Κάνατε γενική αίματος και αναρωτιέστε πότε πρέπει να την επαναλάβετε; Ίσως κάποια τιμή βγήκε εκτός φυσιολογικών ορίων ή ο γιατρός σάς συνέστησε να κάνετε ξανά την εξέταση ύστερα από κάποιο διάστημα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα.
Η γενική αίματος είναι μία από τις συχνότερες εργαστηριακές εξετάσεις, όμως δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνεται με την ίδια συχνότητα σε όλους. Το πότε πρέπει να γίνει ο επανέλεγχος εξαρτάται από τα αποτελέσματα, τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό σας.
Τι δείχνει η γενική αίματος και γιατί είναι σημαντική;
Η γενική αίματος δίνει πληροφορίες για τρεις βασικές κατηγορίες κυττάρων του αίματος: τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Μετρά επίσης την αιμοσφαιρίνη, τον αιματοκρίτη και άλλους δείκτες που βοηθούν τον γιατρό να αξιολογήσει την κατάσταση του οργανισμού.
Τα ερυθρά αιμοσφαίρια μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς, τα λευκά συμμετέχουν στην άμυνα του οργανισμού και τα αιμοπετάλια βοηθούν στην πήξη του αίματος. Μεταβολές στις τιμές τους μπορεί να αποτελούν ένδειξη αναιμίας, λοίμωξης, αιματολογικής διαταραχής ή άλλης κατάστασης που χρειάζεται διερεύνηση.
Ωστόσο, η γενική αίματος δεν μπορεί από μόνη της να διαγνώσει τις περισσότερες παθήσεις. Ο γιατρός αξιολογεί τα αποτελέσματα μαζί με τα συμπτώματα, το ιστορικό και, όταν χρειάζεται, πρόσθετες εξετάσεις.
Πότε χρειάζεται επανάληψη της γενικής αίματος;
Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας που να ορίζει ότι όλοι πρέπει να επαναλαμβάνουν τη γενική αίματος κάθε συγκεκριμένο αριθμό μηνών. Ένας υγιής άνθρωπος χωρίς συμπτώματα έχει διαφορετικές ανάγκες από κάποιον που παρακολουθείται για αναιμία ή λαμβάνει θεραπεία που μπορεί να επηρεάσει τα κύτταρα του αίματος.
Ο γιατρός μπορεί να συστήσει επανάληψη όταν μια προηγούμενη εξέταση εμφανίζει μη φυσιολογικές τιμές, όταν παρουσιάζονται νέα συμπτώματα ή όταν χρειάζεται να αξιολογηθεί η ανταπόκριση σε κάποια θεραπεία. Σε άλλες περιπτώσεις, η εξέταση πραγματοποιείται στο πλαίσιο προγραμματισμένης παρακολούθησης.
Το χρονικό διάστημα μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Ορισμένα ευρήματα χρειάζονται άμεση αξιολόγηση, άλλα επανέλεγχο ύστερα από ημέρες ή εβδομάδες, ενώ κάποια ήπια και σταθερά ευρήματα μπορεί να μην απαιτούν σύντομη επανάληψη. Η απόφαση εξαρτάται από τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Πότε χρειάζεται επανέλεγχος λόγω αναιμίας;
Η αναιμία είναι ένας από τους συνηθισμένους λόγους για τους οποίους ζητείται επανάληψη γενικής αίματος. Όταν η αιμοσφαιρίνη είναι χαμηλότερη από τα αναμενόμενα επίπεδα, το αίμα μπορεί να μεταφέρει λιγότερο οξυγόνο στους ιστούς. Αυτό μπορεί να προκαλέσει κόπωση, αδυναμία, δύσπνοια ή ζάλη, αν και ορισμένοι άνθρωποι δεν έχουν εμφανή συμπτώματα.
Εάν έχει διαγνωστεί αναιμία και έχει ξεκινήσει θεραπεία, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επανάληψη για να διαπιστώσει αν η αιμοσφαιρίνη βελτιώνεται. Η συχνότητα εξαρτάται από το είδος και τη βαρύτητα της αναιμίας, καθώς και από τη θεραπεία που ακολουθείται.
Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η γενική αίματος δεν μετρά απευθείας τον σίδηρο ή τις αποθήκες σιδήρου του οργανισμού. Εάν υπάρχει υποψία έλλειψης σιδήρου, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις, όπως η φερριτίνη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ελέγχονται και η βιταμίνη Β12 ή το φυλλικό οξύ.
Τι σημαίνουν τα αυξημένα ή χαμηλά λευκά αιμοσφαίρια;
Οι μεταβολές στα λευκά αιμοσφαίρια είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο μπορεί να ζητηθεί επανάληψη της γενικής αίματος. Οι αυξημένες τιμές μπορούν να εμφανιστούν σε λοιμώξεις, φλεγμονές, ως αντίδραση σε ορισμένα φάρμακα ή και για άλλους λόγους. Αντίστοιχα, οι χαμηλές τιμές μπορεί να σχετίζονται με ιογενείς λοιμώξεις, φαρμακευτικές αγωγές ή άλλες καταστάσεις.
Ένα αυξημένο ή μειωμένο αποτέλεσμα δεν αρκεί για να διαπιστωθεί η αιτία. Ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τον τύπο των λευκών αιμοσφαιρίων, τα συμπτώματα και τυχόν προηγούμενες εξετάσεις πριν αποφασίσει εάν χρειάζεται επανέλεγχος ή περαιτέρω διερεύνηση.
Για παράδειγμα, μια παροδική μεταβολή έπειτα από μια λοίμωξη μπορεί να υποχωρήσει καθώς ο οργανισμός αναρρώνει. Αντίθετα, σημαντικές ή επίμονες αποκλίσεις χρειάζονται πιο προσεκτική ιατρική αξιολόγηση.
Πότε η γενική αίματος πρέπει να επαναλαμβάνεται συστηματικά;
Σε ορισμένες παθήσεις και θεραπείες, η γενική αίματος αποτελεί μέρος της τακτικής ιατρικής παρακολούθησης. Αυτό μπορεί να συμβαίνει σε ανθρώπους με χρόνιες αναιμίες, αιματολογικά νοσήματα, ορισμένες νεφρικές παθήσεις ή σε όσους λαμβάνουν φάρμακα που ενδέχεται να επηρεάσουν την παραγωγή ή τον αριθμό των κυττάρων του αίματος.
Η συχνότητα δεν είναι ίδια για όλους. Κάποιοι χρειάζονται συχνότερο έλεγχο, ιδιαίτερα στην έναρξη ή κατά την αλλαγή μιας θεραπείας, ενώ άλλοι μπορεί να παρακολουθούνται σε μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα εφόσον η κατάστασή τους παραμένει σταθερή.
Ακόμη και όταν έχετε ένα χρόνιο νόσημα, αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεστε απαραιτήτως συχνές γενικές αίματος. Ο γιατρός επιλέγει τις εξετάσεις που είναι χρήσιμες για τη δική σας πάθηση και θεραπεία.
Ποια συμπτώματα μπορεί να οδηγήσουν σε νέα εξέταση;
Η εμφάνιση νέων ή επίμονων συμπτωμάτων μπορεί να αποτελεί λόγο για ιατρική αξιολόγηση και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, για γενική αίματος. Ορισμένα συμπτώματα που αξίζει να συζητήσετε με τον γιατρό σας είναι:
- Επίμονη κόπωση, αδυναμία, ωχρότητα ή ζάλη.
- Επαναλαμβανόμενος ή ανεξήγητος πυρετός.
- Συχνές ή ασυνήθιστες λοιμώξεις.
- Εύκολοι μώλωπες, αιμορραγία από τα ούλα ή συχνές ρινορραγίες.
- Ασυνήθιστα έντονη έμμηνος ρύση ή άλλη επαναλαμβανόμενη απώλεια αίματος.
- Νέα συμπτώματα κατά τη διάρκεια θεραπείας που μπορεί να επηρεάζει τα κύτταρα του αίματος.
Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει αιματολογικό πρόβλημα, καθώς μπορούν να οφείλονται σε πολλές διαφορετικές αιτίες. Ο γιατρός θα κρίνει ποιες εξετάσεις χρειάζονται και πόσο σύντομα πρέπει να πραγματοποιηθούν.
Εάν παρουσιάσετε σοβαρή δύσπνοια, πόνο στο στήθος, λιποθυμία ή έντονη αιμορραγία που δεν σταματά, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια και όχι απλώς προγραμματισμός μιας νέας γενικής αίματος.
Χρειάζεται να επαναλάβετε την εξέταση αν μια τιμή είναι λίγο εκτός ορίων;
Μια μικρή απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει ασθένεια. Οι εργαστηριακές τιμές μπορεί να επηρεάζονται από διάφορους παράγοντες, όπως η ενυδάτωση, η πρόσφατη σωματική δραστηριότητα, η φαρμακευτική αγωγή ή μια παροδική κατάσταση του οργανισμού.
Επιπλέον, τα όρια αναφοράς δεν είναι απόλυτα ίδια για όλους. Η ηλικία, το φύλο, η εγκυμοσύνη και άλλοι παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.
Γι’ αυτό ο γιατρός δεν εξετάζει μόνο αν μια τιμή βρίσκεται μέσα ή έξω από τα όρια του εργαστηρίου. Συγκρίνει επίσης τα αποτελέσματα με προηγούμενες εξετάσεις και αξιολογεί αν υπάρχει ουσιαστική μεταβολή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επανάληψη βοηθά να επιβεβαιωθεί ένα απροσδόκητο εύρημα ή να αποκλειστεί πιθανό εργαστηριακό σφάλμα. Σε άλλες περιπτώσεις, μπορεί να χρειάζεται διαφορετική εξέταση αντί για νέα γενική αίματος.
Πρέπει να είστε νηστικοί πριν από τη γενική αίματος;
Για τη γενική αίματος από μόνη της συνήθως δεν απαιτείται νηστεία. Μπορείτε κατά κανόνα να φάτε και να πιείτε νερό πριν από την αιμοληψία, εκτός εάν ο γιατρός ή το εργαστήριο σας έχει δώσει διαφορετικές οδηγίες.
Ωστόσο, εάν μαζί με τη γενική αίματος έχουν προγραμματιστεί και άλλες εξετάσεις, όπως ορισμένες μετρήσεις σακχάρου ή λιπιδίων, ενδέχεται να απαιτείται νηστεία. Είναι προτιμότερο να επιβεβαιώνετε τις οδηγίες πριν από το ραντεβού σας.
Ενημερώστε επίσης τον γιατρό σας για τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που λαμβάνετε. Μη διακόπτετε μόνοι σας κάποια αγωγή προκειμένου να κάνετε εξετάσεις.
Τι πρέπει να κάνετε όταν ο γιατρός ζητά επανάληψη;
Αν σας συστηθεί επανέλεγχος, ζητήστε να μάθετε ποιο εύρημα παρακολουθείται και σε ποιο χρονικό διάστημα πρέπει να γίνει η νέα εξέταση. Κρατήστε τα προηγούμενα αποτελέσματά σας, καθώς η σύγκριση των τιμών μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην αξιολόγηση της πορείας τους.
Η επανάληψη γίνεται με μια απλή αιμοληψία, συνήθως από φλέβα του χεριού. Η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά και τα αποτελέσματα συχνά είναι διαθέσιμα την ίδια ή την επόμενη ημέρα, ανάλογα με το εργαστήριο.
Το σημαντικότερο είναι να μην ερμηνεύετε μεμονωμένες τιμές χωρίς να γνωρίζετε το ιατρικό τους πλαίσιο. Μια φυσιολογική γενική αίματος δεν αποκλείει κάθε πρόβλημα υγείας, όπως και μια μικρή απόκλιση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποια σοβαρή πάθηση.
Η σωστή παρακολούθηση δεν σημαίνει περισσότερες εξετάσεις χωρίς λόγο. Σημαίνει να γίνονται οι κατάλληλες εξετάσεις, στον κατάλληλο χρόνο, με βάση τις πραγματικές ανάγκες της υγείας σας.
Πηγές:
