Σήμερα, ένα αεροπλάνο μπορεί να μεταφέρει εκατοντάδες επιβάτες στην άλλη άκρη του κόσμου. Όμως, η ιστορία των σύγχρονων αερομεταφορών ξεκίνησε με μια πτήση που διήρκεσε μόλις 12 δευτερόλεπτα και κάλυψε περίπου 36 μέτρα.
Ήταν 17 Δεκεμβρίου 1903, όταν δύο αδέλφια από το Οχάιο των ΗΠΑ κατάφεραν κάτι που πολλοί προσπαθούσαν για χρόνια. Ο Όρβιλ και ο Γουίλμπερ Ράιτ πραγματοποίησαν την πρώτη επιτυχημένη, ελεγχόμενη και διατηρούμενη πτήση με μηχανοκίνητο αεροπλάνο βαρύτερο από τον αέρα. Εκείνη την ημέρα, όμως, συνέβησαν πολλά περισσότερα από μία σύντομη απογείωση.
Ποιοι ήταν οι δύο αδελφοί που άλλαξαν την ιστορία;
Ο Όρβιλ και ο Γουίλμπερ Ράιτ μεγάλωσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες και ασχολήθηκαν επαγγελματικά με τα ποδήλατα. Διατηρούσαν κατάστημα στο Ντέιτον του Οχάιο, όπου κατασκεύαζαν και επισκεύαζαν ποδήλατα, αποκτώντας πολύτιμες γνώσεις μηχανικής.
Δεν είχαν πανεπιστημιακά πτυχία μηχανικού, αλλά διέθεταν μεγάλη περιέργεια, πρακτική εμπειρία και επιμονή. Μελετούσαν τις προσπάθειες προηγούμενων πρωτοπόρων της αεροπορίας, όπως ο Γερμανός Ότο Λίλιενταλ, που είχε πραγματοποιήσει πολυάριθμες πτήσεις με ανεμόπτερα.
Από το 1899 άρχισαν να αναπτύσσουν συστηματικά τις δικές τους ιδέες. Κατασκεύασαν ανεμόπτερα, πραγματοποίησαν δοκιμές και δημιούργησαν ακόμη και αεροδυναμική σήραγγα, ώστε να εξετάσουν πώς συμπεριφέρονται διαφορετικά σχήματα φτερών στον αέρα.
Το βασικό πρόβλημα που προσπαθούσαν να λύσουν δεν ήταν απλώς πώς θα σηκώσουν μια μηχανή από το έδαφος. Ήθελαν να μπορούν να την ελέγχουν όσο βρισκόταν στον αέρα.
Πώς ήταν το πρώτο αεροπλάνο με κινητήρα;
Το αεροσκάφος που κατασκεύασαν ονομαζόταν Wright Flyer. Ήταν ένα διπλάνο, δηλαδή είχε δύο μεγάλες πτέρυγες τοποθετημένες τη μία πάνω από την άλλη, ενώ η κατασκευή του βασιζόταν κυρίως σε ξύλο και ύφασμα.
Ο κινητήρας του απέδιδε περίπου 12 ίππους, ισχύ πολύ μικρή σε σύγκριση με εκείνη των σημερινών αεροσκαφών. Κινούσε δύο έλικες μέσω μηχανισμού με αλυσίδες, ενώ το αεροπλάνο δεν διέθετε συμβατικούς τροχούς απογείωσης.
Ο πιλότος δεν καθόταν σε κάθισμα όπως σήμερα. Ήταν ξαπλωμένος μπρούμυτα πάνω στην κάτω πτέρυγα και χρησιμοποιούσε ειδικούς μηχανισμούς για να ελέγχει την κίνηση του αεροσκάφους.
Η σημαντικότερη καινοτομία των Ράιτ ήταν ο έλεγχος της πτήσης στους τρεις βασικούς άξονες κίνησης. Με κατάλληλους χειρισμούς μπορούσαν να ανεβοκατεβάζουν το αεροπλάνο, να το στρέφουν και να διατηρούν την πλευρική του ισορροπία.
Τα 12 δευτερόλεπτα που έγραψαν ιστορία
Το πρωί της 17ης Δεκεμβρίου 1903, οι δύο αδελφοί βρίσκονταν στους αμμόλοφους Kill Devil Hills, κοντά στο Kitty Hawk της Βόρειας Καρολίνας. Είχαν επιλέξει την περιοχή επειδή οι ισχυροί άνεμοι και οι ανοιχτές εκτάσεις προσφέρονταν για τις δοκιμές τους.
Στις 10:35 το πρωί, ο Όρβιλ Ράιτ πήρε τη θέση του πάνω στο Wright Flyer. Το αεροπλάνο κινήθηκε πάνω σε μια ειδική ράγα απογείωσης, επιτάχυνε και σηκώθηκε από το έδαφος.
Η πτήση κράτησε μόλις 12 δευτερόλεπτα και κάλυψε περίπου 36,6 μέτρα. Μπορεί σήμερα αυτή η απόσταση να φαίνεται ασήμαντη, αλλά τότε ήταν ένα τεράστιο τεχνολογικό επίτευγμα.
Μάλιστα, εκείνη τη στιγμή τραβήχτηκε μία από τις διασημότερες φωτογραφίες στην ιστορία της τεχνολογίας. Ο Όρβιλ βρισκόταν στο αεροπλάνο, ενώ ο Γουίλμπερ διακρινόταν να τρέχει δίπλα του. Τη φωτογραφία τράβηξε ο Τζον Τ. Ντάνιελς, ένας από τους ανθρώπους που είχαν έρθει να βοηθήσουν.
Εκείνη την ημέρα πέταξαν τέσσερις φορές
Η πρώτη πτήση δεν ήταν η μοναδική επιτυχία της ημέρας. Οι αδελφοί Ράιτ συνέχισαν τις δοκιμές τους και πραγματοποίησαν συνολικά τέσσερις πτήσεις, εναλλάσσοντας τη θέση του πιλότου.
- Πρώτη πτήση: Ο Όρβιλ πέταξε για 12 δευτερόλεπτα, καλύπτοντας περίπου 36,6 μέτρα.
- Δεύτερη πτήση: Ο Γουίλμπερ παρέμεινε στον αέρα για 12 δευτερόλεπτα και κάλυψε περίπου 53 μέτρα.
- Τρίτη πτήση: Ο Όρβιλ πέταξε για 15 δευτερόλεπτα, διανύοντας περίπου 61 μέτρα.
- Τέταρτη πτήση: Ο Γουίλμπερ παρέμεινε στον αέρα για 59 δευτερόλεπτα και κάλυψε περίπου 260 μέτρα.
Η τελευταία πτήση ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έδειξε ότι το αεροσκάφος μπορούσε να παραμείνει στον αέρα περισσότερο χρόνο και να καλύψει μεγαλύτερη απόσταση.
Το απρόσμενο τέλος του πρώτου αεροπλάνου
Παρά την επιτυχία των τεσσάρων πτήσεων, το Wright Flyer δεν πρόλαβε να ξαναπετάξει. Λίγο μετά την τελευταία δοκιμή, μια ισχυρή ριπή ανέμου ανέτρεψε το αεροπλάνο ενώ βρισκόταν στο έδαφος.
Οι ζημιές ήταν τόσο σοβαρές ώστε οι αδελφοί δεν το χρησιμοποίησαν ξανά για πτήση. Έτσι, το αεροσκάφος που άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της ανθρωπότητας είχε ολοκληρώσει ολόκληρη την πτητική του πορεία μέσα σε μία μόνο ημέρα.
Το αυθεντικό Wright Flyer διασώθηκε και σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Μουσείο Αεροπορίας και Διαστήματος του Smithsonian, στην Ουάσινγκτον.
Γιατί δεν πίστεψαν αμέσως όλοι στην επιτυχία;
Παρόλο που η πρώτη πτήση πραγματοποιήθηκε παρουσία μαρτύρων, η είδηση δεν έγινε αμέσως παγκόσμιο γεγονός. Οι αναφορές ήταν περιορισμένες και συχνά ανακριβείς, ενώ αρκετοί αντιμετώπιζαν με δυσπιστία τους ισχυρισμούς των δύο αδελφών.
Οι Ράιτ συνέχισαν τα πειράματα και τις βελτιώσεις τους. Μέχρι το 1905 είχαν αναπτύξει ένα πολύ πιο πρακτικό αεροπλάνο, ικανό να εκτελεί πτήσεις μεγαλύτερης διάρκειας με καλύτερο έλεγχο.
Το 1908 οι δημόσιες επιδείξεις τους στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη βοήθησαν να πειστεί ένα πολύ ευρύτερο κοινό για τις δυνατότητες της μηχανοκίνητης πτήσης. Το 1909 ο αμερικανικός στρατός απέκτησε ένα αεροπλάνο κατασκευασμένο από τους Ράιτ.
Πώς μια πτήση 12 δευτερολέπτων άλλαξε τον κόσμο;
Η επιτυχία των αδελφών Ράιτ δεν δημιούργησε αμέσως τις αεροπορικές μεταφορές όπως τις γνωρίζουμε. Χρειάστηκαν δεκαετίες τεχνολογικής ανάπτυξης, νέοι κινητήρες, ασφαλέστερες κατασκευές και μεγάλες υποδομές για να μετατραπεί το αεροπλάνο σε καθημερινό μέσο μετακίνησης.
Ωστόσο, η επιτυχία του 1903 απέδειξε ότι ένας άνθρωπος μπορούσε να πετάξει με μηχανοκίνητο αεροσκάφος, να ελέγχει την πορεία του και να παραμένει στον αέρα χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από την ολίσθηση ενός ανεμόπτερου.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, η αεροπορία άλλαξε τις μεταφορές, το εμπόριο, τις ταχυδρομικές υπηρεσίες και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Αργότερα, τα επιβατικά αεροπλάνα επέτρεψαν σε εκατομμύρια ανθρώπους να ταξιδεύουν ανάμεσα σε χώρες και ηπείρους μέσα σε λίγες ώρες.
Η ιστορία των αεροπλάνων περιλαμβάνει πολλούς πρωτοπόρους πριν και μετά τους Ράιτ. Εκείνο όμως που έκανε το επίτευγμα των δύο αδελφών τόσο σημαντικό ήταν ότι συνδύασαν την ισχύ του κινητήρα με τον αποτελεσματικό έλεγχο της πτήσης.
Και όλα ξεκίνησαν με μια ξύλινη κατασκευή, έναν κινητήρα μόλις 12 ίππων και 12 δευτερόλεπτα στον αέρα.
