Πήρατε επιτέλους την προαγωγή που περιμένατε. Περισσότερες ευθύνες, καλύτερη θέση και ίσως υψηλότερος μισθός. Κι όμως, αντί να αισθάνεστε χαρούμενοι, ξυπνάτε κάθε πρωί εξαντλημένοι και σκέφτεστε πόσο πιο απλά ήταν τα πράγματα πριν.
Αυτή η εμπειρία μπορεί να συνδέεται με αυτό που περιγράφεται ως promotion burnout, δηλαδή επαγγελματική εξουθένωση μετά από προαγωγή. Η εξέλιξη στην καριέρα δεν φέρνει πάντα μόνο ικανοποίηση. Μερικές φορές συνοδεύεται από περισσότερη πίεση, λιγότερο προσωπικό χρόνο και την αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να αποδεικνύετε την αξία σας.
Τι είναι το promotion burnout και γιατί συμβαίνει;
Ο όρος promotion burnout χρησιμοποιείται για να περιγράψει την εργασιακή εξουθένωση που μπορεί να εμφανιστεί μετά την ανάληψη μιας πιο απαιτητικής θέσης. Δεν αποτελεί ξεχωριστή ιατρική διάγνωση, αλλά αναφέρεται σε μια πραγματική δυσκολία που μπορεί να προκύψει όταν οι νέες επαγγελματικές απαιτήσεις γίνονται υπερβολικές.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το burnout είναι ένα επαγγελματικό φαινόμενο που συνδέεται με χρόνιο εργασιακό στρες το οποίο δεν έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Χαρακτηρίζεται από εξάντληση, αυξανόμενη ψυχική απόσταση από τη δουλειά και μειωμένη αίσθηση επαγγελματικής αποτελεσματικότητας.
Μετά από μια προαγωγή μπορεί ξαφνικά να χρειάζεται να διαχειρίζεστε μια ολόκληρη ομάδα, να παίρνετε σημαντικές αποφάσεις και να αντιμετωπίζετε μεγαλύτερες απαιτήσεις. Αν δεν έχετε την κατάλληλη υποστήριξη ή τον απαραίτητο χρόνο προσαρμογής, η αρχική χαρά μπορεί σταδιακά να μετατραπεί σε πίεση.
Τα σημάδια ότι η προαγωγή αρχίζει να σας εξαντλεί
Η επαγγελματική εξουθένωση δεν εμφανίζεται απαραίτητα από τη μια μέρα στην άλλη. Συχνά αναπτύσσεται σταδιακά και μπορεί αρχικά να μοιάζει με τη συνηθισμένη κούραση μιας απαιτητικής περιόδου.
1. Νιώθετε συνεχώς κουρασμένοι. Ακόμη και μετά από ξεκούραση, αισθάνεστε ότι δεν έχετε αρκετή ενέργεια για να αντιμετωπίσετε τις υποχρεώσεις σας. Η συγκέντρωση γίνεται δυσκολότερη και εργασίες που παλιότερα εκτελούσατε εύκολα απαιτούν περισσότερη προσπάθεια.
2. Χάνετε τον ενθουσιασμό για τη δουλειά. Η θέση που κάποτε ονειρευόσασταν δεν σας προσφέρει πλέον την ίδια ικανοποίηση. Μπορεί να αρχίσετε να αντιμετωπίζετε τις επαγγελματικές σας υποχρεώσεις με αδιαφορία, απογοήτευση ή αρνητισμό.
3. Αμφιβάλλετε συνεχώς για τις ικανότητές σας. Παρότι προαχθήκατε επειδή θεωρηθήκατε κατάλληλοι για τη νέα θέση, μπορεί να αισθάνεστε ότι δεν καταφέρνετε αρκετά. Οι αυξημένες απαιτήσεις και η έλλειψη καθοδήγησης ενδέχεται να ενισχύουν αυτή την αίσθηση.
