχίσει να υποχωρεί. Καλέστε το 112 ή το 166 και μην οδηγήσετε μόνοι σας.
3. Ο πονοκέφαλος συνοδεύεται από αλλαγές στην όραση
Η θολή όραση, τα φωτεινά σχήματα και τα προσωρινά τυφλά σημεία μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια μιας ημικρανίας με αύρα. Η αύρα είναι ένα σύνολο παροδικών νευρολογικών συμπτωμάτων που συνήθως αναπτύσσονται σταδιακά και υποχωρούν. Η ευαισθησία στο φως είναι επίσης συνηθισμένη στις ημικρανίες και από μόνη της δεν αποτελεί ένδειξη επικίνδυνης πάθησης.
Ωστόσο, μια ξαφνική απώλεια όρασης, ιδιαίτερα όταν αφορά το ένα μάτι, ή μια νέα και ασυνήθιστη διαταραχή της όρασης χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Αν η απώλεια όρασης είναι αιφνίδια, καλέστε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Αν τα οπτικά συμπτώματα εμφανίζονται για πρώτη φορά ή διαφέρουν από μια γνωστή ημικρανία, μην υποθέσετε ότι πρόκειται για την ίδια κατάσταση χωρίς ιατρική αξιολόγηση.
4. Ο πονοκέφαλος εμφανίζεται σχεδόν καθημερινά ή επιδεινώνεται
Οι συχνοί πονοκέφαλοι δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρή ασθένεια. Μπορεί να συνδέονται με ημικρανία, κεφαλαλγία τάσης, άγχος, διαταραχές ύπνου ή άλλους παράγοντες. Όταν όμως εμφανίζονται όλο και συχνότερα, αλλάζει ο χαρακτήρας τους ή επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, είναι σημαντικό να εξεταστείτε από γιατρό.
Οι γιατροί χρησιμοποιούν τον όρο χρόνια καθημερινή κεφαλαλγία για ορισμένες καταστάσεις στις οποίες ο πονοκέφαλος εμφανίζεται τουλάχιστον 15 ημέρες τον μήνα για περισσότερο από τρεις μήνες. Αυτό δεν αποτελεί από μόνο του διάγνωση μιας συγκεκριμένης πάθησης. Χρειάζεται αξιολόγηση των συμπτωμάτων, του ιατρικού ιστορικού και των φαρμάκων που λαμβάνει το άτομο.
5. Ο πονοκέφαλος εμφανίζεται μετά από χτύπημα στο κεφάλι
Αν εμφανίσετε πονοκέφαλο μετά από πτώση, σύγκρουση ή άλλο τραυματισμό στο κεφάλι, μην τον αγνοήσετε. Ο πόνος μπορεί να σχετίζεται με διάσειση, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να υπάρχει πιο σοβαρός τραυματισμός. Μερικά συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν αρκετές ώρες ή ακόμη και ημέρες μετά το χτύπημα.
Ένας επίμονος πονοκέφαλος μετά από τραυματισμό χρειάζεται επείγουσα ιατρική αξιολόγηση. Αν ο πόνος επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενους εμετούς, έντονη υπνηλία, σύγχυση, σπασμούς ή αδυναμία στα άκρα, καλέστε αμέσως ασθενοφόρο. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και όταν το άτομο λαμβάνει αντιπηκτικά φάρμακα.
6. Ο πονοκέφαλος συνοδεύεται από αδυναμία ή δυσκολία στην ομιλία
Ένα από τα σημαντικότερα προειδοποιητικά σημάδια είναι η ξαφνική αδυναμία ή το μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι, ιδιαίτερα στη μία πλευρά του σώματος. Αν συνυπάρχουν δυσκολία στην ομιλία, αστάθεια, σύγχυση ή αλλαγές στην όραση, υπάρχει πιθανότητα εγκεφαλικού επεισοδίου ή άλλης επείγουσας νευρολογικής κατάστασης.
Σε αυτήν την περίπτωση, κάθε λεπτό μετράει. Καλέστε αμέσως το 112 ή το 166 και καταγράψτε, αν είναι δυνατόν, την ώρα που ξεκίνησαν τα συμπτώματα. Μην περιμένετε να περάσουν και μην οδηγήσετε προς το νοσοκομείο, ακόμη κι αν η αδυναμία ή η δυσκολία στην ομιλία υποχωρήσει. Τα συγκεκριμένα συμπτώματα αποτελούν επείγουσα κατάσταση ακόμη και χωρίς πονοκέφαλο.
Ποιες άλλες ενδείξεις χρειάζονται επείγουσα προσοχή;
Ένας έντονος πονοκέφαλος που συνοδεύεται από πυρετό, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση ή έντονη υπνηλία μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής λοίμωξης, όπως η μηνιγγίτιδα. Πρόκειται για συμπτώματα που χρειάζονται άμεση ιατρική αντιμετώπιση και δεν πρέπει να αποδίδονται απλώς σε μια ίωση.
Επίσης, ένας νέος πονοκέφαλος μετά την ηλικία των 50 ετών, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πόνο στη γνάθο κατά το μάσημα, ευαισθησία στο τριχωτό της κεφαλής ή αλλαγές στην όραση, χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση. Ορισμένες φλεγμονώδεις παθήσεις των αγγείων μπορούν να επηρεάσουν την όραση αν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως.
Μπορούν τα πολλά παυσίπονα να προκαλούν καθημερινούς πονοκεφάλους;
Μια λιγότερο γνωστή αιτία συχνών πονοκεφάλων είναι η υπερβολικά συχνή χρήση φαρμάκων για την ανακούφιση του πόνου. Πρόκειται για την κεφαλαλγία από κατάχρηση φαρμάκων, η οποία μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν ημικρανίες ή άλλους επαναλαμβανόμενους πονοκεφάλους.
Ο κίνδυνος εξαρτάται από το είδος του φαρμάκου και τις ημέρες χρήσης κάθε μήνα. Για παράδειγμα, η τακτική χρήση παρακεταμόλης ή αντιφλεγμονωδών για 15 ή περισσότερες ημέρες τον μήνα, επί διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών, μπορεί να συμβάλει στο πρόβλημα. Για ορισμένα ειδικά φάρμακα της ημικρανίας, όπως οι τριπτάνες, το αντίστοιχο όριο είναι χαμηλότερο. Αν χρειάζεστε συχνά φάρμακα, συζητήστε το με τον γιατρό σας αντί να αυξάνετε μόνοι σας τις δόσεις ή να διακόπτετε απότομα μια συνταγογραφημένη αγωγή.
Τι μπορείτε να κάνετε αν έχετε συχνούς πονοκεφάλους;
Αν οι πονοκέφαλοι επανέρχονται συχνά, προγραμματίστε μια επίσκεψη σε γιατρό, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν επείγοντα συμπτώματα. Ένα ημερολόγιο πονοκεφάλων μπορεί να βοηθήσει σημαντικά: σημειώστε πότε εμφανίζεται ο πόνος, πόσο διαρκεί, πόσο έντονος είναι, ποια άλλα συμπτώματα υπάρχουν και ποια φάρμακα χρησιμοποιείτε.
Ο επαρκής ύπνος, η τακτική λήψη γευμάτων, η σωστή ενυδάτωση και η διαχείριση του άγχους μπορούν να βοηθήσουν ορισμένους ανθρώπους να περιορίσουν τους πονοκεφάλους τους. Δεν αντικαθιστούν, όμως, τη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία. Ανάλογα με την αιτία, ο γιατρός μπορεί να προτείνει διαφορετική αντιμετώπιση ή προληπτική αγωγή.
Το σημαντικό δεν είναι να φοβάστε κάθε πονοκέφαλο, αλλά να αναγνωρίζετε πότε κάτι έχει αλλάξει. Ένας συχνός πόνος αξίζει διερεύνηση, ενώ ένας ξαφνικός, εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος ή η εμφάνιση σοβαρών νευρολογικών συμπτωμάτων απαιτεί άμεση βοήθεια.
Πηγές:
- NHS – Headaches: Symptoms and when to seek help
- NICE – Headaches in over 12s: Diagnosis and management
- CDC – Symptoms of Mild TBI and Concussion
- International Headache Society – Medication-overuse headache
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση ή τις οδηγίες επαγγελματία υγείας.