4. Δυσκολεύεστε να αποσυνδεθείτε από τη δουλειά. Απαντάτε σε μηνύματα αργά το βράδυ, σκέφτεστε συνεχώς τις εκκρεμότητες και δυσκολεύεστε να χαλαρώσετε. Το εργασιακό στρες μπορεί επίσης να συνοδεύεται από προβλήματα ύπνου ή ευερεθιστότητα, χωρίς αυτά να αποτελούν από μόνα τους απόδειξη burnout.
5. Η προσωπική σας ζωή περνά σε δεύτερη μοίρα. Ακυρώνετε συναντήσεις, εγκαταλείπετε δραστηριότητες και αισθάνεστε ότι δεν σας απομένει χρόνος για την οικογένεια ή τους φίλους σας. Η δουλειά αρχίζει να καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς σας.
Γιατί η προαγωγή μπορεί να γίνει πιο δύσκολη από όσο περιμένατε
Μία από τις μεγαλύτερες παγίδες μιας προαγωγής είναι ότι αλλάζει ο ρόλος σας, αλλά όχι απαραίτητα ο τρόπος με τον οποίο έχετε μάθει να εργάζεστε. Μπορεί να συνεχίζετε να αναλαμβάνετε τις παλιές σας υποχρεώσεις, ενώ παράλληλα προσπαθείτε να ανταποκριθείτε στις καινούργιες.
Φανταστείτε έναν εργαζόμενο που γίνεται προϊστάμενος. Μέχρι χθες ήταν υπεύθυνος κυρίως για τη δική του εργασία. Σήμερα πρέπει να οργανώνει άλλους ανθρώπους, να λύνει προβλήματα και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τα αποτελέσματα μιας ολόκληρης ομάδας.
Αν εξακολουθεί να κάνει και όλη την προηγούμενη δουλειά του, ο φόρτος μπορεί να αυξηθεί σημαντικά. Το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα ότι δεν έχει τις ικανότητες για τη νέα θέση, αλλά ότι οι απαιτήσεις ξεπερνούν τον διαθέσιμο χρόνο και τους πόρους του.
Η έρευνα για την εργασιακή εξουθένωση δείχνει ότι οι αυξημένες απαιτήσεις, όταν δεν συνοδεύονται από επαρκή υποστήριξη, αυτονομία και κατάλληλους πόρους, συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο burnout.
Πότε το άγχος της νέας θέσης γίνεται πραγματικό πρόβλημα;
Είναι φυσιολογικό να αισθάνεστε πίεση τις πρώτες εβδομάδες μιας προαγωγής. Χρειάζεστε χρόνο για να μάθετε τις νέες διαδικασίες, να γνωρίσετε καλύτερα τις ευθύνες σας και να αποκτήσετε αυτοπεποίθηση.
Η διαφορά βρίσκεται κυρίως στη διάρκεια και στην επίδραση που έχει η πίεση στην καθημερινότητά σας. Αν σταδιακά προσαρμόζεστε και αισθάνεστε περισσότερο έλεγχο, πιθανότατα περνάτε μια απαιτητική μεταβατική περίοδο.
Αν όμως η εξάντληση επιμένει, η αποστασιοποίηση από τη δουλειά μεγαλώνει και αισθάνεστε ότι η απόδοσή σας χειροτερεύει, είναι σημαντικό να αντιμετωπίσετε την κατάσταση εγκαίρως.
Η επίμονη κόπωση, οι διαταραχές ύπνου ή οι έντονες αλλαγές στη διάθεση μπορούν να έχουν και άλλες αιτίες. Αν τα συμπτώματα συνεχίζονται ή επηρεάζουν σοβαρά την καθημερινότητά σας, χρειάζεται αξιολόγηση από κατάλληλο επαγγελματία υγείας.
Τι μπορείτε να κάνετε αν η προαγωγή σάς έχει εξαντλήσει
Η λύση δεν είναι απαραίτητα να εγκαταλείψετε τη νέα σας θέση. Σε αρκετές περιπτώσεις, αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της εργασίας και περισσότερη υποστήριξη μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Ξεκαθαρίστε τις πραγματικές σας αρμοδιότητες. Συζητήστε με τον προϊστάμενό σας ποιες εργασίες αποτελούν προτεραιότητα και ποιες μπορούν να μεταφερθούν σε άλλους. Αν έχετε αναλάβει έναν νέο ρόλο, δεν είναι πάντα λογικό να συνεχίζετε να εκτελείτε όλες τις προηγούμενες υποχρεώσεις σας.
Μάθετε να αναθέτετε εργασίες. Ιδιαίτερα αν έχετε γίνει υπεύθυνοι ομάδας, δεν χρειάζεται να κάνετε τα πάντα μόνοι σας. Η σωστή κατανομή καθηκόντων βοηθά τόσο εσάς όσο και τους συναδέλφους σας να εργάζεστε πιο αποτελεσματικά.
Ζητήστε εκπαίδευση και καθοδήγηση. Μια προαγωγή δεν σημαίνει ότι γνωρίζετε ήδη τα πάντα για τη νέα θέση. Η εκπαίδευση σε θέματα διοίκησης, επικοινωνίας ή οργάνωσης μπορεί να σας βοηθήσει να ανταποκριθείτε καλύτερα.
Βάλτε ξεκάθαρα όρια στο ωράριό σας. Όπου είναι εφικτό, περιορίστε την επικοινωνία για μη επείγοντα ζητήματα εκτός εργασίας. Ο προσωπικός χρόνος και η επαρκής ξεκούραση είναι σημαντικά στοιχεία της καθημερινότητας, όχι ανταμοιβές που πρέπει να κερδίσετε.
Μιλήστε για τον υπερβολικό φόρτο εργασίας. Αν οι απαιτήσεις είναι περισσότερες από όσες μπορούν ρεαλιστικά να καλυφθούν, χρειάζονται οργανωτικές λύσεις. Η καλύτερη διαχείριση χρόνου δεν μπορεί από μόνη της να διορθώσει τη συστηματική υποστελέχωση ή τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες.
Μια προαγωγή δεν χρειάζεται να σημαίνει περισσότερες ώρες δουλειάς
Πολλοί εργαζόμενοι αισθάνονται ότι μετά από μια προαγωγή πρέπει να αποδείξουν πως άξιζαν την επιλογή. Έτσι, προσπαθούν να είναι συνεχώς διαθέσιμοι, αναλαμβάνουν περισσότερες εργασίες και δυσκολεύονται να αρνηθούν πρόσθετες απαιτήσεις.
Όμως η επαγγελματική εξέλιξη δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στις ώρες που περνάτε στο γραφείο. Μια πιο υπεύθυνη θέση χρειάζεται σαφείς στόχους, κατάλληλη στελέχωση και πραγματική δυνατότητα να λαμβάνετε αποφάσεις.
Αν η νέα θέση απαιτεί μόνιμα υπερβολική εργασία χωρίς επαρκή μέσα και υποστήριξη, η λύση δεν είναι απλώς να προσπαθήσετε περισσότερο. Χρειάζεται να εξεταστεί και ο τρόπος με τον οποίο έχει οργανωθεί ο ρόλος σας.
Η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται μόνο με τον επαγγελματικό τίτλο
Μια προαγωγή μπορεί να ανοίξει νέες επαγγελματικές πόρτες, να αυξήσει τις αποδοχές σας και να σας προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες εξέλιξης. Δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να θυσιάσετε την υγεία και την προσωπική σας ζωή για να αποδείξετε ότι την αξίζετε.
Αν μετά την προαγωγή αισθάνεστε περισσότερο εξαντλημένοι παρά ικανοποιημένοι, μην θεωρείτε αυτόματα ότι δεν είστε κατάλληλοι για τη θέση. Ίσως χρειάζεστε περισσότερο χρόνο, καλύτερη υποστήριξη ή ουσιαστικές αλλαγές στις εργασιακές απαιτήσεις.
Γιατί τελικά, η καλύτερη επαγγελματική εξέλιξη δεν είναι απλώς εκείνη που σας ανεβάζει ένα σκαλοπάτι στην ιεραρχία. Είναι εκείνη που σας επιτρέπει να προχωράτε μπροστά χωρίς να εξαντλείτε τον εαυτό σας.
Πηγές:
